Nikołaj Iwanowicz Kryłow , ur. we wsi Galiajewka w guberni penzeńskiej, zm. 9 lutego 1972 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1962), głównodowodzący Wojskami Rakietowymi Przeznaczenia Strategicznego ZSRR i z-ca Ministra Obrony ZSRR, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1945, 1945), Członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8 kadencji.
Życiorys Służbę w Armii Czerwonej rozpoczął w kwietniu 1919. W 1920 ukończył kurs czerwonych dowódców. W 1928 ukończył kurs doskonalenia kadr dowódczych „Wystrieł” w Sołniecznogorsku. Nie posiadał wyższych studiów wojskowych.
Pełnił funkcje dowódczo-sztabowe na stanowiskach: dowódca plutonu, kompanii oraz batalionu – do września 1920, uczestnik wojny domowej na Froncie Południowym, na Zakaukaziu oraz na Dalekim Wschodzie. Następnie był pomocnikiem szefa oraz szefem sztabu pułku – do czerwca 1927. Z kolei – funkcje sztabowe w rejonie umocnionym na Dalekim Wschodzie – do listopada 1936, szef sztabu Dunajskiego rejonu umocnionego – do czerwca 1941.
W czasach wojny z Niemcami był szefem oddziału operacyjnego Armii Nadmorskiej, broniącej Odessy i Sewastopola, gdzie został ciężko ranny – do sierpnia 1941, szefem sztabu 62 Armii, przemianowanej na 8 Armię Gwardii – do maja 1943, dowódcą 21 Armii, następnie – 5 Armii, która brała udział w walkach w Prusach Wschodnich, następnie na Dalekim Wschodzie – do listopada 1945.
Po wojnie był zastępcą dowódcy szeregu okręgów wojskowych, m.in. Nadmorskiego oraz Dalekowschodniego – do stycznia 1947, następnie dowodził Dalekowschodnim Okręgiem Wojskowym – do kwietnia 1953. Kolejne funkcje to: dowódca armii – do września 1953, pierwszy zastępca dowódcy Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego – do stycznia 1956, Dowódca Uralskiego Okręgu Wojskowego – do listopada 1957, Dowódca Leningradzkiego Okręgu Wojskowego – do października 1960, Dowódca Moskiewskiego Okręgu Wojskowego – do marca 1963. Następnie został Głównodowodzącym Wojsk Rakietowych Strategicznego Przeznaczenia ZSRR i Zastępcą Ministra Obrony ZSRR, po śmierci poprzednika Siergieja Biriuzowa w wypadku lotniczym. Funkcję tę zachował po przejęciu władzy na Kremlu przez ekipę Leonida Breżniewa i pełnił ją do śmierci.
Od 1927 członek WKP(b), od 1961 członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 2 do 8 kadencji.
Był autorem kilku tomów wspomnień z okresu służby wojskowej. Zmarł nagle w Moskwie w lutym 1972. Pochowany z honorami pod murem kremlowskim przy Placu Czerwonym w Moskwie. W pogrzebie udział wzięła delegacja PRL z wiceministrem obrony narodowej, gen. dyw. Tadeuszem Tuczapskim na czele.
Awanse pułkownik – 17 lutego 1938 generał major – 27 grudnia 1941 generał porucznik – 9 września 1943 generał pułkownik – 15 lipca 1944 generał armii – 18 września 1953 marszałek Związku Radzieckiego – 29 kwietnia 1962 (według innych danych 28 maja 1962)
Odznaczenia i wyróżnienia Medal „Złota Gwiazda” Bohatera Związku Radzieckiego – dwukrotnie (19 kwietnia 1945, 8 września 1945) Order Lenina – czterokrotnie (8 października 1942, 21 lutego 1945, 19 kwietnia 1945, 28 marca 1963) Order Rewolucji Październikowej (22 lutego 1968) Order Czerwonego Sztandaru – czterokrotnie (10 lutego 1942, 4 lutego 1943, 3 listopada 1944, 20 czerwca 1949) Order Suworowa I klasy (4 lipca 1944) Order Kutuzowa I klasy (28 września 1943) Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal „Za obronę Odessy” Medal „Za obronę Sewastopola” Medal „Za obronę Stalingradu” Medal „Za zdobycie Królewca” Medal „Za zwycięstwo nad Japonią” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal jubileuszowy „40 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal „50 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Honorowa Broń ze Złotym Godłem Państwowym ZSRR (22 lutego 1968) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (PRL, 1968)Odznaczenia polskie dla marszałków i generałów Armii Radzieckiej [w:] "Trybuna Robotnicza", nr 46, 23 lutego 1968, s. 1 Krzyż Komandorski Legii Honorowej (Francja) I inne
Przypisy
Bibliografia
Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971 Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975 W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000 K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000 Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. III, Moskwa Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 13, s. 508, Moskwa 1969-1978 Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986 Николай Иванович Крылов – Герои страны Николай Иванович Крылов – Проект ХРОНОС
Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1944–1989) Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Marszałkowie Związku Radzieckiego Kategoria:Dowódcy Wojsk Rakietowych Przeznaczenia Strategicznego ZSRR Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za obronę Stalingradu” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Japonią” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Radzieccy dowódcy armii w II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim Kategoria:Dowódcy Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego (ZSRR)