Referendum w Polsce w 1987 roku – referendum ogólnokrajowe przeprowadzone 29 listopada 1987. Głosujący odpowiedzieli w nim na pytania dotyczące tzw. drugiego etapu reformy gospodarczej oraz „głębokiej demokratyzacji życia politycznego”.

Podstawą do przeprowadzenia referendum była przyjęta przez Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej pół roku wcześniej Ustawa o konsultacjach społecznych i referendum z dnia 6 maja 1987 r. ().

Według oficjalnych danych w referendum wzięło udział 67,32% uprawnionych i była to najniższa frekwencja w historii Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Na pierwsze pytanie „TAK” odpowiedziało 66,04% głosujących, a na drugie – 69,03%. Ustawa przewidywała jednak konieczność udzielenia odpowiedzi pozytywnej na dane pytanie przez ponad połowę uprawnionych do głosowania – warunku tego nie spełniono, gdyż na pierwsze pytanie „TAK” odpowiedziało 44,28% uprawnionych, a na drugie – 46,29%. Wynik referendum nie był zatem wiążącyObwieszczenie Centralnej Komisji do Spraw Referendum z dnia 30 listopada 1987 r. o wyniku referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego dnia 29 listopada 1987 r. ()..

Pytania Nr Treść pytania 1 Czy jesteś za pełną realizacją przedstawionego Sejmowi programu radykalnego uzdrowienia gospodarki, zmierzającego do wyraźnego poprawienia warunków życia, wiedząc, że wymaga to przejścia przez trudny dwu-trzyletni okres szybkich zmian? 2 Czy opowiadasz się za polskim modelem głębokiej demokratyzacji życia politycznego, której celem jest umocnienie samorządności, rozszerzenie praw obywateli i zwiększenie ich uczestnictwa w rządzeniu krajem?

Kalendarz czynności Harmonogram czynności związanych z przeprowadzeniem referendum uchwaliła 16 października 1987 Rada PaństwaUchwała Rady Państwa z dnia 16 października 1987 r. w sprawie kalendarza czynności związanych z przeprowadzeniem w dniu 29 listopada 1987 r. referendum ogólnokrajowego (): do 26 października 1987 – powołanie Centralnej Komisji do Spraw Referendum; do 30 października 1987 – powołanie wojewódzkich komisji do spraw referendum i komisji stopnia podstawowego; do 7 listopada 1987 – – podanie do publicznej wiadomości granic i numerów obwodów głosowania oraz siedzib obwodowych komisji do spraw referendum, – powołanie obwodowych komisji do spraw referendum; do 9 listopada 1987 – sporządzenie spisów osób uprawnionych do udziału w referendum; do 13 listopada 1987 – przesłanie spisów przewodniczącym obwodowych komisji; 14 listopada 1987 – wyłożenie spisów do publicznego wglądu; 29 listopada 1987, godz. 6:00–22:00 – głosowanieNa podstawie art. 17 ust. 2 pkt 1 Ustawy o konsultacjach społecznych i referendum..

Sondaże W badaniach przeprowadzonych przez ośrodek OBOP, udział w referendum deklarowało od 37 (20 października) do 51 proc. badanych, a jedna trzecia wyrażała brak zdecydowania. Większą gotowość do udziału deklarowali ludzie starsi i lepiej wykształceni.

Wyniki Poniższe dane podano na podstawie obwieszczenia Centralnej Komisji do Spraw Referendum z 30 listopada 1987.

