Społeczeństwo cywilne – sfera prywatno-cywilnej aktywności jednostek, której głównym celem jest zaspokajanie ich potrzeb. Całokształt stosunków społeczno-ekonomicznych wraz z ich prawno-instytucjonalnymi gwarancjamiSzacki Jerzy „Historia myśli socjologicznej: Wydanie nowe.” Warszawa 2003, str. 201.. Koncepcja stworzona przez G.W.F. Hegla jako „system potrzeb”. Relacje pomiędzy społeczeństwem cywilnym a społeczeństwem politycznym były istotnym elementem opisu rzeczywistości społecznej w ramach nowoczesnego dyskursu społeczno-politycznego, m.in. w twórczości Alexisa de Tocqueville’a, Karola MarksaPaweł Załęski Społeczeństwo cywilne i społeczeństwo polityczne: Heglowskie kategorie w recepcji Tocqueville’a i Marksa – [w:] Kościański, Artur & Misztal, Piotr [red.]: „Społeczeństwo obywatelskie: Między ideą a praktyką”, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2008Paweł Stefan Załęski, Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 49-59, 80-86 oraz Ferdynanda TönniesaPaweł Załęski Tönnies i społeczeństwo cywilne: Źródła nowoczesnej koncepcji społeczeństwa – Przegląd Socjologii Jakościowej Tom VII nr 2/2011.
Ta nowoczesna liberalna koncepcja wywodzi się z klasycznej republikańskiej społeczności cywilnejPaweł Stefan Załęski, Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, s. 7-24.. Termin zastąpiony w 1949 r. przez komunistyczną cenzurę terminem społeczeństwo obywatelskie w celu uniemożliwienia prawidłowego rozumienia prac MarksaPaweł Załęski Etymologia społeczeństwa obywatelskiego: O problemie tłumaczenia nowoczesnej koncepcji bürgerliche Gesellschaft, Acta Philologica nr 34/2008Paweł Stefan Załęski, Neoliberalizm i społeczeństwo obywatelskie, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012, ss. 7-9.
Przypisy
Kategoria:Typologia społeczeństw