mały|Tablica pamiątkowa Tadeusza Szeligowskiego przy ul. Chełmońskiego 22 w Poznaniu, 1966 mały|Rzeźba Pływaczka, pierwotnie ustawiona na os. Piastowskim w Poznaniu, skradziona w czerwcu 2016 mały|Pomnik „Helios”, upamiętniający 500 rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, na pl. Rapackiego w Toruniu|alt= Józef Kopczyński (ur. 17 października 1930 w Żninie, zm. 24 maja 2006 w Poznaniu) – polski artysta rzeźbiarz, profesor nauk o sztukach pięknych. Wieloletni wykładowca Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu; profesor zwyczajny tej uczelni, gdzie kierował Pracownią Medalierstwa i Drobnych Form Rzeźbiarskich.

Życiorys Wykształcenie i kariera akademicka Po ukończeniu Gimnazjum im. Braci Śniadeckich w Żninie, rozpoczął studia na Wydziale Rzeźby Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Poznaniu, na której już w 1955 został zatrudniony na stanowisku asystenta. Był uczniem Jacka Pugeta. Dyplom uzyskał w 1956 w pracowni profesora Bazylego Wojtowicza. Był zatrudniony na Wydziale Grafiki, Malarstwa i Rzeźby, gdzie od 1963 kierował Pracownią Medalierstwa i Drobnych Form Rzeźbiarskich w II Katedrze Rzeźby, a od 1976 pełnił funkcję prodziekana wydziału. W latach 1963–1970 pracował na stanowisku wykładowcy, zaś w 1970 został mianowany docentem. W 1982 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk o sztukach pięknych, a w 1995 został profesorem zwyczajnym macierzystej uczelni.

Twórczość W 1970 w Galerii Miejskiej Arsenał otwarta została jego pierwsza indywidualna wystawa rzeźby, medalierstwa i grafiki. Jego prace trafiły do wielu zagranicznych galerii i muzeów m.in. w Sztokholmie, Helsinkach, Madrycie, Londynie i Getyndze. mały|Para pod parasolem (1967/1968), Ogród Botaniczny UAM w Poznaniu mały|Rzeźba Tytusa Działyńskiego w Kórniku (2000) mały|Maszkarony (1970), Park Cytadela Do ważniejszych dzieł Kopczyńskiego z dziedziny plastyki plenerowej i pomnikowej zalicza się: „Helios” na pl. Rapackiego w Toruniu (1973), pomnik Mieszka I i Bolesława Chrobrego na dziedzińcu Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie (1975), pomnik Powstańców Wielkopolskich w Skalmierzycach (1978), obelisk w Pile (1961), fontannę (Kaskada) w Parku Karola Marcinkowskiego (1962), rzeźbę parkową w Ogrodzie Botanicznym UAM (1968), rzeźbę w amfiteatrze na poznańskiej Cytadeli (1970), pomnik Jana Śniadeckiego (1963) i pomnik Walki i Męczeństwa (1969) w Żninie, a także rzeźbę Tytusa Działyńskiego w Kórniku (1995–2000).

W dziedzinie sztuki sakralnej do osiągnięć zalicza się figurę Chrystusa w kościele franciszkanów w Koszalinie, figurę św. Jadwigi na Osiedlu Kwiatowym (dawne Osiedle Plewiska) w Poznaniu oraz ołtarz w kościele dominikanów w Poznaniu. Kopczyński był autorem tablic pamiątkowych, m.in. Tadeusza Szeligowskiego w Poznaniu, Henryka Wieniawskiego w Wiedniu, Stefana Batorego w Nyirbator, a także szeregu plakiet oraz medali pamiątkowych i okolicznościowych, związanych z Poznaniem i Wielkopolską. Jego prace znajdują się w zbiorach muzealnych w Poznaniu, Bydgoszczy, Toruniu i we Wrocławiu.

Nagrody i wyróżnienia Kopczyński był laureatem Nagrody Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za całokształt działalności artystycznej (1977). W latach 1965 i 1974 otrzymał Nagrodę Miasta Poznania i Województwa Poznańskiego, zaś w 2001 Nagrodę Artystyczną Miasta Poznania. Był laureatem I nagród w konkursach na pomniki Juliusza Słowackiego w Warszawie (1961) i króla Przemysła I w Poznaniu (1968). Otrzymał również Złoty Medal w IV Konkursie na Grafikę i Rysunek im. Jana Wronieckiego (1971). Wraz z grupą współpracowników otrzymał także III nagrodę w konkursie na projekt pomnika Mikołaja Kopernika we Fromborku (1971), oraz wyróżnienie w konkursie na projekt pomnika Fryderyka Chopina w Londynie (1973).

