Crystal Palace Football Club – klub piłki nożnej z siedzibą w londyńskiej gminie Croydon. Został założony w 1905 roku. Obecnie występuje w Premier League. Zdobywca Pucharu Anglii w sezonie 2024/2025 oraz Ligi Konferencji UEFA w sezonie 2025/2026.
Dzieje klubu Crystal Palace został założony w 1905 roku w południowym Londynie. Swoje pierwsze spotkanie drużyna rozegrała 2 września 1905 roku z rezerwami Southampton w ramach Southern League Division Two. W 1924 roku Palace przenieśli się na stadion Selhurst Park, gdzie rozgrywają swoje mecze do dziś. Pierwszy mecz na tym stadionie rozegrany został 30 sierpnia, a rywalem był zespół Sheffield Wednesday.
W 1969 roku drużyna zajęła 2. miejsce w Division Two, uzyskując pierwszy raz w historii awans do najwyższej klasy rozgrywkowej w Anglii, gdzie spędziła następne 4 sezony. Inauguracyjny sezon w pierwszej lidze Palace zakończyli na ostatnim bezpiecznym 20. miejscu. W 1973 roku drużyna zajęła 21. miejsce spadając z ligi. W tym roku po raz pierwszy w herbie klubu pojawił się orzeł, który stał się w późniejszych latach jednym z najważniejszych symboli Palace. W kolejnym sezonie drużyna zaliczyła kolejny spadek do Division Three. W 1977 roku managerem został mianowany Terry Venables, który przez dwa lata wywalczył dwa kolejne awanse, wprowadzając Palace z powrotem do pierwszej ligi. W pierwszym sezonie po powrocie drużyna zajęła 13. miejsce. Natomiast w sezonie 1980/81 zespół znów spadł do Division Two.
Po 8 sezonach w Division Two Steve Coppell wprowadził Palace na najwyższy poziom rozgrywek, wygrywając w 1989 roku 3-0 baraż z drużyną Blackburn Rovers. W 1990 roku drużyna awansowała po raz pierwszy w historii do finału pucharu Anglii. Pierwsze spotkanie z Manchesterem United na Wembley zakończyło się wynikiem 3:3. W powtórzonym spotkaniu Palace przegrali 0:1. W sezonie 1990/91 drużyna zajęła 3. miejsce w pierwszej lidze, co było najlepszym osiągnięciem w historii Crystal Palace. W tym sezonie piłkarze Orłów wrócili także na Wembley, gdzie pokonali Everton, zdobywając Zenith Data Systems Cup. Po sezonie 1992/93 zespół spadł z nowo powstałej Premier League, aby po roku do niej powrócić, wygrywając tytuł First Division. Sezon 1994/95 Palace ukończyli na 19. miejscu, które oznaczało spadek z Premier League. Rok 1997 przyniósł kolejny awans do najwyższej klasy rozgrywkowej po wygraniu na Wembley finału baraży z Sheffield United 1:0. Pomimo wzmocnienia drużyny takimi piłkarzami jak Attilio Lombardo i Tomas Brolin drużyna zajęła ostatnie miejsce w Premier League. Na końcu tego sezonu drużyna zaliczyła jedyny w historii start w europejskich pucharach, przegrywając dwa razy 0:2 z tureckim zespołem Samsunspor w trzeciej rundzie Pucharu Intertoto. Sezon Crystal Palace zakończyli z poważnymi problemami finansowymi i weszli na dwa lata pod zarząd administracyjny. W lipcu 2000 roku nowym właścicielem klubu został Simon Jordan, wyprowadzając Palace z zarządu administracyjnego.
W 2004 roku drużyna awansowała do finału baraży o Premier League, gdzie na stadionie Millenium w Cardiff pokonała 1:0 West Ham United. Pobyt w Premier League zakończył się znowu po roku. Od sezonu 2005/06 drużyna nieprzerwanie występuje na drugim stopniu rozgrywek. W 2006 i 2008 roku Palace zakwalifikowali się do baraży o Premier League, jednak w półfinałach przegrali odpowiednio z Watford w 2006 roku i z Bristol City w 2008. W sezonie 2009/2010 do klubu ponownie wszedł pod zarząd administracyjny. W połowie rozgrywek drużynie odjęto 10 punktów, co zmusiło Palace do heroicznej walki o utrzymanie do ostatniej kolejki, gdzie w decydującym starciu na stadionie Hillsborough z ekipą Sheffield Wednesday zremisowali 2:2 zapewniając sobie utrzymanie po bramkach Alana Lee i Darrena Ambrose’a. W lecie 2010 klubowi groziła likwidacja. Został on jednak przejęty przez konsorcjum CPFC2010, co pozwoliło Palace przetrwać. W sezonie 2011/2012 Orły po zwycięstwie 2:1 nad Manchesterem United na Old Trafford awansowały do półfinału Carling Cup, gdzie jednak musiały uznać wyższość Cardiff City po rzutach karnych. Sezon ten drużyna zakończyła na bezpiecznym 17. miejscu w tabeli.
