Janusz Wojciech Gołębiowski (ur. 25 września 1928 w Kielcach, zm. 14 maja 2024 w Warszawie) – polski historyk, ekonomista, badacz zagadnień globalizacji, działacz komunistyczny, nauczyciel akademicki, profesor nauk politycznych.

Życiorys Okres II wojny światowej spędził w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie ukończył okupacyjne szkoły powszechną (1941) i handlową (1943), po czym pracował jako goniec w Fabryce Wyrobów Ogniotrwałych na Ludwikowie, kontynuując naukę na tajnych kompletach. Po zakończeniu wojny powrócił do Kielc, gdzie w 1947 zdał maturę w Państwowym Liceum Spółdzielczym.

W latach 1947–1950 studiował w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Sopocie, gdzie następnie pracował jako wykładowca i kierownik Katedry w Zakładzie Marksizmu-Leninizmu. W 1952 ukończył studia w Szkole Głównej Planowania i Statystyki. W latach 1953–1957 odbył studia aspiranckie w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR. W 1960 obronił na Wydziale Historyczno-Socjologicznym Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR w Warszawie pracę doktorską poświęconą podłożu politycznemu nacjonalizacji przemysłu w Polsce. Za opublikowaną na jej podstawie książkę otrzymał w 1961 Nagrodę Historyczną „Polityki” w kategorii „Prace naukowe i popularnonaukowe” (ex aequo z Czesławem Madajczykiem).

Od 1964 pracował w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR jako kolejno: adiunkt, docent, profesor nadzwyczajny. W latach 1964–1965 odbył stypendium naukowe na Uniwersytecie Oksfordzkim. Był również zastępcą dyrektora działającej od 1968 do 1971 Centralnej Szkoły Partyjnej przy KC PZPR. W 1971 został także profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1974 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk politycznych. W latach 1974–1981 zasiadał w Senacie w TokioEncyklopedia Powszechna PWN, suplement, t. 5, wyd. 1989, s. 126.. Był inspiratorem i brał udział na wniosek władz Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w usunięciu prof. Antoniego Czubińskiego z funkcji dyrektora Instytutu Historii Ruchu Robotniczego i prorektora Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR w WarszawieJan Sobczak, Warszawski epizod w życiu profesora Antoniego Czubińskiego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2005.. Zajął następnie jego miejsce, pełniąc od 1974 do 1981 funkcje dyrektora Instytutu, a także prorektora WSNS.

W 1981 został koordynatorem badań w dziedzinie nauk społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Ponadto kierował Instytutem Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Po 1989 został profesorem Wyższej Szkoły Cła i Logistyki w Warszawie. Współpracował z Instytutem Gospodarki Światowej, Kolegium Gospodarki Światowej SGH, którego był wieloletnim przełożonym. Wykładał też na Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej, Olympus Szkole Wyższej im. Romualda Kudlińskiego z siedzibą w Warszawie i Wyższej Szkole Biznesu w Dąbrowie Górniczej.

Od 1947 należał do Polskiej Partii Robotniczej, a następnie do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1949 został członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Sopocie, a następnie członkiem Komitetu Miejskiego w Sopocie i Komitetu Wojewódzkiego w Gdańsku. Od 1957 do 1963 był starszym instruktorem Wydziału Propagandy KC PZPR. Od 1964 do 1968 pełnił funkcję I sekretarza Komitetu Uczelnianego partii w WSNS.

Zmarł 14 maja 2024. Został pochowany na Cmentarzu Wilanowskim.

