Bronisław Dąbrowski (ur. 24 listopada 1903 w Bielcach(Besarabia), zm. 10 kwietnia 1992 w Krakowie) – polski aktor i reżyser teatralny, wieloletni dyrektor teatrów, także tłumacz.

Życiorys zawodowy Ukończył studia na Wydziale Dramatycznym Konserwatorium w Poznaniu (1923). W teatrze zadebiutował w 1921 roku.

W latach 1921–1925 był aktorem Teatru Polskiego w Poznaniu, następnie przez rok występował w warszawskim Teatrze Polskim. W roku 1926 rozpoczął pracę aktora w Teatrze Miejskim we Lwowie, dwa lata później przeniósł się do Teatru Miejskiego im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, skąd w 1932 powrócił do Lwowa. Tam, we wspomnianym Teatrze Miejskim, pracował jako aktor i reżyser do 1936. W czasie tym, w latach 1933–1935, był też wykładowcą na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie (prowadził lektorat wymowy). Następnie jako aktor i reżyser współpracował z różnymi teatrami: Polskim w Poznaniu (1936–1937), Miejskim w Łodzi (1937–1939), Teatrem na Pohulance w Wilnie (1939), Polskim Teatrem Dramatycznym we Lwowie (1939–1941).

W roku 1944 został dyrektorem naczelnym i artystycznym Polskiego Teatru Dramatycznego we Lwowie, sprawował tę funkcję do 1945. Na tym stanowisku pracował też w latach 1945–1947 w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, a następnie w krakowskich Teatrach Dramatycznych (obecnie Teatr im. Juliusza Słowackiego) w latach 1947–1950 oraz w warszawskim Teatrze Polskim w latach 1950–1955. Był też, w latach 1950–1953, wykładowcą na Wydziale Reżyserii warszawskiej PWST. Od 1953 roku należał do PZPR.

W 1955 roku przeniósł się ponownie do Krakowa. Tam do roku 1972 sprawował funkcję dyrektora naczelnego i artystycznego Teatru im. J. Słowackiego. W 1957 roku rozpoczął też pracę w krakowskiej PWST: w latach 1957–1966 był tam wykładowcą, 1963–1968 piastował stanowisko rektora uczelni, 1966–1974 – profesora nadzwyczajnego.

Pochowany został na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC14, rząd 1, nr grobu 8).

Na jego temat powstała zbiorowa monografia Bronisław Dąbrowski i jego teatr (red. Henryk Vogler, 1972).

mały|Grób Bronisława Dąbrowskiego na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Role teatralne 1922: Lilla Weneda jako Lechon (reż. Nina Młodziejowska) 1932: Królowa przedmieścia jako Staszek (reż. Teofil Trzciński) 1932: Zbyt prawdziwe, żeby było dobre jako szeregowiec Mük (reż. Wacław Radulski) 1932: Powrót Odysa jako Telemak (reż. Janusz Strachocki) 1933: Zbójcy jako Razmann (reż. W. Radulski) 1933: Michasia i jej matka (reż. B. Dąbrowski) 1933: Poszukujemy zdolnego włamywacza jako Janek (reż. Władysław Krasnowiecki) 1933: Moja panna mama jako George (reż. J. Strachocki) 1933: Nieprzyjaciółka mężczyzn jako Narzeczony (reż. B. Dąbrowski) 1945: Wesele jako Jasiek (reż. B. Dąbrowski) 1947: Dwa teatry jako Dyrektor Teatru „Małe Zwierciadło” (reż. Edmund Wierciński) 1953: Polacy nie gęsi jako Mikołaj Rej z Nagłowic (reż. Janusz Warnecki) 1977: Vivat, Vivat Regina (rola epizodyczna w Teatrze Telewizji, reż. Irena Babel)

Prace reżyserskie 1932: Pinokio 1932: Rozkosz uczciwości 1933: Jacuś Niedoba i jego przyjaciel 1933: Jutro 1933: Michasia i jej matka 1933: Kapitan z Koepenick 1933: Nieprzyjaciółka mężczyzn 1933: Gotówka 1940: Tania 1940: Moralność pani Dulskiej (wznowienie) 1940, 1946, 1947, 1968: Wieczór Trzech Króli 1940: Książka Adama Mickiewicza 1940, 1963: Krakowiacy i Górale 1941, 1945: Ich czworo 1941: Ostrożnie! Świeżo malowane 1944, 1945: Misja Mr. Perkinsona do kraju... 1945, 1956: Wesele 1945 (?), 1974: Uciekła mi przepióreczka 1947: Taniec księżniczki 1947, 1948, 1973: Sen nocy letniej 1948: Owcze źródło 1949, 1952, 1969: Trzy siostry 1949: Mickiewicz 1949, 1952: Ożenek 1949, 1970: Niemcy 1949, 1954: Lubow Jarowaja 1950: Balladyna 1951, 1961: Mądremu biada 1952: Eugenia Grandet 1952: Lalka 1952: Młodość ojców 1954: Dom na Twardej 1955: Pierwszy dzień święta 1956: Kordian 1957: Dwa teatry 1957: Solerates 1957: Wyzwolenie 1958: Zbrodnia i kara 1959: Horsztyński 1960: Życie Galileusza 1960: Żywot Galileusza (Teatr Telewizji) 1960: Królowa przedmieścia 1961: Księżyc świeci zakochanym 1961: Więźniowie z Altony 1961: Wieczór Trzech Króli (współreżyseria z T. Przystawskim) 1962: Pożegnanie z Salomeą 1962: Żałoba przystoi Elektrze 1962: Ocean 1963: Przygoda z Vaterlandem 1964: Przychodzę opowiedzieć 1965: Noc listopadowa 1965: Dziejowa rola Pigwy 1965, 1968: Halka 1966: Jego ekscelencja błazen 1966: W małym dworku 1966: Dom otwarty 1967: Bezimienne dzieło 1967: Lita et comp 1967: Poczwórka 1967: Nad brzegami Newy 1968: Rzecz listopadowa 1968: Król Agis (Teatr Telewizji) 1969: Zemsta (także za granicą – w Kijowie) 1970: Pacjent 1970: Awantura w Chioggi 1971: W sieci 1971: Drogi Antoni 1972: Wiśniowy sad

