Mikołaj Konstanty Trzaska (ur. 7 kwietnia 1966Krajowy Rejestr Sądowy Fundacji Miejsce Uwagi (nr KRS: 0001018147). w Gdańsku) – polski muzyk, saksofonista, klarnecista basowy, kompozytor muzyki filmowej.

Życiorys Urodził się w rodzinie Andrzeja Trzaski (1935–2019), artysty malarza i ceramika, i Krystyny Radatz-Trzaski (1935–2015), lekarki pediatry, pochodzącej z rodziny niemiecko-żydowskiej. W latach 1988–1991 studiował sztuki piękne. Wyrósł na gruncie yassu – ruchu artystyczno-społecznego, który na przełomie lat 80. i 90. zbuntował się przeciw skostnieniu krajowego środowiska jazzowego. Trzaska wraz z Tymonem Tymańskim był współzałożycielem najważniejszej formacji yassu – Miłości oraz autorskiego Łoskotu. Trzaska tworzy muzykę awangardową, a także improwizowaną.

Po okresie yassowym, nagrał kilka skupionych i wyciszonych płyt z braćmi Oleś (Marcinem i Bartłomiejem). Akompaniował także poetom – Marcinowi Świetlickiemu i Jurijowi Andruchowyczowi, tworzył projekty muzyczno-literackie z Andrzejem Stasiukiem. Został liderem kwartetu klarnetowego IRCHA, międzynarodowego tria Volumen, Riverloam oraz kwartetu Inner Ear. Jest członkiem grupy Shofar – wykonującej muzykę żydowską. Przede wszystkim jednak realizuje się na gruncie radykalnego jazzu, współpracując z tuzami światowej sceny wolnej improwizacji, takimi jak: Peter Brötzmann, Joe McPhee, Ken Vandermark, Steve Swell, Peter Ole Jorgensen, Per-Ake Holmlander, Peter Friis Nielsen, Michael Zerang, Mark Sanders, John Tchicai, Lester Bowie, Tomasz Stańko.

Stał się również kompozytorem muzyki filmowej, na stałe współpracuje m.in. z Wojciechem Smarzowskim. Stworzył muzykę do filmów: Dom zły, Róża, Pod Mocnym Aniołem, Drogówka, Wołyń, Kler i Wesele.

Razem z żoną Aleksandrą prowadzi wydawnictwo Kilogram Records.

Nagrody 1998 – Nominacja do nagrody „Fryderyka” w kategorii Muzyk Jazzowy roku 1997 1998 – Nominacja do „Fryderyka” dla Amariuch jako najlepszego albumu jazzowego oku 1997 1999 – Nominacja do Paszportu „Polityki” za projekt The Users 2000 – Zespół muzyczny „Miłość” został wybrany najlepszym zespołem dekady przez czytelników magazynu Jazz Forum 2001 – Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego za muzykę do spektaklu „Anioł zstąpił do Babilonu” 2002 – Album roku „Mikro Muzik” nagrany z Oleś Brothers wybrany albumem roku 2001 portalu Diapazon 2003 – Nominacja do Paszportu „Polityki” za konsekwentną postawę twórczą 2003 – Album roku 2002 w portalu Diapazon dla „La Sketch Up” tria Oleś/Trzaska/Oleś 2004 – Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za rok 2003 2004 – Album roku dla Mikołaj Trzaska „Danziger Strassenmusik”, został uznany albumem roku według rankingu krytyków jazzowych Diapazon 2005 – Album Malamuth Brotzmann/Trzaska/Friss/Jorgensen, uznany przez krytyków portalu Diapazon drugą płytą roku 2006 – Nominacja do nagrody Gazety Wyborczej „Sztorm Roku” 2007 – Nominacja do nagrody „Fenomen” tygodnika Przekrój 2007 – Nominacja do nagrody Gazety Wyborczej „Sztorm Roku” 2007 2008 – Album „Aether” Mikolaja Trzaski, zostaje albumem roku 2007 według rankingu krytyków jazzowych Diapazon 2008 – Nominacja do Pomorskiej Nagrody Artystycznej „Kreacje” za rok 2007, za znakomity sezon koncertowy i fonograficzny wyjątkowego muzyka jazzowego, a zwłaszcza za muzykę do „Koncertu dla Guentera Grassa” 2008 – Nominacja do nagrody Gazety Wyborczej, „Sztorm Roku” 2007 2008 – Album „Shofar” uznany przez krytyków portalu Diapazon, drugą płytą roku 2009 – Album „Aether” Mikolaja Trzaski, z Michaelem Zerangiem Clementine Gasser albumem roku 2009 według rankingu krytyków jazzowych Diapazon 2009 – Koncert „Intimate Conversation” w Alain Kirili’s Loft in NYC, ogłoszony koncertem roku 2008 w NY All About Jazz 2009 – „Złota Taśma” dla autorów filmu Dom złyDom zły, Nagroda krytyków Stowarzyszenia Filmowców Polskich, 2010 – Nagroda Gazety Wyborczej „Sztorm Roku” za osiągnięcia w roku 2009, za muzykę do spektaklu Teatru Dada von Bzduov. w, album „Nadir & Machora” oraz za muzykę do filmu Dom zły Wojciecha Smarzowskiego 2010 – Pomorska Nagroda Artystyczna „Kreacje” za rok 2009 2012 – XIX OFSF Prowincjonalia Nagroda Publiczności – Jańcio Wodnik za muzykę dla Mikołaja Trzaski za muzykę do filmu Róża 2012 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za muzykę do spektakli Teatru Dada von Bzdulow oraz z okazji jubileuszu 20-lecia działalności Teatru Dada von Bzdulow 2012 – tytuł Muzyka Roku 2012 przyznany przez czytelników i krytyków muzycznych portalu Jazzarium 2013 – Orzeł Polskie Nagrody Filmowe, nominacja za muzykę do filmu Drogówka. Nominacja w kategorii: Najlepsza muzyka 2013 – Grand Prix za muzykę do filmu Róża – Ostrów Wielkopolski Festiwal Filmowy im. Krzysztofa Komedy 2013 – koncert gupy Shofar w Nowym Jorku w David Rubenstein Atrium został uznany przez The NYC Jazz Record Magazin koncertem roku 2013 2014 – 39 Festiwal Filmowy w Gdyni, nagroda w kategorii muzyka za film Pod Mocnym Aniołem w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego 2017 – Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” za rok 2016 – za muzykę do filmu Wołyń w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego 2017 – Grand Prix for Best Orginal Score; Wołyń – Ostrów Wielkopolski Festiwal Filmowy im. Krzysztofa Komedy 2017 – Orzeł, Polska Nagroda Filmowa za muzykę do filmu Wołyń w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego 2018 – „Złoty Glan” – nagroda kina Charlie w Łodzi dla twórcy niezależnego z uporem przeciwstawiającego się modom i trendom dominującym w kulturze popularnej, przyznana podczas 23. Forum Kina Europejskiego „Cinergia” w Łodzi 2019 – Orzeł, Polska Nagroda Filmowa za muzykę do filmu Kler w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego 2021 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za całokształt pracy twórczej oraz 55 urodzin 2022 – Grand Prix 21. Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji „Dwa Teatry” w Zamościu za muzykę do słuchowiska „Edyp w Kolonos” 2023 – Medal „Fideliter et Constanter” Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną w uznaniu szczególnych zasług, za wieloletnią, wytrwałą i wierną pracę dla dobra osób z niepełnosprawnością intelektualną 2026 – Polskie Nagrody Filmowe, nagroda za muzykę do filmu Dom Dobry

