Zdrowie osób LGBT – obejmuje zagadnienia medyczne, dostępu do opieki oraz kwestie zdrowotne dotyczące lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych (LGBT). Według organizacji Gay and Lesbian Medical Association oraz Centers for Disease Control and Prevention kwestie związane ze zdrowiem osób LGBT zasadniczo różnią się względem populacji ogólnej, obejmując w szczególności: częstsze zakażenia wirusem HIV (wywołującym zespół nabytego niedoboru odporności), problemy z chorobami przenoszonymi drogą płciową, niektóre nowotwory (w tym raka piersi oraz szyjki macicy), zapalenia wątroby, problemy ze zdrowiem psychicznym (depresja), uzależnienia (np. palenie papierosów) i nadużywanie substancji psychoaktywnych. Większa skłonność do depresji, używek i zachowań autodestrukcyjnych są typową reakcją na wykluczenie społeczne, marginalizację i stygmatyzację ze strony reszty społeczeństwaGonsiorek, J. (1991). The empirical basis for the demise of the illness model of homosexuality. In J. Gonsiorek & J. Weinrich (Eds.), Homosexuality: Research implications for public policy (pp. 115-136). Newbury Park, CA: Sage Publications..
Problem utrudnia fakt, iż osoby LGBT doświadczają stygmatyzacji i homofobii ze strony pracowników służby zdrowia; na jakość opieki wpływają również braki wiedzy lekarzy na temat specyfiki zdrowotnej tej grupy oraz sytuacji, w której się mogą znajdować (np. brak profesjonalnej edukacji seksualnej, dostępu do wiedzy o bezpiecznym seksie, niechęć i wykluczenie ze strony społeczeństwa).
Społeczność LGBT a służba zdrowia Barierami w dostępie do opieki zdrowotnej u osób LGBT są: dyskryminacja, homofobia i transfobia, która nadal zdarza się w placówkach zdrowotnych, brak równouprawnienia w miejscu pracy i w sektorze ubezpieczeń zdrowotnych oraz brak kompetentnej opieki ze względu na znikome przygotowanie medyczne z zakresu zdrowia osób LGBT w szkołach medycznych.„Generalnie, charakterystyczne potrzeby zdrowotne lesbijek pozostają niezauważone, są uznawane za nieistotne lub są po prostu ignorowane” (DeBold, 2007; Weisz, 2009).Cytat ten pochodzi z artykułu „Marginalizowane matki: Lesbijki negocjujące usługi w ramach heteronormatywnej służby zdrowia”, który mówi o tym, jak retoryka heteronormatywna wpływa na sposób postrzegania związków lesbijek. Tego typu opinie prowadzą do przekonania, że szkolenia z zakresu opieki zdrowotnej mogą nie brać pod uwagę kwestii związanych z opieką zdrowotną nad osobami LGBT i sprawiają, że niektórzy członkowie społeczności LGBT czują, że mogą być wyłączeni z korzystania z opieki zdrowotnej bez żadnych konsekwencji zdrowotnych. mały|Seminarium „Wykraczając poza zdrowie: prawa człowieka i zdrowie społeczności LGBTQIA+”, Porto Alegre, listopad 2024 Pracownicy służby zdrowia, którzy mają znikomą lub zerową wiedzę na temat społeczności LGBT, mogą skutkować brakiem lub spadkiem jakości opieki zdrowotnej, jaką otrzymują takie rodziny. W badaniach przeprowadzonych w Izraelu stwierdzono, że lekarze często ignorują specyficzne potrzeby populacji LGBT i nie mają wystarczającej wiedzy w tym zakresie. Badania w USA i Izraelu pokazały, iż wiele osób należących do mniejszości seksualnych obawia się stygmatyzacji oraz przejawów homofobii ze strony pracowników służby zdrowia co bywa powodem unikania lub też opóźniania kontaktu z lekarzami. Z tego też powodu w Stanach Zjednoczonych zaleca się lekarzom używanie neutralnego słownictwa w rozmowie z pacjentką lub pacjentem oraz ich rodzinami, a także nie wykazywanie postaw homofobicznych. W obu tych krajach zaleca się także edukację lekarzy oraz studentów uczelni medycznych o potrzebach i specyfice pacjentów LGBT.
Zagadnieniem wymagającym uwagi jest względny brak oficjalnych danych na temat tożsamości płciowej, które osoby odpowiedzialne za politykę zdrowotną mogłyby wykorzystać do planowania, szacowania kosztów, wdrażania i oceny polityki zdrowotnej oraz programów mających na celu poprawę zdrowia populacji transseksualnej.