Inne prace 1947: Klątwa. Warszawianka – opracowanie sceniczne 1955: Pierwszy dzień święta – przekład (reż. B. Dąbrowski) 1954: Dom na Twardej – inscenizacja (reż. Krystyna Wydrzyńska) 1962: Don Pasquale – inscenizacja (reż. Jan Biczycki) 1963: Trzy siostry – przekład (reż. Erwin Axer) 1964: Krakowiacy i Górale – inscenizacja (reż. Henryk Duda, Leon Langer) 1967: Krakowiacy i Górale – adaptacja filmowa z S. Wasylewskim (reż. Tadeusz Przystawski) 1968: Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale – adaptacja (reż. Zygmunt Wojdan) 1970: Krakowiacy i Górale – inscenizacja i konsultacja (reż. L. Langer) 1979: Betleem polskie – opieka artystyczna (reż. Henryk Giżycki) 1981: Krakowiacy i Górale – opieka artystyczna (reż. H. Giżycki)

Publikacje 1974: Na deskach świat oznaczających 1988: Poznałem ich w teatrze

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1959) Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1949) „za zasługo położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie (...), kultury i sztuki”. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1945) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 16 czerwca 1946 „za wybitne zasługi w dziedzinie Teatru i Sztuki na terenie całego kraju”., 13 listopada 1953 „w związku z 40-leciem pracy Państwowego Teatru Polskiego w Warszawie”.) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1986) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1964) Odznaka "Zasłużony dla Teatru Polskiego" (1977)Wręczenie odznak "Zasłużony dla Teatru Polskiego, "Trybuna Ludu", nr 11, 14 stycznia 1977, s. 8.

Nagrody 1949: nagroda za reżyserię sztuk wystawianych na festiwalu przez Teatry Dramatyczne w Krakowie, w szczególności za reżyserię Trzech sióstr Antoniego Czechowa, FSRiR w Katowicach 1951: Nagroda Państwowa (zespołowa) II stopnia za inscenizację i reżyserię sztuki Mądremu biada Aleksandra Gribojedowa w Teatrze Polskim w Warszawie 1958: I nagroda za reżyserię Wyzwolenia Stanisława Wyspiańskiego w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie na Festiwalu Dramatów Wyspiańskiego 1962: Państwowa Nagroda Artystyczna II stopnia 1962: II nagroda za inscenizację i reżyserię spektaklu Ocean Aleksandra Sztejna w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie, II OFSRiR w Katowicach 1962: nagroda zespołowa za najlepszą inscenizację na sztuki radzieckiej, II OFSRiR w Katowicach 1963: Nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia za twórczość inscenizacyjną i reżyserię Przygody z Vaterlandem Leona Kruczkowskiego, a także Oceanu Anatol Sztejna w Teatrze im. J. Słowackiego w Krakowie 1963: nagroda za reżyserię przedstawienia Przygoda z Vaterlandem Leona Kruczkowskiego w krakowskim Teatrze im. J. Słowackiego, IV Wrocławski Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych 1970: Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki ZSRR za zasługi w krzewieniu współpracy kulturalnej między Polską a ZSRR 1971: Złota Odznaka Miasta Bratysławy przyznana przez Miejską Radę Narodową Bratysławy 1971: Tytuł i odznaka Zasłużony Pracownik Kultury przyznane przez Ministra Kultury i Sztuki Słowackiej Socjalistycznej Republiki „za długoletnią aktywną współpracę w dziedzinie polskiej i słowackiej teatralnej kultury” 1972: Nagroda Miasta Krakowa 1974: Nagroda tygodnika „Przyjaźń” za całokształt Działalności Artystycznej w Dziedzinie Realizacji Sztuk Rosyjskich i Radzieckich

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej w Poznaniu Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru na Pohulance w Wilnie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Polskiego w Poznaniu Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Dyrektorzy Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie Kategoria:Dyrektorzy Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (1944–1989) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Rektorzy Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1992