Michał Awdaniec z Buczacza, czasem Michał AbdaniecAdam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Сz. 1. T. 2. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1900, s. 215. herbu Abdank (zm. po 7 listopada 1394) – dostojnik dworu króla Władysława Jagiełły, właściciel Buczacza, protoplasta Buczackich; miał swoją siedzibę początkowo w Rukomyszu (obecnie wieś w rejonie buczackim).
Życiorys Jerzy Sperka uważa, że na obecnym etapie badań nie ma pewności, skąd pochodził Michał Awdaniec (dictus Hawdanyecz, Hawdank, Habdank), chociaż w historiografii polskiej przez długie lata funkcjonowała hipoteza zaproponowana przez Władysława Semkowicza, że Michał przybył na ziemie ruskie jeszcze za czasów Kazimierza Wielkiego, z ziemi łęczyckiej Królestwa PolskiegoJerzy Sperka, Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu, s. 74.. Anna Dörflerówna wskażała, że przybył na Ruś Czerwoną w czasach króla Kazimierza IIIAnna Dörflerówna, Buczacki Michał, h. Abdank (†1392), s. 84..
Michał Awdaniec otrzymał od księcia Władysława Opolczyka BuczaczJerzy Sperka. Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu, s. 75. więc okręg tego miasta prawdopodobnie w kilku etapachAndrzej Janeczek. Miasta prywatne na Rusi Koronnej do końca XV wieku. „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”, T. LXXVII, specjalny, s. 149, 2016.. W latach 1372–1379, po uzyskaniu nadania, ufundował w Buczaczu kościół parafialny, następnie farny w Buczaczu (dzisiaj na jego miejscu jest Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Buczaczu). Zaś w 1393(?) r. uzyskał zgodę króla Władysława Jagiełły na lokację miasta Buczacza na niemieckim prawie magdeburskim. Była to pierwsza lokacja miejska na ziemi halickiej. Od nazwy miasta ta gałąź rodu Awdańców przybrała nazwę Buczackich. Za wierną służbę na polach bitew, a także umacnianie, ufortyfikowanie obronnych zamków na Podolu, oraz znaczącą rolę, jaką odegrał w zawarciu pokoju wieczystego z Tatarami, otrzymywał od króla Awdaniec .
Ostatni raz odnotowany w źródłach 7 listopada 1394 r., kiedy we Lwowie ponownie przebywał w otoczeniu Władysława Jagiełły.Jerzy Sperka. Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu, s. 82.
Żonaty z Małgorzatą z Kołów herbu Junosza, a więc zapewne córką Mikołaja z Sopowa i Dalejowa, protoplasty Kolów Dalejowskich. Ich dziećmi byli: Michał Buczacki z Podhajec (zm. 1438), wojewoda podolski (1437) oraz kasztelan halicki (1433), cześnik halicki (1434) i starosta halicki, kamieniecki i przemyski, Michał Mużyło Buczacki (zm. 1470), kasztelan, cześnik i starosta halicki, Teodoryk Buczacki Jazłowiecki (zm.: 1456), kasztelan halicki, kasztelan kamieniecki i starosta podolski. córka Buczacka; Jerzy Sperka uważa, że córkę, późniejszą żonę Piotra Gasztołda, który był postaсią wątpliwa historycznie, przypisywano na podstawie późnej szesnastowiecznej tradycji litewskiejJerzy Sperka, Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu, s. 83..
Michał Awdaniec i jego synowie byli niezbyt posłuszni rozkazom ks. Świdrygiełły. Usuwali załogi litewskie z zamków obronnych w: Kamieńcu, Czerwonogrodzie, Jazłowcu, Skale oraz innych miejscowościach i podporządkowywali je władzy króla polskiego. Dzięki temu uzyskali liczne dowody wdzięczności królewskiej, najczęściej w postaci nadania im dóbr ziemskich.
Zobacz też Michał Awdaniec
Przypisy
Bibliografia Sadok Barącz: Pamiątki buczackie. Lwów: Drukarnia Gazety Narodowej, 1882, 168 s. Anna Dörflerówna: Buczacki Michał, h. Abdank (†1392). W: Polski Słownik Biograficzny. T. III. Kraków : Nakładem Polskiej Akademji Umiejętności 1937, s. 84. Jerzy Sperka: Michał Awdaniec z Buczacza herbu Awdaniec. W: Otoczenie Władysława Opolczyka w latach 1370-1401. Katowice, 2006. Jerzy Sperka. Michał Awdaniec a początki kościoła parafialnego w Buczaczu. „Sredniowiecze Polskie i Powszechne”. 6(10), 2014, s, 74-84. [dostęp 2018-05-07].
Linki zewnętrzne Jerzy Sperka. Początki osadnictwa rycerstwa śląskiego na Rusi Czerwonej.
Michał z Buczacza Michał Awdaniec z Buczacza Kategoria:Ludzie związani z Rusią Czerwoną (Polska średniowieczna) Kategoria:Polscy dyplomaci średniowieczni Kategoria:Polscy rycerze Kategoria:Szlachta Korony Królestwa Polskiego Kategoria:Właściciele Buczacza