Kolejnym poważnym problemem jest homofobia wśród pracowników służby zdrowia, w tym także u studentów medycyny. W badaniu ankietowym, przeprowadzonych w 2008 roku w Polsce na grupie bywalców klubów LGBT, 3% osób uważających, że środowisko LGBT jest dyskryminowane w Polsce wskazało, że jednym ze środowisk lub instytucji dyskryminujących jest służba zdrowia. 11% osób z tego badania spośród deklarujących unikanie ujawnienia swojej orientacji odpowiedziało, że unikało ujawnienia swojej orientacji seksualnej w kontaktach ze służbą zdrowia.
Badania socjologiczne prowadzone w Kanadzie, USA oraz Wielkiej Brytanii pokazały, że osoby LGBT doświadczają dyskryminacji i nierówności w kwestii dostępu i korzystania z opieki zdrowotnej. Odnosząc się do sytuacji w USA, Anne Dohrenwend zasugerowała, że troska o bezpieczeństwo i równe prawa pacjentów LGBT oraz zapewnienie naukowości debacie społecznej na temat tej populacji jest jednym z zadań współczesnej medycyny.
Wskazuje się na konieczność edukowania studentów psychologii i medycyny w zakresie psychologii i seksuologii LGBT, ze względu na możliwą nietolerancję lekarzy i psychologów w stosunku do osób o orientacji innej niż heteroseksualna. Źródłem nietolerancji przejawianej przez lekarzy mogą być stereotypy dotyczące zagadnień medycznych w stosunku do społeczności LGBT.
Kwestie zdrowotne dotyczące osób LGB Samotność Badania wskazują, że osoby LGB częściej niż osoby heteroseksualne dotyka samotność (która jest zdrowotnym czynnikiem ryzyka); na największą samotność cierpią osoby, które doświadczyły lub spodziewają się negatywnego nastawienia względem siebie. Zmniejszenie poczucia osamotnienia wśród starszych osób LGB powinno koncentrować się na obniżeniu homonegatywności oraz usprawnieniu działalności społecznej dla osób starszych LGB.
W jednym z badań stwierdzono, że dojrzewający biseksualiści utrzymują słabsze kontakty społeczne niż heteroseksualiści.
Wykazano, że homoseksualiści z AIDS mają mniejszą progresję choroby jeśli pozostają w związkach partnerskich. Kwestia mniejszej zapadalności na STD została opisana poniżej; inne potencjalne korzyści ze związków wymagają dalszych badań.
Choroby przenoszone drogą płciową Chociaż do zwiększonego ryzyka chorób przenoszonych drogą płciową predysponują ryzykowne zachowania, a nie orientacja seksualna, to występują one częściej w populacji LGB. W latach 1990–2005 nastąpił wzrost zachorowalności na bakteryjne choroby przenoszone drogą płciową u dorosłych LGB, podczas gdy ogólna tendencja w całej populacji jest spadkowa. Zauważono, że osoby LGB chętniej niż heteroseksualiści uczą się na temat potencjalnych zagrożeń związanych z aktywnością seksualną.
Palenie papierosów Palenie papierosów względnie częściej występuje w populacji LGB; zależność ta dotyczy zwłaszcza kobiet. Pomimo tego populacja LGB wykazuje podobne nastawienie do kwestii palenia tytoniu, a także posiada podobną wiedzę co osoby heteroseksualne. Możliwe, że niektóre kampanie reklamowe producentów wyrobów tytoniowych skierowane są właśnie do tej grupy odbiorców.
Choroby sercowo-naczyniowe Populacja LGB jest w grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych; być może wiąże się to z częstszym paleniem papierosów oraz otyłością.
Zdrowie psychiczne W 2008 przedstawiono w „BMC Psychiatry” przegląd badań naukowych dotyczących kilku kwestii medycznych osób LGB, opublikowanych pomiędzy styczniem 1966 a kwietniem 2005. Z początkowej liczby 13706 badań wybrano 476 zawierających potencjalnie istotne informacje, z których 25 spełniało co najmniej jedno kryterium postawione przez naukowcówProces decyzyjny wyboru badań ukazuje ten schemat. 6 publikacji dotyczyło 3 badań. Kryteriami były (1) randomizacja; (2) współczynnik odpowiedzi wyższy niż 60%; (3) badanie w ogólnej populacji (a nie ograniczenie na przykład do młodzieży szkolnej) oraz (4) wielkość populacji – co najmniej 100 LB lub GB. Metaanaliza objęła łącznie 214344 heteroseksualistów i 11971 osób o innych preferencjach seksualnych. Autorzy przeglądu doszli do wniosku, iż osoby LGB w porównaniu do osób heteroseksualnych cechuje większe ryzyko: zaburzeń psychicznych, myśli samobójczych, nadużywania środków psychoaktywnych oraz umyślnego samookaleczenia. Autorzy przeglądu zwrócili uwagę, że o ile większość zaburzeń psychicznych występuje średnio co najmniej 1,5 razy częściej w populacji LGB, a wartości dla obu płci są podobne, to występuje duża przewaga nadużywania środków psychoaktywnych u kobiet LB.
