Drużbart - staropolska gra karciana dla 4 osób rozgrywana talią 36 lub 32 kart polegająca na braniu lew. Gra wywodzi się od północnoniemieckiej gry brusbart, która z kolei wywodzi się od najstarszej znanej europejskiej gry karcianej karnöffel. Gry z rodziny brusbart charakteryzują się skomplikowanym starszeństwem kart, brakiem obowiązku dokładania do koloru i brakiem jednorodnego koloru atutowego.
Możliwe, że nie funkcjonował jednolity zbiór zasad drużbarta, jako że opisy jego zasad różnią się dość znacznie.
Zasady
Gołębiowski (1831) thumb|right|Karty do drużbarta. Gra była rozgrywana pełną talią kart polskich tzn. od asa do szóstek (36 kart). Wszystkie karty były rozdawane po równo między graczy. Gracze grali w parach. Partnerzy siedzieli naprzeciwko siebie. Gra polegała na braniu lew. W grze nie było koloru atutowego. Zamiast tego było ściśle określone starszeństwo kart i kolorów. Starszeństwo kolorów było następujące (od najstarszego):15px (żołądź), 20px (wino), 20px (czerwień), 20px (dzwonki). Trzema najstarszymi kartami były tak zwane matadory: 20px8 - dola Gołębiowski pisze, że dolą jest szóstka winna i chwilę potem przeczy sam sobie pisząc "Ósemki, za wyjątkiem doli.". Porównanie zasad drużbarta z zasadami niemieckiego brusbarta dowodzi, że dolą była ósemka winna. , 20pxK - drużbart, 15px9 - starka. Starszeństwo kart według Gołębiowskiego było następujące (od najstarszej):
9, tuz (as), wyżnik (dama), niżnik (walet), 6.
Siódemki w tej grze pełniły szczególną rolę: gdy w nie zawistowano, nie mogły być pobite przez żadną kartę, ale oprócz tego były bezwartościowe. Ósemki, króle i dziesiątki nie miały żadnej wartości.
Nie było obowiązku dokładania do koloru, ale istniał obowiązek przebijania starszą kartą. Gdy w lewie znalazły się 4 karty bez wartości (ósemki, króle lub dziesiątki) to lewę prawdopodobnie wygrywał gracz, który zagrał pierwszą kartę. Grę prawdopodobnie zaczynał siedzący na lewo od rozdającego.
Stary Gracz (1888) Zasady drużbarta opisane przez Starego Gracza w Grach w karty różnią się dosyć znacząco od zasad opisanych przez Gołębiowskiego. Według Starego Gracza gra była rozgrywana talią 32 kart (od asa do szóstek, bez dziesiątek). Stary Gracz podaje nieco inne matadory: 20px8 - dolaWłaściwie Stary Gracz podaje błędnie za Gołębiowskim, że dolą była szóstka winna., 20pxK - drużbart, 20px9 - starka. Ponadto podaje zupełnie inne starszeństwo kart (od najstarszej):
K, niżnik, tuz, 9, 8, 7, 6.
Wyżniki nie miały wartości. Siódemki nie mogły być pobite przez żadne inne karty za wyjątkiem trzech matadorów. Stary Gracz nie wspomina obowiązku przebijania. Grę zaczynał gracz siedzący na lewo od rozdającego.
Kultura drużbarta Gra była szczególnie popularna wśród kobiet i dzieci jako, że tradycją było rysowanie za karę przeciwnikom zabawnych rysunków:
Zaciekłym drużbarcistą był pisarz, Henryk Rzewuski.
Bibliografia
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Gry z braniem samych lew Kategoria:Polskie gry karciane