Pogoń – zachodnia (często zaliczana do centralnych), wielka dzielnica Sosnowca, koncentrująca życie akademickie miasta. Jako wieś, razem z Ostrą Górką, Radochą, Starym Sosnowcem, Nowym Sosnowcem i Sielcem, zapoczątkowała w 1902 r. miasto Sosnowice, dzisiejszy Sosnowiec.

Graniczy od północy z Będzinem, od wschodu ze Środulą i Sielcem stykając się ze Śródmieściem, którą to granicę wyznacza przepływająca tutaj rzeka Czarna Przemsza, a od południa i zachodu z Rudną, którą to granicę z uwagi na ścisłą przyległość trudno jednoznacznie wyznaczyć.

Północnym obrzeżem przebiega droga krajowa nr 94. Fragmentem wschodnich obrzeży przebiega historyczna Droga Żelazna Ząbkowicko-Katowicka – odnoga Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej.

Przez dzielnicę przepływa rzeka Czarna Przemsza i przerobiona na kryty kanał w latach 50 XX w. Struga Pogońska.

W dzielnicy wyodrębnia się: osiedle Akademickie osiedle Lwowskie („Bloki Lwowskie”)

Wygwizdów kolonia Tor

Oś ulic Orlej i Będzińskiej dzieli Pogoń na Starą Pogoń, która jest położona na zachodzie i odpowiada obszarem dawnej wsi Pogoń oraz Nową Pogoń z zabudową przemysłowo-robotniczą na wschodzie.

Pogoń jest według rejestru TERYT jednostką urzędowego podziału terytorialnego kraju o statusie integralnej części miasta Sosnowca i posiada indentyfikator 0943658. Według tegoż rejestru wydzielana przez niektórych dzielnica Rudna wchodzi w skład Pogoni.

Obszar Pogoni, Milowic, Kalet i Środulki tworzy obręb ewidencyjny (katastralny) nr 9, wchodzący w skład jednostki ewidencyjnej Sosnowiec.

Obszar Pogoni wraz z Rudną pokrywa się w przybliżeniu z obszarami obowiązywania kodów pocztowych 41-205 i 41-214. lewo|mały|Budynek Wydziału Nauk Przyrodniczych

Granice obszaru Aktualnie granice Pogoni nie są określone w żadnym akcie prawa powszechnego, miejscowego i wewnętrznego, ani na żadnej mapie urzędowej. Granice takie mogłyby zostać określone jedynie w 2 przypadkach: 1) wystąpienia przez władze miasta do ministra właściwego w sprawach administracji z wnioskiem o ustalenie, zmianę lub zniesienie urzędowej nazwy Pogoni (do wniosku wymagane jest załączenie mapy topograficznej z granicami danej części miasta) lub 2) utworzenia przez radę miasta na obszarze Pogoni jednostki pomocniczej miasta Sosnowiec pod przykładową nazwą "Dzielnica Pogoń" (do statutu jednostki pomocniczej musi być załączona mapa z granicami jednostki lub wykaz ulic wchodzących w skład jednostki).

Na chwilę obecną można określić jedynie zwyczajowe granice Pogoni. Najłatwiej jest określić granicę północną, wschodnią i południową, ponieważ jest ona tożsama z północną, wschodnią i południową granicą obrębu ewidencyjnego nr 9. Obręb ten obejmuje części miasta o urzędowych nazwach Pogoń, Milowice i Kalety. Granica obrębu biegnie na północy linią granicy miasta, następnie dochodzi do rzeki Czarna Przemsza, której korytem podąża do linii kolejowej Będzin-Sosnowiec, następnie biegnie środkiem tej linii kolejowej aby przed węzłem drogowym odejść w prawo i biec dalej środkiem byłej towarowej linii kolejowej. Najtrudniejsza do ustalenia jest granica między Pogonią (w składzie której według rejestru TERYT znajduje się także osiedle Rudna), a Milowicami i Kaletami. Najprościej jest przyjąć, że granica biegnie byłą towarową linią kolejową aż do byłego przejazdu kolejowo-drogowego w ciągu ulicy Grota-Roweckiego, a następnie osią tej ulicy, aż do skrzyżowania z ulicą Społeczną, gdzie następuje połączenie z północną granicą miasta.

