Filzmoos – gmina w Austrii, położona w kraju związkowym Salzburg, w powiecie St. Johann im Pongau. Leży w północno-wschodniej części regionu Pongau, u podnóża grupy górskiej Dachstein, w pobliżu granic z Górną Austrią i Styrią. Miejscowa gospodarka jest związana przede wszystkim z turystyką górską i zimową.

Położenie

Filzmoos położone jest w górskiej dolinie w północno-wschodniej części Pongau. Od północy obszar gminy zamykają skaliste partie pasma Gosaukamm, z charakterystycznym szczytem Große Bischofsmütze, natomiast od południa wznosi się zalesiony masyw Rossbrandu.

Najwyższym punktem gminy jest Torstein, położony w głównej części masywu Dachsteinu, w pobliżu miejsca styku granic krajów związkowych Salzburg, Górna Austria i Styria.

Północna część gminy, obejmująca fragmenty Gosaukammu i rejon Bischofsmütze, znajduje się częściowo w strefie buforowej krajobrazu kulturowego Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia

Według kroniki gminnej pierwsze ślady osadnictwa na tym obszarze wiązane są z obecnością celtyckich Taurysków. Na początku naszej ery okolice znalazły się w zasięgu wpływów rzymskich. Pod koniec VI wieku do doliny przybyli Słowianie, a w późniejszym okresie osadnicy bawarscy napływający od strony Lammertalu.

Miejscowość została po raz pierwszy wzmiankowana w dokumencie z 1333 roku pod nazwą „In dem Viltmoos”. Nazwa odnosi się do dawnego podmokłego charakteru dna doliny i rosnących tam mchów.

W przeszłości Filzmoos było miejscowością rolniczą i górniczą. W rejonie Rötelsteinu, Rossbrandu i Arzbergu eksploatowano m.in. rudy srebra, miedzi, żelaza, arsenu, ołowiu i cynku.

W latach 1731–1732 mieszkańcy wyznania protestanckiego zostali objęci nakazem opuszczenia arcybiskupstwa salzburskiego. Według kroniki gminnej w wyniku emigracji protestantów Filzmoos utraciło ponad połowę ówczesnej ludności.

Po zakończeniu I wojny światowej zaczęła rozwijać się turystyka letnia. Po II wojnie światowej rozbudowano infrastrukturę przeznaczoną dla turystyki zimowej, a miejscowość stopniowo przekształciła się w ośrodek wypoczynkowy.

Ludność

Według danych gminnych Filzmoos liczyło 1533 mieszkańców według stanu na 31 grudnia 2025 roku. Powierzchnia gminy wynosi 75,71 km², a jej centrum położone jest na wysokości 1057 m n.p.m..

W drugiej połowie XX wieku liczba mieszkańców wzrastała. W 1951 roku w gminie mieszkało 669 osób, w 1971 roku 1026, a w 2001 roku 1360.

Gospodarka i turystyka

Gospodarka Filzmoos opiera się w znacznej mierze na turystyce. Według danych gminy w 2023 roku na jej terenie funkcjonowało 3588 miejsc noclegowych, wliczając miejsca dodatkowe, oraz 21 hoteli.

Latem okolice miejscowości są wykorzystywane do turystyki pieszej, wycieczek wysokogórskich i działalności alpinistycznej. Zimą działają trasy narciarskie, wyciągi oraz pozostała infrastruktura przeznaczona dla turystyki śnieżnej.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu jest dwuwierzchołkowy masyw Bischofsmütze. Jego wyższy wierzchołek osiąga wysokość 2458 m n.p.m. i należy do najbardziej rozpoznawalnych szczytów Gosaukammu.

Zabytki i kultura

W centrum miejscowości znajduje się katolicki kościół parafialny św. Piotra i Pawła, pełniący również funkcję sanktuarium pielgrzymkowego. Najstarsze części obecnej budowli pochodzą z okresu późnego średniowiecza.

Z kościołem związany jest kult tzw. Filzmooser Kindl, niewielkiej figury Dzieciątka Jezus trzymającego kulę ziemską i wykonującego gest błogosławieństwa. Figura stanowi cel lokalnych pielgrzymek i jest jednym z symboli miejscowości.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona gminy Filzmoos

Kategoria:Gminy w powiecie Sankt Johann im Pongau