Psychohistoria – szczegółowa dziedzina z pogranicza historii i psychologii, odwołująca się do orientacji psychodynamicznej w psychologii, w szczególności do psychoanalizy. Termin ten może również oznaczać zainteresowanie przebiegiem osobniczego rozwoju jednostki historycznie zlokalizowanej.
Psychohistorię tworzyli i tworzą głównie profesjonalni psychoanalitycy z zainteresowaniami historycznymi (wzorem może być tu sam Zygmunt Freud, jego kontynuator Erik Erikson, kulturalista Erich Fromm), zdecydowanie rzadziej profesjonalni historycy po treningu psychoanalitycznymWiktor Werner, Psychologiczne Inspiracje w badaniach regionalnych, Perspektywy i możliwości. [w:] Maksymilian Grzegorz [red.] Historiograficzna prognoza 2000, Bydgoszcz 2000, s. 193 – 207. Psychohistoria rozwijała się intensywnie w USA w latach 60. i 70. XX w., obecnie ma niewielu zwolenników. Większość prac psychohistorycznych to psychobiografie, np. Eine Kindheitserinnerung des Leonardo da Vinci (Leonarda da Vinci wspomnienie z dzieciństwa) Zygmunta Freuda (1910), Young Man Luther (Młody Luter) Erika Eriksona (1958). Krytycy psychohistorii zwracają uwagę na ahistoryczność podstawowych kategorii stosowanych do badania postaci i zdarzeń historycznych, a zatem na logiczną i metodologiczną niespójność tego rodzaju badańWiktor Werner, Historyczność kultury. W poszukiwaniu myślowego fundamentu współczesnej historiografii, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2009, s. 15.
Pomimo że historycy zazwyczaj są zmuszeni sięgać do pewnej wiedzy psychologicznej, na żadnej uczelni nie ma katedr psychohistorii. Jednak niektóre katedry historii prowadzą w tym zakresie zajęcia. Psychohistoria pozostaje kontrowersyjną dziedziną nauki, spotykającą się z krytyką w środowisku akademickim, przy czym krytycy nazywają ją pseudonaukąEysenck, Hans: Zmierzch i upadek imperium Freuda, Kraków: WiR Partner 2002, ss. 195.
Przypisy
Bibliografia
Tomasz Pawelec, Dzieje i nieświadomość. Założenia teoretyczne i praktyka badawcza psychohistorii, Katowice 2004 Wiktor Werner, Psychologiczne Inspiracje w badaniach regionalnych, Perspektywy i możliwości. [w:] Maksymilian Grzegorz [red.] Historiograficzna prognoza 2000, Bydgoszcz 2000, s. 193 – 207. Wiktor Werner, Refleksja nad możliwością zastosowania kategorii nieświadomości w historiografii. [w:] Alina Motycka, Wojciech Wrzosek [red.] „Nieświadomość jako kategoria filozoficzna.” Warszawa 2000, s. 288 – 294
Kategoria:Historia Kategoria:Dziedziny psychologii