Pytanie nr 1 Realizacja tzw. drugiego etapu reformy gospodarczej Odpowiedź Głosów Liczba % TAK 66,04 NIE 27,70 brak odpowiedziZgodnie z §§ 31 i 32 Ustawy o konsultacjach społecznych i referendum ważne były również głosy oddane na kartach bez wyboru wariantu „TAK” lub „NIE”, o ile taka karta była zgodna z wzorem urzędowym opatrzona stosowną pieczęcią i nie została przedarta całkowicie na dwie lub więcej części. 6,27 Głosy ważne 99,61 Głosy nieważne 0,39 Razem 100,00 Frekwencja 67,32 Wymagana liczba głosów „TAK”

Województwo Głosy ważne Frekwencja TAK%uprawnionych TAK# TAK% NIE# NIE% # % stołeczne warszawskie 79,36 17,24 3,40 65,44 51,53 bialskopodlaskie 59,80 32,34 7,86 69,17 41,21 białostockie 61,42 30,73 7,86 66,00 40,35 bielskie 61,89 31,17 6,94 64,63 39,84 bydgoskie 67,32 26,74 5,94 73,11 49,07 chełmskie 63,40 30,00 6,60 71,71 45,39 ciechanowskie 61,63 31,56 6,80 76,20 46,71 częstochowskie 59,86 32,79 7,35 65,98 39,46 elbląskie 66,51 27,94 5,56 64,03 42,36 gdańskie 64,58 28,78 6,63 56,31 36,19 gorzowskie 64,29 29,03 6,67 66,67 42,76 jeleniogórskie 70,42 23,84 5,74 71,18 50,01 kaliskie 59,34 32,78 7,88 71,73 42,36 katowickie 68,01 26,96 5,04 65,35 44,31 kieleckie 62,55 30,48 6,97 66,50 41,51 konińskie 57,00 34,05 8,95 71,89 40,83 koszalińskie 66,72 27,52 5,76 69,96 46,37 krakowskie 76,46 18,96 4,59 68,10 51,90 krośnieńskie 60,05 32,85 7,10 69,48 41,53 legnickie 63,18 29,90 6,92 65,52 41,27 leszczyńskie 56,78 34,73 8,49 75,93 42,85 lubelskie 63,49 29,06 7,46 59,15 37,39 łomżyńskie 57,03 33,73 9,24 66,35 37,66 łódzkie 76,48 18,68 4,84 58,71 44,76 nowosądeckie 61,07 30,19 8,74 66,30 40,35 olsztyńskie 63,49 29,58 6,93 72,39 45,79 opolskie 60,87 31,81 7,33 65,63 39,81 ostrołęckie 60,74 31,94 7,32 70,82 42,87 pilskie 61,90 31,45 6,65 46,55 47,11 piotrkowskie 63,74 29,80 6,46 68,01 43,28 płockie 63,37 29,56 7,07 68,79 43,43 poznańskie 62,75 29,40 7,85 63,19 39,40 przemyskie 62,22 30,00 7,78 66,80 41,45 radomskie 68,69 25,16 6,15 66,04 45,22 rzeszowskie 63,36 30,41 6,23 70,21 44,39 siedleckie 62,53 31,28 6,19 76,61 47,75 sieradzkie 62,52 30,06 7,41 71,57 44,66 skierniewickie 67,20 27,18 5,62 68,43 45,80 słupskie 65,62 28,88 5,50 70,24 46,00 suwalskie 58,52 33,24 8,24 67,77 39,52 szczecińskie 66,02 28,32 5,66 65,95 43,39 tarnobrzeskie 63,12 30,14 6,74 73,35 46,12 tarnowskie 68,26 25,90 5,84 68,83 46,77 toruńskie 65,85 28,26 5,89 71,13 46,53 wałbrzyskie 69,91 24,34 5,74 69,93 48,78 włocławskie 64,34 29,13 6,53 67,09 42,90 wrocławskie 73,08 22,17 4,75 70,00 50,91 zamojskie 60,05 32,00 7,94 76,04 45,45 zielonogórskie 65,96 27,63 6,41 71,84 47,27 Polska 66,04 27,70 6,27 67,32 44,28