Życie prywatne i upamiętnienie Był synem Józefa Kopczyńskiego, kupca zbożowego i Bronisławy Nyki. Podczas II wojny światowej został wraz z rodziną wysiedlony do Nowego Targu. W 1949 zamieszkał w Poznaniu.

Od 1964 był żonaty z Pelagią Wojewodą (1931-2025), rzeźbiarką, wykładowczynią Studium Rzeźby na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej. Także córka, Małgorzata Kopczyńska, zięć, Tomasz Matusewicz i syn, Paweł Kopczyński są artystami plastykami.

Został pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza na Miłostowie w Poznaniu. W 2007 zorganizowany został studencki konkurs małej formy rzeźbiarskiej im. Józefa Kopczyńskiego. Od 2009 konkurs przyjął formułę międzynarodowego biennale.

W 2022 miał premierę film dokumentalny pt. Pomnik w reżyserii Pawła Bartkowiaka, poświęcony historii powstania monumentalnego pomnika Bolesława Chrobrego i Mieszka I w Gnieźnie.mały|Grób Józefa Kopczyńskiego na cmentarzu Miłostowo

Bibliografia Wystawa Sekcji Rzeźby Okręgu ZPAP Poznań, red. kat. Maria Józefowicz, Poznań, BWA, 1966 Józef Kopczyński. Wystawa rzeźby i grafiki. Poznań, czerwiec 1970, [tekst] Jacek Puget, Poznań, ZPAP; BWA, 1970. Salon 70 – z okazji 25-lecia Poznańskiego Okręgu ZPAP, grudzień 1970, red. kat. Danuta Kudła, Poznań, BWA, 1970. Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Poznaniu 1919-1969, red. Alicja Kępińska, Poznań, Wydaw. Poznańskie, 1971. Alfred Laboga, Józef Kopczyński, "Kronika Miasta Poznania", R. 43, 1975, nr 2. Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Poznaniu. Pedagodzy PWSSP w Poznaniu w latach 1970-1980, [tekst] Alicja Kępińska, Jerzy Schmidt, [Poznań, PWSSP, ok. 1984].

Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Poznaniu 1979-1989, [Poznań, PWSSP, 1989]. Rzeźbiarze poznańscy. Kwiecień 1989, Galeria BWA, Poznań (katalog wystawy), Poznań, Związek Artystów Rzeźbiarzy, Oddział Poznański; Biuro Wystaw Artystycznych, 1989. Polskie życie artystyczne w latach 1945-1960, praca zbiorowa pod red. Aleksandra Wojciechowskiego, Wrocław, Ossolineum, 1992, . Wielka księga miasta Poznania, red. prow. Krzysztof Matuszak, Poznań, Koziołki Poznańskie, 1994, . Irena Grzesiak-Olszewska, Polska rzeźba pomnikowa w latach 1945-1995, Warszawa, Neriton, 1995, . Jarosław Mulczyński, Słownik artystów grafików Poznania i Wielkopolski XX wieku urodzonych do 1939 roku, Poznań, Koziołki Poznańskie, 1996, (szczegółowa bibliogr.). Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu. Rzeźba polska. Katalog zbiorów, t. 1, oprac. Irena Maciejewska, Wrocław, Muzeum Sztuki Medalierskiej, 1996. Indeks artystów plastyków, absolwentów i pedagogów wyższych uczelni plastycznych oraz członków ZPAP, działających w latach 1939-1996, wyd. 2, Wrocław [i in.], Komitet Leksykonu Artystów Plastyków, 1997, . Jarosław Mulczyński, Historia pisana na murach. Tablice pamiątkowe w Poznaniu po 1945 roku, "Kronika Miasta Poznania", ISSN 0137-3552, 2001, nr 2. Nagrody i stypendia artystyczne miasta Poznania 1991-2001, oprac. Celina Baranowska [i in.], Poznań, Wydaw. Miejskie, 2001, .

Grażyna Kodym-Kozaczko, Architektura zespołu budynków Pomnika Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie, Gniezno, Muzeum Początków Państwa Polskiego, 2006, .

Przypisy

Linki zewnętrzne

Wywiad o twórczości Nagroda Artystyczna 2001 Życiorys

Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Miłostowo w Poznaniu Kategoria:Polacy wysiedleni z Wielkopolski 1939–1941 Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Ludzie urodzeni w Żninie