Lasy Dobrocińskie (niem. Gross Bestendorfer Forst) — kompleks leśny położony między wsiami: Leśnica, Wilamowo, Kiełkuty oraz Dobrocin.
Geologia i typy krajobrazu Znajdujące się na terenie lasu moreny małdyckie rozprzestrzeniają się na wschód od Małdyt aż po Dobrocinek; na północy sięgają Chojnika. Strefę zewnętrzną (południową) tworzą małe pagórki (140–150 m n.p.m.) zbudowane z materiału gliniastego w sąsiedztwie Małdyt, z piasków zwałowych w części wschodniej. Wszędzie występuje bardzo dużo głazów. Wewnętrzna (północna) strefa moren małdyckich jest o 10–20 m wyższa od południowej. Składające się na nią gliniaste wzgórza dochodzą do wielkich rozmiarów. Chojowa Góra (na południe od Chojnika) osiągała niegdyś wysokość 165 m n.p.m., choć dziś dochodzi do 154 m n.p.m.
Hydrologia
Rzeki
Przez lasy przepływają rzeka Drela (niem. ) (na południe od drogi wojewódzkiej nr 519) oraz jej prawy dopływ Tąga (niem. ).
Wypływający z jeziora Miedziane rów melioracyjny nazywał się przed 1945 rokiem Mühlenfließ.
Jeziora i stawy mały|left|Jezioro Miedziane (Łęg) W Lasach na zachód od Kiełkut znajduje się Jezioro Miedziane (niem. ), zwane również Barowym lub Niedźwiedziem Dużym, lub Łęgiem. Na wschód od tego jeziora znajduje się Łążka (niem. ), zwane również Stawem Dolnym. Na południe od nich znajduje się staw Barwiny (niem. ) w pobliżu nieistniejącej dziś miejscowości .
Z kolei na wschód od wsi Leśnicy znajduje się Smolne Bagno (niem. ) — staw około 12,00 ha, zwany również Jeziorem Dziczym lub Suchym.
Na granicy lasu, w pobliżu Małdyt, znajduje się jezioro o powierzchni około 1,00 ha o nazwie Kocioł (niem. ), niegdyś Kociołek, z którym wiąże się legenda o zapadniętym tu kościele.
Na południe od drogi wojewódzkiej nr 519 i na wschód od Wilamowa znajduje się Czarny Staw () o powierzchni około 15,00 ha.
Flora mały|Buki w Lasach Dobrocińskich Drzewa W lesie rosną drzewa liściaste: buk, dąb, brzoza, olcha (które stanowiły niegdyś odpowiednio 28%, 12,5%, 7,65%, 8,79% drzew w lasach dziś już nieistniejącego powiatu morąskiego) oraz iglaste, głównie sosna. W 1973 wiek przeważającej części lasu oceniono na od 55 do 140 lat. Prowadzone wyręby budziły już wtedy poważne zastrzeżenia. Około 3500 ha gruntów ornych nie nadających się pod uprawę zostało przekazanych Administracji Lasów Państwowych po 1945 w celu zalesienia..
left|mały|Działka leśna (niem. ) numer 48 oraz dąb Cesarza Wilhelma w Lasach Dobrocińskich W 1900 roku odnotowano raport żandarma (niem. ) Bonge z Chojnika, że w Lasach Dobrocińskich na działce leśnej (niem. ) numer 48 należącej do von der Goltz znajduje się godny uwagi (niem. ) buk zwyczajny (Fagus sylvatica) o obwodzie 4,3 metra, a 4 metry nad ziemią drzewo dzieli się na cztery konary, z których jeden rośnie pionowo, a trzy poziomo.
Modrzewie koło Dobrocinka mały|Modrzewie koło Dobrocinka jesienią Modrzewie koło Dobrocinka to punkt edukacji leśnej na drodze z Dobrocinka do Kiełkut. Na 500-metrowej ścieżce znajduje się osiem tablic informacyjnych, które zawierają treści przyrodnicze dotyczące zwierząt leśnych, drzew liściastych i iglastych, ptaków drapieżnych, warstwowej budowy lasu, biodegradacji odpadów, przekroju poprzecznego drzewa oraz ptasiego budzika.
Ochrona przyrody W Leśnictwie Małdyty (Nadleśnictwo Dobrocin) utworzono rezerwat leśny „Niedźwiedzie Wielkie" w celu zachowania naturalnego stanowiska buka we wszystkich fazach rozwojowych na granicy jego naturalnego występowania.
W Lasach obecne są pomniki przyrody, np. dęby.
W wydanej przed wojną książce o roślinności Prus Wschodnich i Zachodnich podano dzwonek szczeciniasty ( L.) jako roślinę chronioną w Dobrocinie.
Historia mały|left|Jeziora i stawy , , , , , Przed 1945 lasy były częścią dóbr dobrocińskich.
W drugiej połowie XX wieku zarządcą lasów był Stockhaus, ponadto zatrudnionych było 4 leśniczych rewirowych (zarządzający lasami w okolicach Dobrocina, również ich częścią — dosłownie Jesionowe Bagno — na północ od Woli Kudypskiej, nazywał się Rohr), 1 strzelec rewirowy i 35 stałych robotników leśnych. Stosowano planowe nasadzenia, a szczególną opieką otoczone były stare modrzewie oraz czerwone buki.
Lasy słynęły z całym kraju z dobrej jakości okleiny dębowej (dęby fornirowane) i były często zwiedzane przez wycieczki specjalistów z Niemiec i zagranicy, przedstawiały bowiem przykład wzorowo prowadzonego lasu prywatnego. Pnie starych drzewostanów sosnowych zawierały do 12 m³ drewna. Eksploatowano również stuletnie modrzewie.
Mimo że Dobrocin leży niemal poza granicą występowania buka, drzewo to odnowiło się w Lasach Dobrocińskich do tego stopnia, że zostało częściowo wycięte, by zapobiec przerostowi.
mały|right|Część Lasów Dobrocińskich zwana niegdyś Eschenbruch W sumie roczny pobór drewna wynosił 16 000 m³, a kupował je m.in. pobliski przemysł drzewny oraz tartaki.
Dziesięć odnawialnych stawów rybnych, w tym Jezioro Miedziane (niem. ), Łążka (niem. ), Barwiny (niem. ), Tartak (niem. ; dziś mokradła), Smolne Bagno (niem. ), Smolnik (niem. ; dziś nieistniejące) dawało rocznie ok. 100 cetnarów karpi i 60 cetnarów węgorzy.
Rozwinięte było łowiectwo, gdyż w lasach licznie występowały jelenie, sarny, daniele i dziki. Znaczne szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta wymagały tworzenia poletek łowieckich, a uszkodzenia spowodowane zdzieraniem kory wymagały grodzenia terenów uprawnych.
W koronach starych drzew gnieździły się m.in. bociany czarne i rybołowy. Trzy pary dzikich łabędzi odbywały lęgi na swoich tradycyjnych stawach. W stawach pojawiały się też wydry.
Galeria
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dobrocin (województwo warmińsko-mazurskie) Kategoria:Małdyty (gmina) Kategoria:Pojezierze Dzierzgońsko-Morąskie Kategoria:Lasy w województwie warmińsko-mazurskim