Wybrane publikacje Autorskie Monopole niemieckie, narzędzie imperialistycznej agresji St. Zjedn. Am. Płn. w Europie (z Andrzejem Breitkopfem), Warszawa 1951. Zubożenie krajów kapitalistycznych w wyniku zbrojeń, Warszawa 1952. Wolności nie starcza dla wszystkich. O położeniu robotników rolnych i leśnych w USA (z Bolesławem Rayzacherem), Warszawa 1953. Walka PPR o nacjonalizację przemysłu, Warszawa 1961; wyd. II jako Nacjonalizacja przemysłu w Polsce, Warszawa 1965. Pierwsze lata władzy ludowej w województwie śląsko-dąbrowskim 1945–1946, Katowice 1965. Nadane z Delhi, Warszawa 1966. Ideologia i polityka współczesnej socjaldemokracji, Warszawa 1974; wyd. II: 1978. Pierwsze lata 1945–1947, Katowice 1974. Historyczne doświadczenia KPZR i ZSRR (z Jerzym Ciepielewskim i Teodorem Ładyką), wyd. II, Warszawa 1976. Współpraca i integracja polityczna w Unii Europejskiej. Wybrane wykłady, Warszawa 1998.

Redagowane Z najnowszych dziejów Polski 1939–1947 (z Władysławem Górą), Warszawa 1961. Zarys historii polskiego ruchu robotniczego (lipiec 1944 – styczeń 1947) (z Władysławem Górą, Ryszardem Halabą i Norbertem Kołomejczykiem), Warszawa 1961. Z dziejów Polski Ludowej. Zbiór artykułów (z Władysławem Górą), Warszawa 1966. Problemy wojny i okupacji 1939–1944. Zbiór artykułów (z Władysławem Górą), Warszawa 1969. Włodzimierz Lenin, O historii (ze Zdzisławem Spieralskim), Warszawa 1970. Współczesna socjaldemokracja. Wybrane problemy ideologii i praktyki politycznej (z Jerzym Muszyńskim), Warszawa 1975. Międzynarodowy ruch robotniczy (z Ireną Koberdową, Jerzym Pawłowiczem i Marianem Dybą), 2 t., Warszawa 1976. Polska–ZSRR. Internacjonalistyczna współpraca, historia i współczesność, 2 t., Warszawa 1977–1978. Zjednoczenie ruchu robotniczego w socjalistycznych krajach Europy 1946–1948 (z Władysławem Górą), Warszawa 1978. PZPR (1948–1978) (z Adolfem Dobieszewskim), Warszawa 1978. Ruch robotniczy w Polsce Ludowej (z Władysławem Górą), Warszawa 1980. Transforming the Polish Economy, 2 t., Warszawa 1994. Integracja a granice suwerenności, Warszawa 2007. Państwa bałtyckie w zintegrowanej Europie, Warszawa 2011.

Był encyklopedystą. Został wymieniony w gronie edytorów 32-tomowej Encyklopedii. Świat w przekroju wydanej w latach 1959–1991.

Odznaczenia i nagrody Złoty Krzyż Zasługi Nagroda "Trybuny Ludu" (zespołowa) dla autorów książki Ruch robotniczy w Polsce Ludowej (1975)Nagrody "Trybuny Ludu", "Trybuna Ludu", nr 195, 23 sierpnia 1975, s. 1. Nagroda "Trybuny Ludu" (zespołowa) dla autorów i redaktorów książki Międzynarodowy ruch robotniczy (1976)Doroczne nagrody "Trybuny Ludu", "Trybuna Ludu", nr 206, 28 sierpnia 1976, s. 1. Nagroda indywidualna Trybuny Ludu za popularyzację marksizmu-leninizmu i polityki PZPR (1978)Doroczne nagrody "Trybuny Ludu", "Trybuna Ludu", nr 207, 1 września 1978, s. 5.

Przypisy

Bibliografia

Wykaz profesorów i docentów Uniwersytetu Warszawskiego. Dane biograficzne, „Roczniki Uniwersytetu Warszawskiego”, tom 10 (redaktor Ludwik Bazylow), 1971, s. 35

Kategoria:Absolwenci Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie Kategoria:Członkowie Komitetów Miejskich PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku Kategoria:Instruktorzy Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie związani z Ostrowcem Świętokrzyskim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pierwsi sekretarze Komitetów Uczelnianych PZPR Kategoria:Pochowani na Cmentarzu w Wilanowie Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy historycy ruchu robotniczego Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Prorektorzy Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2024