thumb|Dwór w Wielopolu – od połowy XIX w. do późnych lat 80. XIX w. w posiadaniu Rylskich Witold Ścibor-Rylski herbu Ostoja (ur. 12 lutego 1871 w Wielopolu, zm. 26 lutego 1926 w Boerne) – oficer austro-węgierski, ochotnik w II wojnie burskiej, legionista, pułkownik piechoty Wojska Polskiego, pośmiertnie awansowany na generała brygady, działacz polonijny w Stanach Zjednoczonych, społecznik.

Życiorys thumb|Witold Rylski, szkic W. Wodzinowskiego z 1915 roku Był wnukiem Wincentego Ścibora-Rylskiego (zm. 1885, powstaniec listopadowy, właściciel ziemski). Urodził się 27 lipca 1867 jako syn Augusta (1841–1902, powstaniec styczniowy, właściciel ziemski, urzędnik) i Ludmiły z domu Leszczyńskiej; jego rodzeństwem byli Maria (ur. 1866), Edmund (1867–1914, urzędnik, kapitan C. K. Armii poległy w I wojnie światowej), Kazimiera (1869–1871), Olga (1873–1898), Stanisław (1875–1916, kapitan C. K. Armii poległy w I wojnie światowej), Józef Stefan wzgl. Stefan (ur. 1877).

W roku szkolnym 1881/1882 ukończył I klasę w C. K. Gimnazjum w Sanoku W roku szkolnym 1882/1883 klasę II ukończył Tadeusz Rylski . Do lat 80. rodzina zamieszkiwała w majątku Wielopole pod Zagórzem, po czym przeprowadziła się do Lwowa, gdzie rodzeństwo podjęło naukę szkolną. Po zakończeniu gimnazjum Witold Ścibor-Rylski rozpoczął służbę w cesarskiej i królewskiej Armii. Ukończył szkołę kadetów. Jego oddziałem macierzystym był Czeski Pułk Piechoty Nr 102. Na stopień kadeta piechoty został mianowany ze starszeństwem z 1 września 1890, a na stopień podporucznika ze starszeństwem z 1 maja 1893. W 1895 wyjechał do Transwalu, gdzie został urzędnikiem kolejowym, a jako porucznik cywilnej milicji wziął udział w bitwie pod Johannesburgiem.

Będąc urzędnikiem prywatnym uchwałą Rady Miejskiej w Sanoku z 1900 został uznany przynależnym do gminy Sanok. Miał córkę Olgę Ludmiłę Marię (ur. 1907, pod koniec lat 20. stenotypistka).

Po klęsce Burów wyjechał do Stanów Zjednoczonych. W latach 1910–1914 był prezesem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w USALeonard Stefański, Falcon Recruit w: The Armed Effort of American Polonia in short stories and wartime tales editor: Arthur L. Waldo, Chicago 1938, s. 32. Druh Rylski był jednak odosobniony w swoich poglądach opowiadając się za militarnym udziałem sokolstwa amerykańskiego w czynie zbrojnym Legionów. Uniwersytet w Białymstoku..

Ostatecznie wraz z grupą ochotników przypłynął do Europy i zaciągnął się do Legionów Polskich. Walczył w szeregach I Brygady Legionów. W grudniu 1914 roku został dowódcą V batalionu 2 pułku piechoty Legionów Polskich i wziął udział w Bitwie pod ŁowczówkiemBitwa pod Łowczówkiem 1914. 28 lipca 1915 został organizatorem i pierwszym dowódcą 6 pułku piechoty Legionów Polskich. Obowiązki dowódcy pułku pełnił do 2 października 1915. W grudniu 1916 uzyskał stopień podpułkownika. W 1917, po kryzysie przysięgowym dowodził 2 pułkiem piechoty Legionów Polskich (26–27 lipca) i 6 pułkiem piechoty Legionów Polskich (28 lipca – 20 sierpnia).

W listopadzie 1918 został przyjęty do odrodzonego Wojska Polskiego, w stopniu pułkownika dowodząc 11 pułkiem piechoty, a potem 38 pułkiem piechoty Strzelców Lwowskich, kolejno w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. Po ustaniu działań wojennych powrócił do USA.

Zmarł 26 lutego 1926 w Boerne. Został pochowany na miejscowym cmentarzuBoerne Cemetery.

Awanse 35px kapitan – 5 marca 1915 35px major – 27 maja 1915 35px podpułkownik – 1 listopada 1916 35px pułkownik – listopad 1918 35px generał brygady – 11 listopada 1962 pośmiertnie przez Prezydenta RP Augusta Zaleskiego

Zobacz też II wojna burska Legiony Polskie 1914-1918 Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Pomnik Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej Tadeusz Kosciuszko Camp Ostoja (herb szlachecki) Ród Ostojów (Mościców)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Czyn Zbrojny Polonii Amerykańskiej w nowelkach i opowiadaniach wojskowych, Wydawca: Arthur L. Waldo, nakładem "Dziennika Zjednoczenia" Chicago 1938 Almanach oficerski: praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923 Józef Kozioł, Straceńców los, czyli o Legionistach spod Łowczówka, Tuchów 2009 August hr. Krasicki, Dziennik z kampanii rosyjskiej 1914 - 1916, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1988. Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, s. 175 Księga chwały piechoty: komitet redakcyjny pod przewodnictwem płk. dypl. Bolesława Prugara Ketlinga, Departament Piechoty MSWojsk, Warszawa 1937-1939. Reprint: Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1992 Wacława Milewska, Walki I Brygady Legionów Polskich – Grudzień 1914 Wacława Milewska, Janusz Tadeusz Nowak, Maria Zientara, Legiony Polskie 1914-1918, Kraków 1998 Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917 Kazimierz Satora, Powieści wrześniowych sztandarów, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa, 1990

Mieczysław Wrzosek, Problem Wojska Polskiego jak armii sprzymierzonej w latach 1914-1918. Uniwersytet w Białymstoku. Dostęp z 26 września 2008. Stanisław Wyrzycki, 2 Pułk Piechoty Legionów, Wydawnictwo Ajaks, Warszawa 2000, .

Linki zewnętrzne Zarys historii Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, SWAP, dostęp z 29.10.2008 r.

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Towarzystwa „Sokół” Kategoria:Dowódcy 11 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich Kategoria:Działacze polonijni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Galicyjscy urzędnicy prywatni Kategoria:Generałowie brygady mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Ludzie związani z Zagórzem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Polacy – podpułkownicy piechoty armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy w Południowej Afryce Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Witold Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Łowczówkiem 1914 Kategoria:Żołnierze III Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Uczniowie Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku Kategoria:Urodzeni w 1871 Kategoria:Uczestnicy II wojny burskiej Kategoria:Zmarli w 1926