Niwka – południowa dzielnica Sosnowca od 1953 r,, w latach 1916–1953 samodzielna gmina Niwka w powiecie będzińskim, wcześniej wieś i osada rybacka, potem także osada fabryczna, wzmiankowana po raz pierwszy w 1581 r..

Graniczy od północy z Dańdówką i Porąbką, od wschodu z Maczkami i Jaworznem, od południowego wschodu z Jęzorem, którą to granicę wyznacza przepływająca tutaj rzeka Biała Przemsza, do której na styku dzielnic uchodzi rzeka Bobrek, a od zachodu z Modrzejowem i Dębową Górą.

Wschodnią częścią przebiega droga ekspresowa S1 nieposiadająca tutaj węzła, a południową droga krajowa nr 79 spełniająca na tym odcinku charakter drogi lokalnej.

Niwka według rejestru TERYT jest częścią miasta Sosnowiec o numerze SIMC - 0943629.

Historyczna Niwka jest siedzibą organów utworzonej w 2004 r. jednostki pomocniczej gminy Sosnowiec o nazwie Dzielnica Południe. W skład Dzielnicy Południe wchodzą cztery integralne części miasta Sosnowca według rejestru TERYT : Niwka (identyfikator: 0943629) Modrzejów (identyfikator: 0943612) Bór (identyfikator: 0943440) Jęzor (identyfikator: 0943492)

Niwka wchodzi w skład obrębu ewidencyjnego nr 7 i 12, będącego częścią jednostki ewidencyjnej Sosnowiec.

W dzielnicy wyodrębnia się: Bobrek Bór Pawiak Wygoda (będąca w rzeczywistości historycznym przysiółkiem Dębowej Góry)

Historia – ważniejsze wydarzenia przed 1581 r. – powstanie wsiRejestr powiatu proszowickiego. poł. XVIII w. – po 1775 r. – powstanie wsi targowej 1775/1785 r. – powstanie miasta Niwek. Niepewny fakt uzyskania praw miejskich, być może miasteczko funkcjonowało wyłącznie w oparciu o prawo targoweKrzysztofik Robert; Rocznik Sosnowiecki, 2004; 2005. Charakter miasta: niewielkie miasteczko nadgraniczne o funkcjach miasta – wrót. Miasteczko zlokalizowane w mikro – konurbacji feudalnej o funkcjach usługowych – (Inne ośrodki zespołu miejskiego: Mysłowice, Modrzejów). 1801 r. – odebranie praw miejskichŁadogórski Tadeusz, Przeszłość demograficzna Polski, 1967. początek XIX w. – rozwój lokalnego górnictwa w rejonie Bobrka I poł. XIX w. – budowa Huty „Henryków” (obecnie dawna FMG „Niwka”) oraz osiedla patronackiego dla pracowników hutyDumała Krzysztof, Przemiany przestrzenne miast i rozwój osiedli...,1974. lata 30. XIX w. – budowa nowoczesnej drogi do Dąbrowy Górniczej (ob. ul. Wojska Polskiego) II poł. XIX w.- XX w. – rozwój górnictwa i przemysłu 1916 r. – okupacyjne władze austriackie powołują gminę Niwka 30 grudnia 1928 r. - ukończenie budowy Szkoły Powszechnej w Niwce (obecna Szkoła Podstawowa nr. 15 im. Stefana Żeromskiego) 1929 r. – Liczba ludności: 5038 mieszkańców 1931 – Liczba ludności: 5752 mieszkańców lata 20. i 30. XX w. – próby utworzenia miasta: Niwka-Modrzejów poprzez nadanie praw miejskich gminie Niwka oraz przyłączenie do niej Modrzejowa, pod względem administracyjnym leżącego w granicach Sosnowca 1 sierpnia 1938 r. – uruchomienie pierwszego połączenia autobusowego na trasie Śródmieście Sosnowca – Mysłowice 1947 r. – uzyskanie statusu gminy wiejskiej o miejskich uprawnieniach finansowych 12 września 1953 r. – włączenie gminy (wraz z os. Jęzor) do Sosnowca 30 kwietnia 1954 r. – uruchomienie połączenia tramwajowego na trasie Śródmieście Sosnowca – Mysłowice 1965 r. – rozpoczęcie nauczania w nowej Szkole Podstawowej nr. 29 przy ul. Kozibąka (obecna ul. Zagłębiowska) 30 czerwca 1999 r. - wydobyto ostatnią tonę węgla z Kopalni Niwka - Modrzejówhttps://dziennikzachodni.pl/sosnowiec-siedemnascie-lat-temu-zamknieto-kwk-niwkamodrzejow-ludzie-zaluja-jej-do-dzis/ar/c3-10359052

