Homo ludens – monografia holenderskiego historyka i teoretyka kultury Johana Huizingi wydana w 1938 roku. Autor zawarł w niej swoją koncepcję dotyczącą zabawy, która według niego stanowi fundament kultury. Tytuł Homo ludens pochodzący z łaciny w dosłownym tłumaczeniu można przetłumaczyć jako „człowieka bawiącego się”. Za polski przekład książki odpowiada Maria Kurecka i Witold Wirpsza, a pierwsze polskie wydanie pochodzi z roku 1967.
Struktura książki Książka podzielona jest na 12 rozdziałów i poprzedzona jest przedmową samego autora, każdy z rozdziałów odnosi się do innego aspektu zabawy:
Istota i znaczenie zabawy jako zjawiska kulturowego Koncepcja pojęcia zabawy i wyrażenia językowe na jej określenie Zabawa i współzawodnictwo jako funkcja kulturotwórcza Zabawa i prawo Zabawa i wojna Zabawa i wiedza Zabawa i poezja Funkcja obrazowania poetyckiego Ludyczne formy filozofii Ludyczne formy sztuki Kultury i epoki sub specie ludi Element ludyczny w kulturze współczesnej
Koncepcja homo ludens Homo ludens to koncepcja człowieka, przedstawiona przez Huizingę we wzmiankowanym dziele, zakładająca, że u podstaw ludzkiego działania znajduje się zabawa, gra i współzawodnictwo. Autor w swojej fundamentalnej pracy podjął się zadania zrozumienia istoty zabawy i jej roli w społeczeństwie. Huizinga uznał, że zabawa przewija się przez różne obszary ludzkiego życia, od sztuki po politykę, stanowiąc nieodłączny element egzystencji.
Zabawa według Huizingi to:
Do dzisiaj większość teoretyków gier i zabawy odwołuje się do tej definicji. Jest ona obecna chociażby w pracach Jespera Juula, czy na rodzimym gruncie Wojciecha Sikory.
Magiczne koło Huizinga w swoim dziele proponuje także koncepcję „magicznego koła”. Jest to przestrzeń, w której normalne zasady i rzeczywistość świata zostają zawieszone i zastąpione sztuczną rzeczywistością świata gry. Jak zauważa Huizinga zabawa na każdym kroku ujawnia się jako różniąca od „zwyczajnego” życia: „Zabawa nie jest »zwykłym« ani »właściwym« życiem. Jest to raczej wykraczanie z takiego życia w sferę tymczasowej aktywności o swoistych tendencjach”.
Koncepcja magicznego koła jest obecnie używana przede wszystkim w badaniach ludologicznych oraz badaniach nowych mediów i mediów cyfrowych.
Zobacz też
homo creator homo faber homo laborans homo oeconomicus homo sociologicus homo sovieticus homo transcendentalis ludyczność
Przypisy
Kategoria:Zwroty łacińskie Kategoria:Literatura i wydawnictwa z antropologii kulturowej Kategoria:Socjologia kultury Kategoria:Podmiot w socjologii