– japoński awangardowy poeta, dramaturg, pisarz, reżyser, aktor i fotograf. Przez niektórych krytyków uważany za jednego z najbardziej płodnych i kontrowersyjnych artystów. Opublikował około dwustu prac literackich, nakręcił szesnaście filmów, zarówno długo-, jak i krótkometrażowych, do dwudziestu pięciu napisał scenariusze.
Życie prywatne Urodził się 10 grudnia 1935 roku w Hirosaki (prefektura Aomori) jako jedyny syn Hachirō i Hatsu Terayama. Jego ojciec rzekomo zginął pod koniec wojny na Pacyfiku w Indonezji we wrześniu 1945 roku. Po wojnie jego matka została zmuszona do przeniesienia się na Kiusiu, gdzie pracowała w amerykańskiej bazie, zaś Terayama zamieszkał z krewnymi w Misawie.
Uczęszczał do Prefekturalnej Szkoły Średniej w Aomori (Aomori Kenritsu Aomori Kōtō Gakkō). W 1954 roku dostał się na Uniwersytet Waseda, gdzie krótko studiował język i literaturę japońską, jednakże z powodów zdrowotnych (zespół nerczycowy) niedługo później porzucił studia. Zaczął pracować w barach w Shinjuku, gdzie – jak stwierdził – pobierał dalszą naukę. W licznych esejach pisał, że więcej można nauczyć się dzięki boksowi i wyścigom konnym, aniżeli przez ciężką naukę na uniwersytetach. W późnych latach 60. stał się jedną z głównych postaci antyrządowych zamieszek organizowanych przez studentów i ludzi pracy. Owe wydarzenia przedstawił w swojej książce, sztuce i filmie Rzućmy książki, wyjdźmy na ulice!. Ożenił się z Kyōko Kujō, współzałożycielką Tenjō Sajiki (niezależna trupa teatralna prowadzona przez Terayamę w latach 1967–1983). Mimo rozwodu, współpracowali ze sobą do śmierci Terayamy. Zmarł 4 maja 1983 roku na marskość wątroby.
Twórczość W 1967 roku założył trupę teatralną Tenjō Sajiki, której nazwa stanowi nawiązanie do filmu Marcela Carné Komedianci (Les enfants du paradis) z 1945 rokuW języku japońskim słowo tenjō-sajiki oznacza najtańsze miejsca w teatrze na galerii, na najwyższym balkonie, co jest tu tłumaczeniem francuskiego słowa paradis (pol. paradyz lub jaskółka), użytego przez Carné w tytule filmu. Grupa wykonywała sztukę awangardową, nierzadko kontrowersyjną, do ważniejszych jej sztuk zaliczyć można m.in. Niebieskobrodego, Yes i Zbrodnię Fatso Oyamy. Tenjō Sajiki nawiązała współpracę z artystą Tadanori Yokoo, który zaprojektował wiele plakatów do przedstawień grupy. Współpracowano również z eksperymentalnym kompozytorem Takaakim Terahara, znanym jako J.A. Seazer i muzykiem ludowym Kanem Mikamim. J.A. Saezer wydał w 2016 roku utrzymaną w konwencji folkowo-jazzrockowych ballad płytę The Girl Who Knew Poetry, z muzyczną interpretacją wierszy zmarłego przyjaciela. Terayama eksperymentował również ze „sztukami miejskimi”, będącymi dziwaczną satyrą na miejskie życie.
Zajmował się także poezją, w wieku osiemnastu lat otrzymał nagrodę Tanka Studies Award, zajmując drugie miejsce w konkursie.
W latach 60. rozpoczął przygodę z kinem. Pierwszym wyreżyserowanym przez niego filmem był Ori (1964), pełen symboli i niezrozumiałych aluzji. Filmowa twórczość Terayamy pełna była surrealizmu, podobnie jak reszta jego prac cechowała się awangardowym i eksperymentalnym stylem. Nie bał się tworzyć filmów skandalicznych, pełnych nagości i seksu. Drugi jego film, Cesarz Ketchup, do dziś budzi kontrowersje ze względu na sceny, które ocierają się o dziecięcą pornografię.
Założył także galerię Universal Generation, która do dziś istnieje w Misawie. Zgromadzono w niej sporą kolekcję sztuk, nowel, poematów, zdjęć i pamiątek po Terayamie.
Filmografia Reżyseria 1964: Ori 1971: Rzućmy książki, wyjdźmy na ulice! (Sho wo suteyo, machi ni deyō) 1971: Cesarz Ketchup (Tomato Kecchappu kōtei) 1971: Janken sensō 1974: Wiejska ciuciubabka (Den-en ni shisu) 1975: Hoso tan 1975: Meigu tan 1977: Marudororu no uta 1977: Keshigomu 1977: Bokser (The Boxer) 1979: Prywatne kolekcje (Collections privées) 1981: Owoce namiętności (Les fruits de la passion) 1983: Video Letter 1983: Kusa meikyū 1984: Saraba hakobune
Scenariusz 1960: Kawaita mizuumi 1960: Minagoroshi no uta yori kenjū-yo saraba! 1961: Waga koi no tabiji 1961: Yuhi ni akai ore no kao 1962: Namida o shishi no tategami ni 1964: Ori 1968: Piekło pierwszej miłości (Hatsukoi: Jigoku-hen) 1970: Buraikan 1971: Janken sensō 1971: Cesarz Ketchup (Tomato Kecchappu kôtei) 1971: Rzućmy książki, wyjdźmy na ulice! (Sho wo suteyo, machi ni deyō) 1974: Seishonen no tame no eiga nyumon 1974: Wiejska ciuciubabka (Den-en ni shisu) 1975: Hoso tan 1975: Meigu-tan 1977: Bokser (The Boxer) 1977: Keshigomu 1977: Marudororu no uta 1978: Sādo 1979: Prywatne kolekcje (Collections privées) 1990: Afurika monogatari 1981: Owoce namiętności (Les fruits de la passion) 1983: Kusa meikyū 1983: Video Letter 1904: Saraba hakobune
Uwagi
Linki zewnętrzne
Kategoria:Japońscy poeci Kategoria:Japońscy reżyserzy filmowi Kategoria:Japońscy scenarzyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Hirosaki Kategoria:Ludzie związani z Aomori Kategoria:Ludzie związani z Suginami Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 1983