Marcin Józef Żebrowski (ur. ok. 1720, zm. prawdop. 8 czerwca 1792) – polski kompozytor, skrzypek i śpiewak (bas) przełomu baroku i klasycyzmu.
Alternatywny zapis nazwiska: Ziebrowski, Żebro, Zebro i imienia: Martino Giuseppe, Josepho, Melchiore, Ignatio, Carolo.
Życiorys
Istnieje niewiele danych biograficznych na temat Żebrowskiego, znajdują się one w archiwum klasztoru oo. paulinów na Jasnej Górze. Wiadomo, że należał do kapeli jasnogórskiej, był tam jednym z najlepiej opłacanych muzyków; pracował także jako nauczyciel.
W Londynie odnaleziono rękopis utworu Żebrowskiego z 1748 roku z odręcznie sporządzoną kartą tytułową - być może stanowi on ślad odbycia przez kompozytora studiów zagranicznych. Karty tytułowe kompozycji Żebrowskiego podpisane są różnymi wersjami imienia i nazwiska. Skrócone warianty nazwiska Żebro i Zebro pozwalają badaczom utożsamiać Żebrowskiego ze skrzypkiem o nazwisku Żebro, który występował przed Stanisławem Augustem Poniatowskim. Data śmierci tego skrzypka jest uznawana przez badaczy za prawdopodobną datę śmierci Żebrowskiego.
Twórczość Żebrowski to czołowy kompozytor polski okresu przedklasycystycznego, przedstawiciel stylu galant w muzyce sakralnej, co jest najbardziej widoczne w ornamentyce jego linii melodycznych. Jednak w części jego utworów łatwo zauważyć cechy typowe dla późnego baroku, takie jak użycie polifonii (w tym podwójnego kontrapunktu), techniki koncertującej oraz struktur wielosekcyjnych, skontrastowanych fakturalnie, metrycznie i agogicznie. W późniejszym okresie jego twórczości dużą rolę odgrywały rytmy taneczne, w szczególności poloneza, mazura i krakowiaka.
Skomponował utwory instrumentalne, w tym tzw. procesyjne, grane podczas uroczystego wejści do kościoła i wyjścia procesji (Sonatae pro processione, Adagio lub Andante pro processione), Symfonię Es, Concerto grosso i sonaty oraz utwory wokalno-instrumentalne (6 mszy, Ecce vidimus eum, Rorate coeli, Mittit ad Virginem, Magnificat, nieszpory, 5 arii i duetów, w tym Salve Regina).
Jego utwory zachowały się w Częstochowie, w Staniątkach i w krakowskiej bibliotece dominikanów.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Marcin Żebrowski - Patron Zespołu szkół Muzycznych w Częstochowie Polska muzyka sakralna na płytach CD (Marcin Zebrowski) Marcin Józef Żebrowski w Polskiej Bibliotece Muzycznej
Kategoria:Ludzie związani z klasztorem paulinów na Jasnej Górze Kategoria:Polscy kompozytorzy baroku Kategoria:Polscy kompozytorzy klasycyzmu Kategoria:Polscy kompozytorzy XVIII wieku Kategoria:Polscy skrzypkowie Kategoria:Polscy śpiewacy klasyczni (I Rzeczpospolita) Kategoria:Muzycy związani z Częstochową Kategoria:Urodzeni w 1702 Kategoria:Zmarli w 1792