Dionizy Vogel ps. Gryf, Topór (ur. 21 marca 1896 w Troszczynie, zm. 19 lutego 1986 w Poznaniu) – polski żołnierz i powstaniec. Uczestnik I wojny światowej, powstania wielkopolskiego, wojny polsko-bolszewickiej, powstania śląskiego, II wojny światowej oraz podziemia antykomunistycznego. Podpułkownik Wojska Polskiego. Działacz spółdzielczy i narodowy. Członek Armii Krajowej i WiNu. Kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się 21 marca 1896 we wsi Troszczyn koło Opalenicy w rodzinie Romana i Michaliny z domu WojtkowiakDionizy Vogel - Lista odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym [dostęp z dnia: 2016-02-21]Akt urodzenia Dionizego Vogla szukajwarchiwach.pl [dostęp z dnia: 2016-02-21].
Świadectwo dojrzałości uzyskał w 1915 we Wschowie. 15 lipca tego roku został wcielony do armii niemieckiej. Walczył na froncie francuskim, gdzie został ranny. 29 listopada 1917 został awansowany na podporucznika.
W 1919 wziął udział w powstaniu wielkopolskim, m.in. brał udział w zdobyciu Nowego Tomyśla. Pod Trzcielem zdobył niemiecki samolot bombowy, biorąc do niewoli jego załogę. Ponownie ranny zmuszony został do rezygnacji ze służby frontowej. W latach 1919–1920 brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej na froncie białorusko-litewskim. Za wyprowadzenie z okrążenia pod Trokami dowodzonego przez siebie II batalionu został odznaczony Orderem Wojskowym Virtuti Militari V klasy. 20 lipca 1920 w walkach pod Grodnem został ranny. Od czerwca 1921 jako ochotnik wziął udział w III powstaniu śląskim. Przeniesiony do rezerwy 31 maja 1923 w stopniu kapitana.
Po zakończeniu służby wojskowej zamieszkał w Buku, gdzie kierował Spółdzielnią Rolniczo-Handlową „Rolnik”. W 1934 jako kapitan ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 zajmował 484. lokatę na liście starszeństwa oficerów pospolitego ruszenia piechoty. Pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto z przydziałem mobilizacyjnym do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr VII. Był „przewidziany do użycia w czasie wojny”.
Podczas okupacji hitlerowskiej został przesiedlony do Generalnego Gubernatorstwa. Działał w Armii Krajowej na terenie powiatu włoszczowskiego. Po rozwiązaniu AK nie ujawnił się. Wiosną 1945 powrócił do Buku i wznowił działalność spółdzielni rolniczej. Równolegle działał w konspiracji, w WiN. Za tę działalność został aresztowany a następnie skazany na 6 lat więzienia.
Więzienie opuścił 11 marca 1947 po warunkowym umorzeniu kary na podstawie amnestii. Od 1956 działacz Związku Powstańców Wielkopolskich oraz ZBoWiD.
18 grudnia 1968 został odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. W uzasadnieniu napisano:
Zmarł 19 lutego 1986 w Poznaniu.
Dionizy Vogel był żonaty z Czesławą Mańczak, z którą miał troje dzieci: Teresę (ur. 1930), Marię (ur. 1932) i Marka (ur. 1941).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5977 – 6 grudnia 1922
Przypisy
Bibliografia
[dostęp z dnia: 2016-02-21]
Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Bukiem (województwo wielkopolskie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Polacy – oficerowie armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Polacy wysiedleni z Wielkopolski 1939–1941 Kategoria:Polscy działacze spółdzielczy Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1918–1919) Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1986 Kategoria:Oficerowie 73 Pułku Piechoty (II RP)