27 maja 2013 roku drużyna awansowała do Premier League, po wygraniu 1:0 w finale play-off z Watford. Bramkę na wagę awansu zdobył w 115. minucie spotkania Kevin Phillips z rzutu karnego. 3 stycznia 2015 r. trenerem Crystal Palace został Alan Pardew, którym był do 22 grudnia 2016 roku. W trakcie jego kadencji Crystal Palace doszło do finału FA Cup w sezonie 2015/2016, w którym przegrali 1:2 z Manchesterem United.
Po 9 latach klub z Londynu ponownie dotarł do finału FA Cup. Tym razem zmierzył się z Manchesterem City, które Crystal Palace pokonało 1:0 zdobywając pierwsze trofeum w historii. W tym samym roku klub z Londynu wygrał Tarczę Wspólnoty, pokonując mistrza Anglii w sezonie 2024/2025 – Liverpool.
Sukcesy Seniorzy Rozgrywki Osiągnięcie Sezon Uwagi Liga Konferencji Zwycięstwo 1 2026 Mistrzostwa Anglii III miejsce 1 1991 Puchar Anglii Zwycięstwo 1 2025 Finał 2 1990, 2016 Tarcza Wspólnoty Zwycięstwo 1 2026 Puchar Pełnoprawnych Członków Zwycięstwo 1 1991
Rekordy klubowe Najwięcej meczów: Jim Cannon, 571 (1972-1988) Najwięcej goli w lidze: Peter Simpson, 153 (1930-36) Najwyższa frekwencja w historii: 51,482 z Burnley, 11 maja 1979 (Division 2) Najwyższe miejsce w historii na koniec sezonu: 3 w Division 1 (obecna Premier League), sezon 1990/91 Najwyższe zwycięstwo w lidze: 9-0 z Barrow, 10 października 1959 (Division 4) Najwyższa porażka w lidze: 0-9 z Liverpoolem, 12 września 1989 (Division 1) Najwyższy transfer do klubu: Yohan Cabaye za £12m z Paris Saint-Germain Najwyższy transfer z klubu: Eberechi Eze za £69.3m do Arsenal Londyn
Stadion Nazwa: Selhurst Park Pojemność: 26,309 Inauguracja: 1924 Wymiary boiska: 99 × 67 m
Trenerzy Jack Robson (1905–1907) Edmund Goodman (1907–1925) Alec Maley (1925–1927) Fred Mavin (1927–1930) Jack Tresadern (1930–1935) Tom Bromilow (1935–1936) R. S Moyes (1936) Tom Bromilow (1937–1939) George Irwin (1939–1947) Jack Butler (1947–1949) Ronnie Rooke (1949–1950) Fred Dawes i Charlie Slade (1950–1951) Laurie Scott (1951–1954) Cyril Spiers (1954–1958) George Smith (1958–1960) Arthur Rowe (1960–1962) Dick Graham (1962–1966) Arthur Rowe (1966) Bert Head (1966–1973) Malcolm Allison (1973–1976) Terry Venables (1976–1980) Ernie Walley (1980) Malcolm Allison (1980–1981) Dario Gradi (1981) Steve Kember (1981–1982) Alan Mullery (1982–1984) Steve Coppell (1984–1993) Alan Smith (1993–1995) Steve Coppell (1995–1996) Dave Bassett (1996–1997) Steve Coppell (1997–1998) Attilio Lombardo i Tomas Brolin (1998) Terry Venables (1998–1999) Steve Coppell (1999–2000) Alan Smith (2000–2001) Steve Kember (2001) Steve Bruce (2001) Steve Kember i Terry Bullivant (2001) Trevor Francis (2001–2003) Steve Kember (2003) Kit Symons (2003) Iain Dowie (2003–2006) Peter Taylor (2006–2007) Neil Warnock (2007–2010) Paul Hart (2010) George Burley (2010–2011) Dougie Freedman (2011–2012) Ian Holloway (2012–2013) Tony Pulis (2013–2014) Neil Warnock (2014) Alan Pardew (2015–2016) Sam Allardyce (2016–2017) Frank de Boer (2017) Roy Hodgson (2017–2021) Patrick Vieira (2021–2023) Roy Hodgson (2023–2024) Oliver Glasner (2024–2026) Pierre Sage (od 2026)
Obecny sztab szkoleniowy Stanowisko Imię i nazwiskoTrenerPierre SageAsystent treneraJamal AliouiTrener I zespołuPaddy McCarthyTrener bramkarzyAndy QuyTrener stałych fragmentów gryDamien Della SantaTrener przygotowania fizycznegoSandy Guichard
Obecny skład Stan na 21 sierpnia 2025.
