Romuald Pląskowski herbu Oksza (ur. 7 lutego 1821 w Czarnem, zm. 24 czerwca 1896 w Warszawie) – polski lekarz psychiatra i internista, profesor Szkoły Głównej, docent Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, autor podręcznika psychiatrii, twórca polskiej terminologii psychopatologicznej.
Życiorys Był synem podpułkownika wojsk polskich, Kajetana Pląskowskiego (1781–1872) i Józefy z Trembeckich (zm. 1791). Miał braci Felicjana i Ignacego oraz siostry Annę, zamężną Kiełczewską, i Pelagię, zamężną Jezierską. Po ukończeniu gimnazjum gubernialnego w Płocku studiował medycynę na Uniwersytecie Dorpackim (1845–1849). Podczas studiów należał do Konwentu Polonia. Tytuł doktora medycyny otrzymał po przedstawieniu pracy Meletemata quaedam de quaestione num salia alcalina albumen coagulatum et membranam mucosam solvere valeant. Przez kolejne trzy lata odbywał podróż naukową w Niemczech, Francji i Anglii. W 1854 roku został ordynatorem w Szpitalu św. Rocha na Krakowskim Przedmieściu. Równocześnie pracował w Wojskowym Szpitalu Ujazdowskim. W latach 1858–1859 na zlecenie Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Duchownych odbył kolejną podróż zagraniczną po zakładach dla psychicznie chorych. Po powrocie pracował w Szpitalu św. Rocha i jako psychiatra w Szpitalu św. Jana Bożego przy ul. Bonifraterskiej, gdzie 17 lipca 1862 otrzymał etat pierwszego ordynatora. Od 1862 wykładał w Szkole Głównej Warszawskiej policję lekarską, higienę i dietetykę. Potem przejął po Andrzeju Janikowskim wykłady z psychiatrii dla studentów V kursu medycyny. 20 lipca 1864 otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego policji lekarskiej, higieny i dietetyki, po likwidacji Szkoły Głównej w 1869 został mianowany docentem psychiatrii i dyrektorem kliniki psychiatrycznej Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.
Od 1866 członek Rady Lekarskiej Królestwa Polskiego, działał jako referent administracyjno-lekarski i sądowo-lekarski.
Od 1854 członek czynny Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, w 1888 wybrany na członka honorowego Towarzystwa.
Żonaty z Leokadią Czapską, córką Franciszka Czapskiego, właściciela Radomic; mieli adoptowaną córkę Marię Pelagię Leokadię, zamężną DomaniewskąZapis. Kuryer Lwowski nr 179 (30 czerwca 1896) s. 2Genealogia ziemiaństwa ziemi dobrzyńskiej XIX–XX wieku. Rypin, 1997Elżbieta Halina Nejman. Szlachta sieradzka XIX wieku. Herbarz. Zduńska Wola, 2013 . Pochowany jest w rodzinnym grobie na cmentarzu w Skępem† Ś.p. Romuald Pląskowski. Kurjer Warszawski R.76, nr 174 (25 czerwca 1896). W swoim testamencie zapisał bibliotekę Towarzystwu Lekarskiemu Warszawskiemu, a z odsetek z ustanowionych przez niego dwóch legat po 2000 rubli wypłacano stypendia za prace w dziedzinie psychiatrii.
Dorobek naukowy Był autorem 37 prac naukowych. Napisał podręcznik psychiatrii, który ukazał się w dwóch częściach: część ogólna w 1868, część szczegółowa w 1884. Drugi tom podręcznika zawierał słownik lekarskiej terminologii psychiatrycznej.
Pod jego kierunkiem kształcili się w psychiatrii Albert Rosental, Karol Rychliński, Tadeusz Żłobikowski, Stanisław Chomętowski, Edward Korniłowicz.
Wybrane prace Meletemata quaedam de quaestione num salia alcalina albumen coaculatum et membranam mucosam solvere valeant. Dorpati Livonorum, 1850 Zdanie sprawy lekarza delegowanego do zwiedzenia znakomitszych zakładów zagranicznych dla leczenia obłąkanych i obeznania się z psychiatryką : rok 1858 do 1859. Warszawa, 1860 Obłąkanie w połączeniu z epilepsią. Gazeta Lekarska, 1867 Psychiatrya. Część ogólna. Drukarnia Gazety Polskiej, 1868 Wyrazownictwo polskie chorób umysłowych. Pamiętnik Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego, 1865 Podpalenie w obłąkaniu. Gazeta Lekarska, 1868 Pozorny obłęd kradzieży (simulatio cleptomaniæ). Gazeta Lekarska, 1868 Zabójstwo własnego dziecka przez uduszenie, czy było rozmyślne, czy w obłąkaniu spełnione? Gazeta Lekarska, 1870 Szał pijacki przelotny (delirium furibundum) z chwilową utratą samowiedzy (absentia animi). Gazeta Lekarska, 1870 Psychiatrya. Z. 2, Część szczegółowa. Warszawa, 1884 Higiena ze względu na stosunki wiejskie i choroby endemiczne. Warszawa, 1888
Przypisy
Bibliografia Jan W. Chojna „Pląskowski, Romuald” W: Polski Słownik Biograficzny Tom XXVI z. 4 ss. 705–706
Tadeusz Bilikiewicz, Jan Gallus: Psychiatria polska na tle dziejowym. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1962 ss. 204 Grażyna Herczyńska. Romuald Pląskowski 1821–1896. Postępy Psychiatrii i Neurologii 6 (3), 1997 Ś.p. Romuald Pląskowski. Tygodnik Illustrowany R.37, nr 27 (4 lipca 1896) Łuczkiewicz. Prof. Dr Romuald Pląskowski. Tygodnik Illustrowany, Seria 4, t.9, nr 217 (26 lutego 1887)
Linki zewnętrzne Publikacje Romualda Pląskowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Dorpackiego Kategoria:Członkowie Konwentu Polonia Romuald Kategoria:Polscy psychiatrzy Kategoria:Urodzeni w 1821 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Warszawskiej Kategoria:Zmarli w 1896