mały|400px|Ewolucja pisma tamilskiego Pismo tamilskie, alfabet tamilski – jeden z indyjskich systemów pisma, wywodzący się ze starożytnego brahmi, używany do zapisywania języka tamilskiego.
Historia Najstarsze zachowane inskrypcje w piśmie tamilskim, w nieco odmiennej formie niż stosowana obecnie, pochodzą z III w.E. Annamalai und Sanford B. Steever: Modern Tamil, in: Sanford B. Steever: The Dravidian Languages, London / New York 1998, s. 101. Współczesny alfabet tamilski ukształtował się w VIII w., pod dużym wpływem pisma grantha, w którym zapisywano wcześniej język tamilskiWilliam Bright: The Dravidian Scripts, in: Sanford B. Steever: The Dravidian Languages, London 1998, s. 45.. Pierwsze teksty drukowane pojawiły się w XVI w. dzięki aktywności misjonarzy chrześcijańskich.
Charakterystyka Pismo tamilskie, podobnie jak inne alfabety indyjskie to typowe pismo alfabetyczno-sylabiczne (abugida). Podstawową jednostką jest sylaba. Na przykład słowo வீடு (vīṭu, dom) składa się z dwóch znaków: வீ oraz டு reprezentujących kolejno sylaby vī oraz ṭu. Nie jest to jednak sylabariusz, gdyż grafemy te najczęściej zachowują element spółgłoskowy, który jest następnie modyfikowany przez element samogłoskowy. Podstawowym elementem jest spółgłoska z „wbudowanym” niezapisywanym dźwiękiem „a” (np. க ka, ம ma). Jeżeli w sylabie występuje inna samogłoska niż „a”, należy ów element spółgłoskowy odpowiednio zmodyfikować. Na przykład znak ி oznacza samogłoskę „i” po spółgłosce: கி ki, மி mi. W przeciwieństwie do „prawdziwych” alfabetów, znak ி nie jest samodzielną literą. Można by go nazwać znakiem diakrytycznym, gdyby nie to, że w alfabecie tamilskim takie znaki samogłoskowe często zmieniają formę elementu spółgłoskowego. Istnieją również grafemy dla oddania samogłosek samodzielnych, występujących w nagłosie, np. அ a, ஆ ā.
Znaki pisma tamilskiego Alfabet tamilski składa się z 12 samodzielnych znaków samogłoskowych, 18 spółgłoskowych oraz 5 dodatkowych znaków tzw. grantha występujących jedynie w wyrazach zapożyczonych z sanskrytu. Kombinacja znaków samogłoskowych i spółgłoskowych daje w sumie aż 276 grafemów.
Samodzielne znaki samogłoskowe Występują one jedynie na początku wyrazu.
Grafem tamilski Transliteracja அ a ஆ ā இ i ஈ ī உ u ஊ ū எ e ஏ ē ஐ ai ஒ o ஓ ō ஔ au
Znaki spółgłoskowe Grafem tamilski Transliteracja ஃ ḵ க் k ங் ṅ ச் c ஞ் ñ ட் ṭ ண் ṇ த் t ந் n ப் p ம் m ய் y ர் r ல் l வ் v ழ் ḻ ள் ḷ ற் ṟ ன் ṉ
Znaki grantha Aby można było zapisywać słowa zapożyczone z sanskrytu, język tamilski przejął kilka dodatkowych znaków ze starożytnego pisma grantha ஜ் j, ஷ் ṣ, ஸ் s i ஹ் h oraz ligaturę க்ஷ் kṣ. Przykład: விஷ்ணு viṣṇu (Wisznu).
Grafem tamilski Transliteracja ஜ் j ஷ் ṣ ஸ் s ஹ் h க்ஷ் kṣ
Zapis samogłosek Na przykładzie spółgłoski க் k
Grafem tamilski Transliteracja க ka கா kā கி ki கீ kī கு ku கூ kū கெ ke கே kē கை kai கொ ko கோ kō கௌ kau
Znaki spółgłoskowo-samogłoskowe Poprzez kombinację 23 spółgłosek (licząc wraz ze znakami grantha) z 12 znakami samogłoskowymi powstaje 276 znaków spółgłoskowo-samogłoskowych.
