Powiat kłobucki – powiat w Polsce położony na północy województwa śląskiego. Utworzony został w 1952 roku. Zlikwidowany w 1975. Ponownie utworzony w 1999 roku w wyniku reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest Kłobuck.
Według danych z 31 grudnia 2023 roku powiat zamieszkiwało 82 220 osób.
Struktura W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Kłobuck, Krzepice gminy wiejskie: Lipie, Miedźno, Opatów, Panki, Popów, Przystajń, Wręczyca Wielka miasta: Kłobuck, Krzepice
Historia Początki osadnictwa Najstarsze ślady pobytu człowieka na tej ziemi pochodzą z ok. X tysiąclecia p.n.e., tuż po ustąpieniu lodowca, ale właściwa kolonizacja rozpoczęła się od IX wieku n.e. Wczesne średniowiecze było okresem następnej fali osadniczej ludności pochodzącej ze Śląska. Pierwsze wzmianki w dokumentach historycznych – o tych stronach – datowane są na rok 1262 kiedy to w Iwanowicach odbył się zjazd książąt dzielnicowych – Bolesława Pobożnego i Bolesława V Wstydliwego.
W XI w. ziemie współczesnego powiatu kłobuckiego należały do ziemi krakowskiej i były własnością Kazimierza II Sprawiedliwego (1179 r.). Sto lat później pierwsze dokumenty wymieniały Adama, kasztelana z Krakowa, jako zarządzającego tą ziemią. Ten podział administracyjny był utrzymywany prawie do końca XIII w. Początków odrębności administracyjno – terytorialnej należy doszukiwać się po układzie książąt piastowskich z roku 1296 w Krzywiniu: po wyłączeniu Kłobucka z zakresu władzy kasztelańskiej i wprowadzeniu urzędu starosty.
Średniowiecze Różne źródła historyczne podają różne daty powstania miasta Kłobucka. Pod rokiem 1344 dokument Kazimierza III Wielkiego wymienia Prutenusa, jako wójta kłobuckiego, zaś w roku 1339 Kazimierz Wielki zwolnił mieszkańców Kłobucka od wielu danin i powinności.
Istotnym zdarzeniem było odparcie najazdu wojsk Mikołaja opolskiego w 1474 roku. W mieście zdarzały się pożary, które kilkakrotnie nieomal doszczętnie niszczyły zabudowania. W okresie umacniania władzy królewskiej w Polsce Kłobuck miał duże znaczenie, czego dowodem były trzy wizyty Króla Władysława II Jagiełły w tym mieście (w roku 1416, 1420 i 1426).
W latach 1434–1449 żył w Kłobucku kanonik krakowski, historyk Jan Długosz – piastujący tu funkcję proboszcza. Z tego okresu pochodzi opis Kłobucka zamieszczony w Historii Polski. Dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Śląsk z Wielkopolską – Kłobuck w średniowieczu rozwijał się prężnie, szczególnie rozwijało się rzeźnictwo w oparciu o pędzone tą trasą bydło. To z kolei spowodowało rozwój miejscowego rolnictwa jako źródła zaopatrzenia już istniejących rzeźni.
Od połowy XIV wieku ośrodkiem władzy administracyjnej na tych ziemiach było starostwo niegrodowe w Krzepicach.
Degradacja W roku 1658, decyzją Sejmu Warszawskiego, wyłączono Kłobuck ze starostwa krzepickiego i oddano pod zarząd zakonowi paulinów. Wskutek tej ostatniej decyzji Kłobuck zyskał miano starostwa w powiecie lelowskim. W okresie II rozbioru (1796 r.), odebrano paulinom starostwo Kłobuckie i włączono do dóbr rządowych. Wówczas to z nadania króla pruskiego prywatnym właścicielem miasta stał się Chrystian hrabia Luttichau. W cztery lata później miasto oddano pruskiemu ministrowi Christianowi hr. Haugwitzowi. Po powstaniu Księstwa Warszawskiego Kłobuck znalazł się w powiecie częstochowskim departamentu kaliskiego, a po klęsce Napoleona ziemie te znalazły się w województwie kaliskim, obwodzie wieluńskim i powiecie częstochowskim. Kolejna reorganizacja nastąpiła po upadku powstania listopadowego, wówczas to ziemie te przypisano do guberni warszawskiej. W 1866 roku, na mocy ukazu carskiego, Kłobuck znalazł się w powiecie częstochowskim guberni piotrkowskiej. Reperkusją po klęsce powstania styczniowego była utrata praw miejskich Kłobucka na mocy postanowienia rosyjskiego Komitetu Urządzającego z dnia 23 stycznia 1870 roku, a następnie włączenie do gminy Kamyk (decyzja gubernatora piotrkowskiego z dnia 30.09.1870 r.).
