Nowy cmentarz żydowski w Koźminie Wielkopolskim – cmentarz żydowski założony w Koźminie Wielkopolskim w końcu XVIII wieku, na gruntach podarowanych specjalnie na ten cel przez ówczesnego właściciela Koźmina – Kazimierza Nestora Sapiehę. Ma powierzchnię 0,53 ha. Znajduje się przy ul. Wierzbowej.
Nekropolia jest jednym z największych i najlepiej zachowanych cmentarzy żydowskich Wielkopolski.
Historia Według rabina Arona Heppnera, najstarsza znana macewa na cmentarzu pochodziła z 1801 roku, nie zachowała się ona jednak do dzisiaj. Gdy w 1868 roku zlikwidowano stary cmentarz żydowski, ekshumowano z niego szczątki i przeniesiono je do zbiorowej mogiły na nowym cmentarzu.
Podczas II wojny światowej część cmentarza została zdewastowana przez członków Hitlerjugend. Prawdopodobnie także w okresie powojennym rozgrabiona została część ocalałych macew. Ostatni pochówek miał miejsce w 1969 roku – pochowano wówczas Nathana Mośkiewicza.
W 1990 roku rozpoczęto prace porządkowe na cmentarzu, ze wsparciem Towarzystwa Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej naprawiono część przewróconych nagrobków, cmentarz został także częściowo ogrodzony.
Do naszych czasów zachowało się około dwustu pięćdziesięciu nagrobkówBurchard podaje liczbę zachowanych nagrobków jako około 600.. Najstarsza macewa pochodzi z 1803 roku i należy do Esther, żony Eljahu, córki Josepha z Jutrosina. Inskrypcje na najstarszych nagrobkach są w języku hebrajskim, na młodszych zaś niemieckie lub mieszane hebrajsko-niemieckie.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Cmentarz żydowski w Koźminie Wielkopolskim na portalu Wirtualny Sztetl Więcej na temat koźmińskich kirkutów
Koźmin Wielkopolski Kategoria:Cmentarze w Koźminie Wielkopolskim