Historia alt=Kościół św. Tomasza Apostoła|mały|Kościół św. Tomasza ApostołaXIV wiek – pierwsze wzmianki w dokumentach o wsi Pogonia 1345 r. – pod Pogonią miała miejsce zwycięska dla Polaków bitwa podczas wojny polsko-czeskiej 1345-1348 1864 r. – wejście wsi Pogoń w skład Gminy Osad Górniczych 1867 r. – wejście wsi Pogoń w skład Gminy Gzichów (przynależność do 1902 r.) 1878 r. – przybycie do Pogoni Heinricha Dietla 1880 r. – ukończenie budowy przędzalni czesankowej Heinricha Dietla 1881 r. – ukończenie budowy walcowni żelaza i rurkowni Huldschinsky’ego 1882 r. – założenie szkoły kantoratowej przez Heinricha Dietla 1886 r. – zakończenie adaptacji na kościół ewangelicki hali fabrycznej przędzalni czesankowej podarowanej ewangelikom przez Heinricha Dietla 1889 r. – założenie Szkoły Aleksandryjskiej przez Heinricha Dietla 1894 r. – założenie Sosnowieckiej Szkoły Realnej przez Heinricha Dietla 1898 r. – otwarcie gmachu Sosnowieckiej Szkoły Realnej ufundowanego przez Heinricha Dietla koniec XIX wieku – wzniesienie pałacu oraz założenie parku przez Heinricha Dietla 1900 r. – wejście Pogoni w skład nadsołtysostwa sosnowieckiego 1902 r. – wejście wsi Pogoń w skład nowo utworzonego miasta Sosnowice, przemianowanego później na Sosnowiec; ostatni sołtys Widorski 1904–1911 r. – budowa kościoła św. Tomasza Apostoła, współfinansowana przez Heinricha Dietla 1910 r. – wzniesienie przez mariawitów kościoła Matki Boskiej Różańcowej w Wygwizdowie lata 20. XX wieku – wzniesienie w Pogoni patrymonialnego osiedla – Kolonii Focha przez Towarzystwo Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich 18 stycznia 1928 r. – uruchomienie połączenia tramwajowego na trasie Śródmieście Sosnowca – Będzin 1 sierpnia 1937 r. – uruchomienie pierwszego połączenia autobusowego na trasie Śródmieście Sosnowca – Bobrowniki po 1945 r. – nacjonalizacja całości majątku Heinricha Dietla 1955-1960 r. - Przykrycie kanałem Strugi Pogońskiej - naturalnego, naziemnego strumienia, przepływającego przez całą dzielnicę ze wschodu na zachód i wpadającego do Czarnej Przemszy 1961 r. – połączenie Huty Sosnowiec (dawne zakłady Huldschinsky’ego) z Hutą Katarzyna pod nową nazwą Huta im. M. Buczka lata 70. XX wieku – przebudowa układu komunikacyjnego, wyburzenie części Kolonii Focha lata 90. XX wieku – ogłoszenie upadłości, następnie trwający do dzisiaj proces likwidacji Sosnowieckiej Przędzalni Czesankowej „Politex” – dawnej fabryki Heinricha Dietla czerwiec 2005 r. – wznowienie budowy dwóch wież do kościoła św. Tomasza Apostoła. 2006 r. – wyburzenie szpitala dziecięcego, przystąpienie do budowy w jego miejscu Centrum Dydaktyczno-Naukowego Instytutu Neofilologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Zabytki thumb|Ulica Rybna Pałac Dietla Kościół ewangelicko-augsburski św. Jana Ewangelisty Kościół św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu Gmach dawnego Liceum im. Stanisława Staszica Kapliczka z 1863 roku przy ulicy Czeladzkiej

Inne obiekty i miejsca thumb|Café Pogoń na rogu ulicy Żytniej i Reymonta thumb|Ulica Mariacka Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 w Sosnowcu im. św. Barbary (dawniej: Szpital Górniczy), wchodzący w skład tej dzielnicy wskutek dokonanej korekty przebiegu granicy pomiędzy Sosnowcem a Będzinem Klub im. Jana Kiepury Hala widowiskowo-sportowa przy ulicy Stefana Żeromskiego Wydział Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Uniwersytetu Śląskiego Wydział Filologiczny Uniwersytetu Śląskiego Sala Królestwa Świadków Jehowy VI Liceum Ogólnokształcące im. Janusza Korczaka w Sosnowcu Budynek Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego

Zobacz też Ulica Stefana Żeromskiego w Sosnowcu Stacja kolejowa Sosnowiec Pogoń Sosnowiecka Szkoła Realna Zagłębie Dąbrowskie

Przypisy

Linki zewnętrzne

Portal Pogoni

Kategoria:Dzielnice i osiedla Sosnowca