Barbara Szacka (ur. 20 kwietnia 1930 w KaliszuWho is who w Polsce. Encyklopedia biograficzna z życiorysami znanych Polek i Polaków, Hübners blaues Who is Who, Zug 2007 (dodatek CD)., zm. 17 stycznia 2025) – polska socjolog.
Zajmowała się problematyką pamięci zbiorowej, biologicznych podstaw życia społecznego i socjologią ogólną. Autorka podręcznika Wprowadzenie do socjologii (Warszawa 2003). Przez wiele lat wykładała w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie.
Życiorys Była córką Wojciecha Plewniaka (1893–1940) i Zofii Plewniak, z d. Chmielińskiej (1905–1993). Jej ojciec był lekarzem, służył w I Brygadzie Legionów Polskich, zginął w KatyniuSłownik Legionistów Polskich 1914–1918: Plewniak Wojciech.Zbigniew Kledecki: Kaliskie Towarzystwo Lekarskie w międzywojniu (1918–1939).. Matka była lekarzem stomatologiem, w czasie powstania warszawskiego prowadziła gabinet dentystyczny dla powstańców. Otrzymała Srebrny Krzyż Zasługi z MieczamiEncyklopedia Medyków Powstania Warszawskiego: Zofia Chmielińska-Plewniak ps. Cecylia..
W czasie II wojny światowej była uczennicą Szkoły Fundacji im. Wandy z Posseltów Szachtmajerowej. W 1952 r. ukończyła studia socjologiczne Uniwersytecie Warszawskim. W tym samym roku rozpoczęła pracę na macierzystej uczelni, była zatrudniona m.in. w Katedrze Historii Myśli Społecznej i Katedrze Socjologii Ogólnej. W 1962 r. obroniła pracę doktorską Teoria społeczna i społeczna utopia. Analiza poglądów Stanisława Staszica, napisaną pod kierunkiem Niny Assorodobraj-KuliWydział Socjologii UW: Prace doktorskie.. W 1975 r. uzyskała stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Przeszłość w świadomości współczesnej inteligencji polskiejWydział Socjologii UW: Prace habilitacyjne.. W 1990 roku otrzymała tytuł profesora. Przeszła na emeryturę w 2000 r. Była członkiem Komitetu Etyki w Nauce Polskiej Akademii Nauk oraz Polskiego Towarzystwa Socjologicznego.
Od lat 60. prowadziła pionierskie na skalę światową badania empiryczne nad pamięcią zbiorową, używając metody ankietowejBartosz Korzeniewski Pamięć społeczna wobec zmian współczesnej kultury, Kultura współczesna, nr 2 (52)/2007, s. 225Wspomnienia prof. Barbary Szackiej, pionierki badań nad pamięcią historyczną.
20 sierpnia 1980 roku podpisała apel 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiFundacja Ośrodka Karta: Apel 64 intelektualistów..
Jej mężem był socjolog Jerzy Szacki.
Została pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Prace Stanisław Staszic: portret mieszczanina, Warszawa (1962) Stanisław Staszic, Warszawa (1966) Przeszłość w świadomości inteligencji polskiej, Warszawa (1983) (red.), Polska dziecięca, Warszawa (1987, 2005) Czas przeszły i pamięć społeczna, wspólnie z Anną Sawisz, Warszawa (1990) Wprowadzenie do socjologii, Warszawa (2003, 2008) Czas przeszły, pamięć, mit, Warszawa (2006) Między codziennością a wielką historią. Druga wojna światowa w pamięci zbiorowej społeczeństwa polskiego, Warszawa (2010) współautorzy: Piotr T. Kwiatkowski, Lech M. Nijakowski, Andrzej Szpociński Życie i pamięć w mrocznych czasach (2024) – wspomnienia
Przypisy
Kategoria:Członkowie Komitetu Etyki w Nauce PAN Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Socjologicznego Kategoria:Sygnatariusze Apelu 64 Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Nauczyciele akademiccy SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Zmarli w 2025