XX wiek thumb|Pomnik upamiętniający Bitwę pod Mokrą Przywrócenie praw miejskich nastąpiło dopiero w 1916 roku, a w rok później otwarto filię częstochowskiego urzędu powiatowego. W czasie II wojny światowej Kłobuck był włączony do III Rzeszy, jako część powiatu Blachownia w rejencji opolskiej w prowincji Śląsk (od stycznia 1941 roku w prowincji Górny Śląsk). Po II wojnie światowej z północnej części powiatu częstochowskiego wyodrębniono powiat kłobucki na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 kwietnia 1952 roku. Powiat w tej formie przetrwał do 1 czerwca 1975 roku, kiedy to kolejna reforma administracji państwowej zlikwidowała powiaty. Od 1 stycznia 1999 roku Kłobuck ponownie jest powiatem – związkiem 7 gmin i 2 miast, z których największą terytorialnie jest gmina Wręczyca Wielka, a najmniejszą gmina Panki. Łącznie zamieszkuje te ziemie ok. 86 tys. mieszkańców, w tym 18,6 tys. w dwóch miastach (Kłobucku i Krzepicach). mały|Siedziba Wydziału Komunikacji i Transportu
Ochrona przyrody Na terenie powiatu utworzono parki krajobrazowe i rezerwaty przyrody chroniące głównie cenne kompleksy leśne.
Parki krajobrazowe Załęczański Park Krajobrazowy Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą
Rezerwaty przyrody Bukowa Góra – rezerwat ścisły Dębowa Góra Modrzewiowa Góra Stawiska Szachownica Zamczysko
Miasta MiastoHerbLudnośćPowierzchniaKłobuck20px13 23747,53 km²Krzepice20px4 53227,71 km²
Wsie powyżej 1000 mieszkańców Wieś Gmina Liczba ludności Wręczyca Wielka Wręczyca Wielka 2718 Miedźno Miedźno 2529 Przystajń Przystajń 2283 Ostrowy nad Okszą Miedźno 2100 Truskolasy Wręczyca Wielka 2044 Łobodno Kłobuck 1810 Panki Panki 1733 Kalej Wręczyca Wielka 1668 Biała Kłobuck 1451 Starokrzepice Krzepice 1319 Złochowice Opatów 1283 Kamyk Kłobuck 1245 Opatów Opatów 1213 Waleńczów Opatów 1112 Lipie Lipie 1103BoroweWręczyca Wielka1044SzarlejkaWręczyca Wielka1011
Starostowie thumb|Siedziba starostwa powiatu Dariusz Desperak Krzysztof Nowak Stanisław Garncarek Maciej Biernacki Roman Minkina Henryk Kiepura Dariusz Pilśniak
Rada Powiatu +Rada Powiatu KłobuckiegoUgrupowanie200220062010201420182024Sojusz Lewicy Demokratycznej85 (LiD)83 (SLD LR)1 (SLD LR)Polskie Stronnictwo Ludowe8671286 (TD-PL2050-PSL)Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi polskiej – "Ziemia Kłobucka"1 – – –Prawo i Sprawiedliwość 444489Platforma Obywatelska –3 – –1Samoobrona –3 – –Koalicja Samorządowa – –1223Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych w Kłobucku – –1 –Unia Samorządowa Powiatu Kłobuckiego – – – –22
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu kłobuckiego w 2014 roku
Ludność w latach 1999 – 86 181 2000 – 86 184 2001 – 86 088 2002 – 84 903 2003 – 84 805 2004 – 84 830 2006 – 84 761 2007 – 84 789 2008 – 84 867 2009 – 85 001 2010 – 84 975
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 84 591 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 84 501 osób.
Infrastruktura Drogi Głównymi drogami biegnącymi przez powiat kłobucki są: autostrada A1, stanowiąca na tym odcinku autostradową obwodnicę Częstochowy, połączona z drogą krajową nr 43 węzłem komunikacyjnym we wsi Lgota; droga krajowa nr 42 łącząca Kamienną koło Namysłowa z Rudnikiem koło Starachowic; droga krajowa nr 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem, przebiegająca przez Kłobuck i Krzepice; droga wojewódzka nr 491 łącząca Raciszyn pod Działoszynem z Częstochową; droga wojewódzka nr 492 biegnąca z miejscowości Ważne Młyny, przez Kłobuck do Blachowni; droga wojewódzka nr 494 łącząca Częstochowę z DK45 w Bierdzanach.
Linie kolejowe Przez powiat biegną linie kolejowe: – magistrala węglowa Chorzów Batory – Tczew – Herby Nowe – Oleśnica
Sąsiednie powiaty Częstochowa (miasto na prawach powiatu) powiat częstochowski powiat lubliniecki powiat oleski (opolskie) powiat wieluński (łódzkie) powiat pajęczański (łódzkie)
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Serwis powiatu kłobuckiego Biuletyn Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Kłobucku
kłobucki