அ a ஆ ā இ i ஈ ī உ u ஊ ū எ e ஏ ē ஐ ai ஒ o ஓ ō ஔ au க் k க கா கி கீ கு கூ கெ கே கை கொ கோ கௌ ங் ṅ ங ஙா ஙி ஙீ ஙு ஙூ ஙெ ஙே ஙை ஙொ ஙோ ஙௌ ச் c ச சா சி சீ சு சூ செ சே சை சொ சோ சௌ ஞ் ñ ஞ ஞா ஞி ஞீ ஞு ஞூ ஞெ ஞே ஞை ஞொ ஞோ ஞௌ ட் ṭ ட டா டி டீ டு டூ டெ டே டை டொ டோ டௌ ண் ṇ ண ணா ணி ணீ ணு ணூ ணெ ணே ணை ணொ ணோ ணௌ த் t த தா தி தீ து தூ தெ தே தை தொ தோ தௌ ந் n ந நா நி நீ நு நூ நெ நே நை நொ நோ நௌ ப் p ப பா பி பீ பு பூ பெ பே பை பொ போ பௌ ம் m ம மா மி மீ மு மூ மெ மே மை மொ மோ மௌ ய் y ய யா யி யீ யு யூ யெ யே யை யொ யோ யௌ ர் r ர ரா ரி ரீ ரு ரூ ரெ ரே ரை ரொ ரோ ரௌ ல் l ல லா லி லீ லு லூ லெ லே லை லொ லோ லௌ வ் v வ வா வி வீ வு வூ வெ வே வை வொ வோ வௌ ழ் ḻ ழ ழா ழி ழீ ழு ழூ ழெ ழே ழை ழொ ழோ ழௌ ள் ḷ ள ளா ளி ளீ ளு ளூ ளெ ளே ளை ளொ ளோ ளௌ ற் ṟ ற றா றி றீ று றூ றெ றே றை றொ றோ றௌ ன் ṉ ன னா னி னீ னு னூ னெ னே னை னொ னோ னௌ ஜ் j ஜ ஜா ஜி ஜீ ஜு ஜூ ஜெ ஜே ஜை ஜொ ஜோ ஜௌ ஷ் ṣ ஷ ஷா ஷி ஷீ ஷு ஷூ ஷெ ஷே ஷை ஷொ ஷோ ஷௌ ஸ் s ஸ ஸா ஸி ஸீ ஸு ஸூ ஸெ ஸே ஸை ஸொ ஸோ ஸௌ ஹ் h ஹ ஹா ஹி ஹீ ஹு ஹூ ஹெ ஹே ஹை ஹொ ஹோ ஹௌ க்ஷ் kṣ க்ஷ க்ஷா க்ஷி க்ஷீ க்ஷு க்ஷூ க்ஷெ க்ஷே க்ஷை க்ஷொ க்ஷோ க்ஷௌ
Zobacz też tamilskie pismo brahmi Vatteluttu
Przypisy
Bibliografia Helga Anton: The Script and Pronunciation of Modern Tamil. Madras: Alamu Printing Works, 1976. s. 1–18. A.H. Arden: A Progressive Grammar of Modern Tamil. Madras: Christian Literature Society, 1942 (Nachdruck 1969). s. 33–63. William Bright: The Dravidian Scripts. In: Sanford B. Steever (Hrsg.): The Dravidian Languages. London: Routledge, 1998. s. 40–71. Tamil writing. In: Florian Coulmas: The Blackwell Encyclopedia of Writing Systems. Oxford: Blackwell Publishers, 1996. s. 490 ff.
Linki zewnętrzne Omniglot: Alfabet tamilski
Kategoria:Kultura w Indiach Tamilskie