Piłkarze na wypożyczeniu
Piłkarz roku Od 1972 roku klub prowadzi plebiscyt na najlepszego piłkarza sezonu. Pierwszym triumfatorem był John McCormick.
SezonZwycięzca1971/72 John McCormick1971/73 Tony Taylor1973/74 Peter Taylor1974/75 Derek Jeffries1975/76 Peter Taylor1976/77 Kenny Sansom1977/78 Jim Cannon1978/79 Kenny Sansom1979/80 Paul Hinshelwood1980/81 Paul Hinshelwood1981/82 Paul Barron1982/83 Jerry Murphy1983/84 Billy Gilbert1984/85 Jim Cannon1985/86 George WoodSezonZwycięzca1986/87 Jim Cannon1987/88 Geoff Thomas1988/89 Ian Wright1989/90 Mark Bright1990/91 Geoff Thomas1991/92 Eddie McGoldrick1992/93 Andy Thorn1993/94 Chris Coleman1994/95 Richard Shaw1995/96 Andy Roberts1996/97 David Hopkin1997/98 Marc Edworthy1998/99 Hayden Mullins1999/00 Andy Linighan2000/01 Fan ZhiyiSezonZwycięzca2001/02 Dougie Freedman2002/03 Hayden Mullins2003/04 Andrew Johnson2004/05 Andrew Johnson2005/06 Emmerson Boyce2006/07 Leon Cort2007/08 Julián Speroni2008/09 Julián Speroni2009/10 Julián Speroni2010/11 Nathaniel Clyne2011/12 Jonathan Parr2012/13 Mile Jedinak2013/14 Julián Speroni2014/15 Scott Dann2015/16 Wilfried ZahaSezonZwycięzca2016/17 Wilfried Zaha2017/18 Wilfried Zaha2018/19 Aaron Wan-Bissaka2019/20 Jordan Ayew2020/21 Vicente Guaita2021/22 Conor Gallagher2022/23 Cheick Doucouré2023/24 Jean-Philippe Mateta2024/25 Daniel Muñoz
Kibice Najzagorzalsi fani Crystal Palace zajmują dolne sektory trybuny Holmesdale Stand. Za największych rywali kibice Palace uważają Brighton & Hove Albion. Mecze między tymi drużynami znane są jako M23/A23 derby. Nazwa pochodzi od autostrady łączącej południowy Londyn z Brighton. W dalszej kolejności do największych rywali zaliczają się Millwall i Charlton Athletic.
Europejskie puchary
Sezon Rozgrywki Runda Klub Dom Wyjazd Ogólnie 1998 Puchar Intertoto 3R Samsunspor 0–2 0–2 0–4 2025/26 Liga Konferencji PO Fredrikstad 1–0 0–0 1–0 Faza ligowa AZ Alkmaar 3–1 (D) 10. miejsce Dynamo Kijów 2–0 (W) Kuopion Palloseura 2–2 (D) RC Strasbourg 1–2 (W) AEK Larnaka 0–1 (D) Shelbourne 3–0 (W) 1/16 Zrinjski Mostar 2–0 1–1 3–1 1/8 AEK Larnaka 0–0 2–1 2–1, Dogr. 1/4 ACF Fiorentina 3–0 1–2 4–2 1/2 Szachtar Donieck 2–1 3–1 5–2 F Rayo Vallecano 1–0 (N) 2026/27 Liga Europy Faza ligowa Real Sociedad – (D) – Olympique Lyon – (W) Sparta Praga – (D) Red Bull Salzburg – (W) Lech Poznań 4–0 (D) Jagiellonia Białystok – (W) Hoffenheim – (D) Beşiktaş – (W)
Przypisy Skład drużyny na oficjalnej stronie klubu . [dostęp 28 listopada 2020]
Bibliografia
Kategoria:Kluby piłkarskie w Londynie Kategoria:Zwycięzcy Ligi Konferencji UEFA Kategoria:Zwycięzcy Pucharu Anglii w piłce nożnej Kategoria:Kluby piłkarskie założone w 1905