Waręż (1934–39 Waręż Miasto; od 1951 Hulcze) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934–1951Do 25 listopada 1951 roku.Jako gmina jednostkowa gmina Waręż istniała także wcześniej. w woj. lwowskim/lubelskim. Siedzibą gminy był Waręż (obecnie wieś na Ukrainie; Варяж).
Gmina zbiorowa Waręż MiastoNiektóre miejscowości posiadały w nazwie wyraz Miasto – pisany wielką literą – mimo braku praw miejskich (np. Pruchnik Miasto, Waręż Miasto, Tartaków Miasto). Wyraz ten stanowił integralną część nazwy miejscowości (choć nie przesądzał bynajmniej jej charakteru topograficznego), aby odróżnić ją od innej (topograficznie wiejskiej) miejscowości o identycznej nazwie w tej samej okolicy (np. Pruchnik-Wieś, Waręż-Wieś, Tartaków-Wieś) – według publikacji: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom XIII – Województwo Lwowskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924. została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie sokalskim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin (wsi): Dłużniów (P), Horodyszcze Waręskie (P), Hulcze (P), Kościaszyn (P), Leszczków (U), Liwcze (P), Liski (P), Łubów (U), Przewodów (P), Rusin (U), Sulimów (P), Waręż Miasto (U), Waręż Wieś (U), Winniki (Pn) i Żniatyn (P) – Podział powiatu sokalskiego w województwie lwowskiem na gminy wiejskie.Skróty dotyczą przynależności państwowej:P=Polska;U=Ukraina;n=wieś nieistniejąca..
Podczas wojny włączona przez władze hitlerowskie do Landkreis Hrubieszów w dystrykcie lubelskim (GG)Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis für das GG.. W 1943 roku gmina składała się z 19 gromadNowe gromady to Chochłów, Korków, Polanka i Kolonia Sulimów.: Chochłów (P), Dłużniów, Horodyszcze, Hulcze, Korków (Un), Kościaszyn, Leszczków, Liski, Liwcze, Łubów, Polanka (Un), Przewodów, Rusin, Sulimów, Kolonia Sulimów (P), Waręż, Waręż-Wieś, Winniki i ŻniatynAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG. W stosunku do składu gminy sprzed wojny powiększył się o cztery wyodrębnione gromady (Chochłów, Korków, Polanka i Kolonia Sulimów)..
W 1944 roku administracja polska utrzymała przynależność gminy do reaktywowanego powiatu hrubieszowskiego (woj. lubelskie). Gmina została zniesiona w dniu 26 listopada 1951 roku w związku z przeniesieniem siedziby z Waręża do Hulcza i zmianą nazwy jednostki na gmina Hulcze.. Przyczyną tego manewru było odstąpienie Związkowi Radzieckiemu części terytorium gminy Waręż (co prawda mniejszej, lecz z położoną w niej siedzibą Warężem) w ramach umowy o zmianie granic z 1951 roku.. W granicach Polski pozostał także niewielki północno-wschodni skrawek Waręża, który włączono do gminy Dołhobyczów. Widoczny jest on nadal w operacie katastralnym i stanowi eksklawę Oszczowa-KoloniiSkrawek Waręża w Geoportalu.
W lipcu 1952 roku nowa gmina Hulcze składała się z 10 gromadWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa..
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w województwie lwowskim Kategoria:Dawne gminy w województwie lubelskim