Pytanie nr 2 „Głęboka demokratyzacja życia politycznego” Odpowiedź Głosów Liczba % TAK 69,03 NIE 24,57 brak odpowiedzi 6,40 Głosy ważne 99,61 Głosy nieważne 0,39 Razem 100,00 Frekwencja 67,32 Wymagana liczba głosów „TAK”

Województwo Głosy ważne Frekwencja TAK%uprawnionych TAK# TAK% NIE# NIE% # % stołeczne warszawskie 83,04 13,88 3,08 65,44 53,92 bialskopodlaskie 61,97 29,93 8,10 69,17 42,71 białostockie 64,04 27,90 8,05 66,00 42,08 bielskie 66,14 26,80 7,06 64,63 42,57 bydgoskie 70,02 24,22 5,76 73,11 51,04 chełmskie 65,87 27,36 6,77 71,71 47,16 ciechanowskie 63,63 29,35 7,01 76,20 48,22 częstochowskie 63,94 28,54 7,52 65,98 42,15 elbląskie 68,70 25,51 5,79 64,03 43,76 gdańskie 68,06 25,16 6,78 56,31 38,14 gorzowskie 66,69 26,36 6,95 66,67 44,36 jeleniogórskie 72,61 21,18 6,21 71,18 51,56 kaliskie 62,33 29,63 8,05 71,73 44,49 katowickie 72,18 22,67 5,16 65,35 47,03 kieleckie 65,63 27,22 7,15 66,50 43,56 konińskie 59,67 31,16 9,17 71,89 42,75 koszalińskie 69,52 24,56 5,92 69,96 48,31 krakowskie 77,78 17,22 5,00 68,10 52,80 krośnieńskie 63,28 29,46 7,26 69,48 43,77 legnickie 66,73 26,06 7,21 65,52 43,59 leszczyńskie 60,02 31,35 8,63 75,93 45,30 lubelskie 66,69 25,71 7,60 59,15 39,28 łomżyńskie 58,78 31,73 9,50 66,35 38,81 łódzkie 79,56 15,60 4,84 58,71 46,56 nowosądeckie 63,61 27,40 8,99 66,30 42,03 olsztyńskie 66,36 26,56 7,08 72,39 47,86 opolskie 63,83 31,81 7,33 65,63 41,75 ostrołęckie 62,25 30,20 7,55 70,82 43,94 pilskie 64,59 28,71 6,70 46,55 49,16 piotrkowskie 66,40 26,95 6,65 68,01 45,08 płockie 66,09 26,74 7,18 68,79 45,29 poznańskie 66,38 25,53 8,08 63,19 41,68 przemyskie 65,20 26,76 8,04 66,80 43,43 radomskie 70,68 23,04 6,25 66,04 46,53 rzeszowskie 68,03 25,54 6,43 70,21 47,67 siedleckie 64,63 29,06 6,31 76,61 49,36 sieradzkie 64,64 27,63 7,73 71,57 46,17 skierniewickie 69,52 24,71 5,77 68,43 47,38 słupskie 68,10 26,23 5,67 70,24 47,73 suwalskie 61,30 30,32 8,38 67,77 41,40 szczecińskie 69,75 24,46 5,78 65,95 45,84 tarnobrzeskie 66,02 27,03 6,95 73,35 48,24 tarnowskie 70,24 23,72 6,04 68,83 48,12 toruńskie 68,31 25,67 6,01 71,13 48,27 wałbrzyskie 72,45 21,72 5,83 69,93 50,55 włocławskie 66,76 26,50 6,47 67,09 44,51 wrocławskie 75,21 20,01 4,78 70,00 52,39 zamojskie 62,40 29,32 8,28 76,04 47,23 zielonogórskie 68,80 24,64 6,56 71,84 49,31 Polska 69,03 24,57 6,40 67,32 46,29

Zobacz też Referenda w Polsce

Uwagi

Przypisy

1987 Kategoria:1987 w Polsce Kategoria:Polityka wewnętrzna Polski Ludowej Polska