Gospodarka Przemysł Fabryka Maszyn Górniczych „Niwka” (od 1833). Kopalnia Węgla Kamiennego Niwka-Modrzejów (1815/1833 – 1999). CEBI Poland Sp. z o.o. Fabryka kolektorów słonecznych „Watt” Sp. z o.o (2010 – 2016) BITRON POLAND Sp. z o.o. Amazon.com (od 2017) Jeronimo Martins Maczki Bór S.A. CTL Logistics

Zabytki thumb|Kościół pw. św. Jana Chrzciciela Kościół pw. św. Jana Chrzciciela – do końca XVIII w. kaplica mszalna, od 1787 do 1788 przebudowa budowli na murowany kościół, aktualny budynek z lat 1897–1907. thumb|Kapliczka przy skrzyżowaniu ulic Wojska Polskiego i Wygoda (usytuowanie przed zmianą skrzyżowania na rondo) Kapliczka z 1857 r. Zdewastowany układ urbanistyczny małego miasteczka feudalnego w rejonie ul. Wojska Polskiego, Orląt Lwowskich i Śliwki. Brak nawiązań przestrzennych do pierzei rynkowych. Zdewastowany układ urbanistyczno-architektoniczny założenia przemysłowo-mieszkalnego Henryków. Pojedyncze obiekty: m.in. część zabudowy na terenie dawnej FMG, budynek dawnego żłobka. Obiekty historyczne nieistniejące: Ratusz murowany w narożniku dawnego rynku, jednokondygnacyjny: obiekt wybudowany w II poł. XVIII w. nie istnieje od XX w. Karczma murowano-drewniana funkcjonowała w okresie od XVIII do XIX w. Magazyny solne: obiekty murowane znajdujące się przy ulicy Tuwima 7 Stary cmentarz: najpewniej w rejonie dzisiejszego kościoła: XVIII – pocz. XIX w.?

Rzeki i potoki Bobrek Biała Przemsza

Parki Park Niwka Park Leśny

thumb|Mówca na kongresie w Centrum Kongresowym Świadków Jehowy (podium, strona amfiteatru; 2010) Obiekty i miejsca AKS Górnik Niwka Sosnowiec Centrum Kongresowe Świadków Jehowy przy ul. Mikołajczyka 84. Powstało na terenie byłej bazy transportowej Transgór Sosnowiec. Oddane do użytku 19 czerwca 1999. Jest to największy taki obiekt w Europie Środkowo-Wschodniej, a drugi w całej Europie. Cały kompleks składa się: z Sali Zgromadzeń na 2400 osób (z zamontowanymi w niej dwoma telebimami), zadaszonego amfiteatru na ponad 6400 osób oraz kilku mniejszych sal wykładowych i konferencyjnych, biblioteki, basenu do chrztu (oddzielonego od głównej sali wielką szybą), holu (w którym można zobaczyć wystawę Fioletowe trójkąty – Świadkowie Jehowy w obozach koncentracyjnych, oraz Migawki z budowy Centrum Kongresowego) z kafeterią, szatnią i zapleczem sanitarno-gospodarczo-technicznym (240 toalet), pokoju dla matek z małymi dziećmi (z monitorami, na których transmitowany jest program). Na zewnątrz jest obszerny bezpłatny parking na 1500 pojazdów i zagospodarowany ogród (50 tysięcy roślin) z alejkami. Obiekt zapewnia zadaszone miejsca dla ok. 9 tysięcy osób, drugi tak duży znajduje się jedynie we Włoszech. Z Centrum Kongresowego korzystają obecnie zbory z województwa śląskiego, małopolskiego (oprócz jego krańców wschodnich), południowej części świętokrzyskiego i wschodniej części opolskiego na 30 jednodniowych zgromadzeniach obwodowych, a w lecie na 5 kongresach regionalnych w języku polskim oraz po jednym kongresie w języku ukraińskim i rosyjskim. Wtedy otwarty jest też amfiteatr, połączony wspólną sceną z salą główną. Z tego obiektu korzysta prawie co trzeci Świadek Jehowy w Polsce. W poprzednich latach urządzane w nim były ogólnopolskie kongresy w języku migowym (program jest tłumaczony na język migowy – tłumaczy widać na telebimach), obecnie zgromadzenia obwodowe w języku migowym odbywają się w tej oraz warszawskiej Sali Zgromadzeń. W obiekcie tym odbywały się też zajęcia Kursu Biblijnego dla Braci wraz z uroczystym zakończeniem poszczególnych jego klas oraz Kurs Służby Pionierskiej. Centrum można zwiedzać bezpłatnie w dni powszednie w godz. 8–12 i 13–17Folder „Sala Zgromadzeń Świadków Jehowy Sosnowiec”Nasza Służba Królestwa styczeń 1999, ss. 3-6.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dawne miasta w województwie śląskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVIII wieku Kategoria:Niwka (Sosnowiec)