Kariera thumb|300px|Mikołaj Trzaska (Aarhus 2016) Studiował pod koniec lat 80. malarstwo na gdańskiej ASP. Jednocześnie, zafascynowany muzyką Johna Coltrane’a i Ornette’a Colemana, zaczął samodzielnie uczyć się gry na saksofonie. W 1991 rzucił studia.

Był członkiem założycielem znanej grupy Miłość, która jest uznawana za jeden z najważniejszych zespołów na ówczesnej scenie yassowej. Nagrał z Miłością pięć albumów, w tym dwa wspólnie z Lesterem Bowiem. W 1993 Trzaska założył własny zespół Łoskot, a w 1995 nagrał pierwszą płytę solową Cześć, cześć, cześć.

W 2000 założył wraz z żoną Aleksandrą wydawnictwo Kilogram Records.

Pod koniec pierwszej dekady XXI wieku jego twórczość zwróciła się ku tradycyjnej muzyce żydowskiej (klezmer), co zostało po części wywołane faktem, iż Trzaska ma żydowskie korzenie. Wyrazem tego są wydawnictwa założonych przez niego zespołów Ircha i Shofar.

Z Trzaską współpracowało wiele wybitnych postaci sceny muzycznej i nie tylko, w tym m.in.: Jurij Andruchowycz, Tymon Tymański, Leszek Możdżer, Peter Brötzmann, Marcin i Bartłomiej Oleś, Tomasz Stańko, Lester Bowie, Ken Vandermark, Joe McPhee, Fisz i Emade. Często współpracuje z reżyserem Wojciechem Smarzowskim, nagrał muzykę do jego filmów Dom zły, Róża, Drogówka, Pod Mocnym Aniołem, WołyńZobacz , Kler oraz Wesele II. Poza tym jest autorem muzyki do filmu Kos, Pawła Maślony.

Mikołaj Trzaska, będąc znajomym Andrzeja Stasiuka, został przez niego poznany z Tomaszem Budzyńskim. Obaj muzycy postanowili podjąć współpracę, a Budzyński zaproponował, żeby była to interpretacja poezji Arthura Rimbauda. Później do Budzyńskiego i Trzaski dołączył Michał Jacaszek. Trio zadebiutowało koncertowo w lipcu 2014 r. – 2 lipca w Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia”, a 12 lipca w Krakowie w ramach projektu Męskie Granie. Trio przyjęło nazwę Rimbaud, a płytę o tej samej nazwie wydało Gusstaff Records 5 czerwca 2015.

W marcu 2026 roku otrzymał Polską Nagrodę Filmową w kategorii najlepsza muzyka za ścieżkę dźwiękową do dramatu Dom dobry w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego.

Dyskografia

Filmografia

„Olter” (2004, film dokumentalny, reżyseria: Krystian Matysek) „Variété – Muzyka bez końca” (2010, film dokumentalny, reżyseria: Dariusz Landowski) „Miłość” (2012, film dokumentalny, reżyseria: Filip Dzierżawski) „Ucho wewnętrzne” (2016, film dokumentalny, reżyseria: Magdalena Gubała, Szymon Uliasz)

Przypisy

Linki zewnętrzne

Wydawnictwo Kilogram Records

Kategoria:Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej dla najlepszej muzyki Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Muzycy związani z Gdańskiem Kategoria:Polacy pochodzenia niemieckiego Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy członkowie Europejskiej Akademii Filmowej Kategoria:Polscy klarneciści Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki filmowej Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Polscy muzycy jazzowi Kategoria:Polscy saksofoniści Kategoria:Urodzeni w 1966 Kategoria:Yass