Nie ma żadnych dowodów naukowych, iż przyczyną większej częstości zaburzeń psychicznych wśród LGB jest sama przynależność do grupy LGB – dlatego należy być ostrożnym w wyciąganiu jakichkolwiek związków przyczynowo-skutkowych. Nieznane są mechanizmy powodujące te zaburzenia – prawdopodobnie to stygmatyzacja, dyskryminacja i uprzedzenie, które większość osób LGB doświadcza, odgrywa główną rolę w zaburzeniach psychicznych i nadużywaniu alkoholu. Niejasna pozostaje jednak przewaga kobiet LB nad mężczyznami GB w nadużywaniu substancji psychoaktywnych.
Badania wskazują, że problemy napotykane od młodości przez osoby LGBT, takie jak zastraszanie, atakowanie i dyskryminacja mogą w znaczącym stopniu przyczynić się do depresji, popełniania samobójstw i innych problemów ze zdrowiem psychicznym w dorosłym życiu.
Jak pokazały badania statystyczne przeprowadzone w Anglii i Walii geje i lesbijki częściej niż heteroseksualiści korzystają z pomocy psychiatrów (mężczyźni OR 2,9, kobiety OR 2,8).
Zaburzenia lękowe Jakiekolwiek zaburzenia lękowe w ciągu całego życia częściej występują u gejów (RR 2,40, 95% CI 1,72-3,35), ale nie u lesbijek (RR 1,02, 95% CI 0,61-1,70), w porównaniu z heteroseksualną grupą kontrolną. Analiza zaburzeń z ostatniego roku wykazuje przewagę u homoseksualnych mężczyzn oraz kobiet; ze względu na wysoką heterogeniczność (50%) autorzy przeglądu uznali wyniki dla lesbijek za mało przekonujące. Zauważyli jednak, że najlepsze jakościowo badanie spełniające wszystkie 4 kryteria protokołu (patrz wyżej) wykazało częstsze zaburzenia lękowe także u kobiet LB.
Depresja Osoby o orientacji bi- lub homoseksualnej cierpią na depresję średnio 2 razy częściej niż heteroseksualiści (RR 2,03, 95% CI 1,70-2,41).
Według badań przeprowadzonych w Australii (gdzie miało miejsce referendum w kwestii uznania osób LGBT) poddawanie praw osób LGBT plebiscytom wiąże się ze zwiększonymi poziomami strachu, stresu i depresji u osób LGBT.
Problemy w szkole Uważa się, że młodzież LGB ma większe problemy w szkole niż osoby heteroseksualne. Przyczyny takiego stanu dopatrywane są przez badaczy zagadnienia w problemach środowiskowych młodzieży LGBT. Nękanie i przemoc są czynnikami ryzyka przerwania szkoły przez młodzież LGBT.
Zaburzenia odżywiania Jadłowstręt psychiczny i bulimia występują częściej u homoseksualistów i biseksualistów (w przypadku lesbijek wyniki badań są mieszane, w jednym z badań wykazano na przykład, że zapadają na jadłowstręt psychiczny i bulimię z podobną częstością jak w populacji heteroseksualnej, a częściej tylko na przejadanie się na tle psychicznym). Wykazano, że osoby o orientacji innej niż heteroseksualna częściej stosują środki przeczyszczające oraz wywołują wymioty w celu redukcji masy ciała. U biseksualistów oraz osób deklarujących się jako niecałkowici heteroseksualiści częściej występują epizody niekontrolowanego spożywania pokarmów. Do zaburzeń odżywiania predysponowani są szczególnie homoseksualiści i biseksualiści wykorzystywani seksualnie w dzieciństwie.
Samookaleczanie Prawdopodobieństwo celowego uszkodzenia własnego ciała (DSH ang. deliberate self-harm) jest wyższe u homoseksualistów; metaanaliza tych badań generuje niejednoznaczne wyniki – RR 2,29 (95% CI 0,71-7,35). W obu badaniach różnica ryzyka samookaleczenia u homoseksualnych kobiet względem heteroseksualnych była większa niż analogiczna różnica ryzyka u mężczyzn; w podgrupie kobiet oba badania są także bardziej zbieżne ze sobą (95% CI 1,01-1,78).