Parafia św. Aleksandry – parafia prawosławna w Stanisławowie, w dekanacie Warszawa diecezji warszawsko-bielskiej.

Na terenie parafii funkcjonuje 1 cerkiew: cerkiew św. Aleksandry w Stanisławowie – parafialna W Prawosławnym Domu Opieki Społecznej „Betania” w Stanisławowie znajduje się kaplica.

Historia Parafia prawosławna w Stanisławowie koło Pomiechówka została założona w I połowie XIX w., po rozpoczęciu przez władze carskie rozbudowy twierdzy w Modlinie. Wokół tej twierdzy osiedlili się chłopi pochodzący z guberni pskowskiej. Początkowo należeli do parafii nowogieorgijewskiej, jednak ze względu na uwarunkowania militarne uczęszczanie na cerkiewne nabożeństwa było dość utrudnione. Dlatego też ówczesne władze Królestwa Polskiego postanowiły wybudować dla prawosławnych przesiedleńców z głębi Rosji dodatkową cerkiew w jednej ze wsi nieopodal Modlina.

Plan cerkwi został zatwierdzony w 1840, zaś 10 maja 1844 w Kolonii Aleksandryjskiej (dzisiejszym Stanisławowie) poświęcono miejsce pod budowę nowej świątyni. Cerkiew wzniesiono w ciągu roku i konsekrowano 29 września 1845 pod wezwaniem św. Męczennicy Księżnej Aleksandry. Parafia w owym czasie liczyła około 400 wiernych, posiadała też własny cmentarz (w odległości 3 km od twierdzy modlińskiej), na którym w 1852 zbudowano murowaną kaplicę pod wezwaniem Ikony Matki Bożej Wszystkich Strapionych Radość. Do parafii oprócz Kolonii Aleksandryjskiej należały również inne „kolonie rossyjskie” założone w rejonie twierdzy modlińskiej z polecenia namiestnika Królestwa Polskiego księcia Iwana Paskiewicza: Konstantynowska, Kosewka, Szczypiorna i Zakroczymska. W 1907 parafia powiększyła się terytorialnie (objęła swoim zasięgiem m.in. okolice Płońska), w wyniku czego nastąpił wzrost liczby wiernych do około 1300 osób.

W okresie I wojny światowej cerkiew św. Aleksandry uległa poważnym uszkodzeniom i po wojnie została rozebrana. Nabożeństwa w tym czasie celebrowano w domu parafialnym. Z części cegieł oraz wewnętrznych filarów pozostałych z rozbiórki cerkwi wzniesiono w 1935 mniejszą, jednokopułową świątynię (w miejscu poprzedniej). W nowej stanisławowskiej cerkwi umieszczono ikonostas pochodzący z nieistniejącej dziś cerkwi św. Jerzego, która znajdowała się na terenie twierdzy modlińskiej.

W 2013 parafia liczyła 35 wiernych. Jest jedyną wiejską placówką prawosławną w województwie mazowieckim. Przy parafii działa Prawosławny Dom Opieki Społecznej „Betania”, powstały w latach 70. XX w. Cmentarz parafialny znajduje się w Nowym Modlinie. Od 1998 parafia jest ponownie właścicielem opuszczonego prawosławnego cmentarza wojskowego, mieszczącego się również w Nowym Modlinie.

Wykaz proboszczów 1846 – ks. Grzegorz Dołżanskij ?–1885 – ks. Teofan Ułowicz 1885–? – ks. Joan Wozniesienskij ?–1907 – ks. Bazyli Torskij 1908–1910 – ks. Jan Bogdanowicz 1910–1913 – ks. Bazyli Bajkow 1913–1915 – ks. Mikołaj Karpowicz 1933–1937 – ks. Jan Sajczuk 1937–1945 – ks. Teodor Rakiecki 1945–1958 – duchowieństwo z parafii katedralnej w Warszawie 1958–1964 – ks. Włodzimierz Kuprjanowicz 1964–1970 – ks. Borys Dekaniec 1970–1976 – ks. Rościsław Kozłowski 1976–1992 – ks. Anatol Kościuczuk 1992–1998 – o. ihumen Warsonofiusz (Doroszkiewicz) 1998–1999 – ks. Mirosław Czurak 1999–2001 – ks. Mirosław Świderski 2001–2005 – ks. Piotr Rajecki od 2005 – ks. Andrzej Bołbot

Przypisy

Bibliografia Kalendarz Prawosławny 2006, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, , ss. 175–182 Kalendarz Prawosławny 2015, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, , s. 172 Klara Sielicka-Baryłka „Ślad estoński na Mazowszu – prawosławna parafia w Stanisławowie”, Warszawa 2003 (praca magisterska, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej – Uniwersytet Warszawski) Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012

Linki zewnętrzne Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Stanisławowo: Historia parafii św. Aleksandry Strona parafii Strona Prawosławnego Domu Opieki Społecznej „Betania”

Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Aleksandry Kategoria:Parafie prawosławne w dekanacie Warszawa Kategoria:Religia w gminie Pomiechówek Parafia