Michael Landon, właśc. Eugene Maurice Orowitz (ur. 31 października 1936 w Nowym Jorku, zm. 1 lipca 1991 w Malibu) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy i telewizyjny.

Życiorys Młodość Przyszedł na świat w Forest Hills, dzielnicy Queens, w stanie Nowy Jork jako drugie dziecko Kathleen Ignatius O’Neill, irlandzko-amerykańskiej tancerki i aktorki komediowej, i Eli Maurice’a Orowitza (1900-1959), żydowsko-amerykańskiego aktora i menedżera teatralnego. Wychowywał się ze starszą siostrą Evelyn (ur. 1933). W 1941 wraz z rodziną przeniósł się do Collingswood, w stanie New Jersey, gdzie w 1954 ukończył szkołę średnią Collingswood High School.

Wychowywała go matka, która chorowała na depresję, i która kilkakrotnie, na oczach syna, próbowała popełnić samobójstwo. To sprawiło, że Landon miał później problemy z nawiązywaniem bliskich kontaktów i łatwo wpadał w nałogi. Jego matka przez lata zmagała się z depresją, która odbierała jej chęć do życia. Któregoś dnia, gdy byli na rodzinnych wakacjach, kobieta postanowiła się utopić. Michael rzucił się, by ją ratować. W okresie dzieciństwa stale martwił się o próby samobójcze swojej matki, w 1974 jednak popełniła samobójstwo.

W szkole Landon był bardzo lubiany. Spodziewano się również, że zwiąże swoją przyszłość ze sportem, ponieważ odnosił imponujące sukcesy w rzucie oszczepem. W 1954 roku osiągnął rekordowy rzut wśród amerykańskich licealistów, za który otrzymał stypendium Uniwersytetu Południowej Kalifornii umożliwiające kontynuowanie nauki, jednak poważna kontuzja więzadła barku przekreśliła wszystkie jego plany dotyczące bycia atletą i studentem. Studiował aktorstwo w Warner Brothers.

Kariera Zmienił nazwisko na Landon, które wybrał z książki telefonicznej. Zaczynał od niewielkich rólek w telewizji. Niedługo potem zadebiutował na kinowym ekranie w dramacie „Szalone lata” (These Wilder Years, 1956) u boku Barbary Stanwyck.

Później pojawił się gościnnie w serialach: westernie ABC „Przygody Jima Bowie” (The Adventures of Jim Bowie, 1956), CBS „Krzyżowiec” (Crusader, 1956), ABC Wire Service (1956), CBS „Poszukiwany żywy lub martwy” (Wanted: Dead or Alive, 1958, 1959) ze Steve’em McQueenem oraz dramacie krótkometrażowym „Walka dla tytułu” (Fight for the Title, 1957) jako bokser Kid Lombard, dramacie „Poletko Pana Boga” (God’s Little Acre, 1958). Szybko stał się jednym z bardziej popularnych młodych aktorów końca lat 50.

Największą sławę przyniosła mu kreacja Josepha 'Małego Joe' Cartwrighta w serialu NBC „Bonanza” (1959-73), w którym z czasem oprócz gry zajął się również reżyserią, pisaniem scenariuszy i produkcją. Jego kolejna postać Charlesa Philipa Ingallsa w serialu NBC „Domek na prerii” (Little House on the Prairie, 1974-82) zdobyła uznanie widzów i krytyków, była także nominowana do nagrody Złotego Globu. Sukcesem okazała się również telewizyjna rola Jonathana Smitha w serialu NBC „Autostrada do nieba” (Highway to Heaven, 1984-89).

Życie prywatne Był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną została sekretarka Dodie Fraser (1956–1962), z którą zaadoptował dwóch synów – Marka Frasera (ur. 1956; przyjęty 1 października 1958, zm. 2009) i Josha Frasera (ur. 1960; przyjęty 11 lutego 1960). Jednak wkrótce ich małżeństwo zaczęło się rozpadać i rok po rozwodzie, 12 stycznia 1963 poślubił modelkę Marjorie Lynn Noe.

Byli parą przez prawie 20 lat (do 1982) i doczekali się czwórki dzieci: dwóch córek – Leslie Ann Landon (ur. 1963) i Shawnę Leigh (ur. 1971) oraz dwóch synów – Michaela Grahama (ur. 20 czerwca 1964) i Christophera Beau (ur. 27 lutego 1975). Związek zakończył się skandalem. Prasa długimi miesiącami opisywała rozwód, walkę o dzieci i pieniądze. Małżonkowie zaczęli pałać do siebie taką nienawiścią, że Noe nie chciała przyjść nawet na pogrzeb Landona. Twierdziła, że był dla niej martwy od kiedy wzięli rozwód.

14 lutego 1983 aktor ożenił się po raz trzeci, z Cindy Clerico, z którą miał dwójkę dzieci - syna Seana (ur. 1986) i córkę Jennifer (ur. 29 sierpnia 1983). W marcu 1991 aktor trafił do szpitala, gdzie zdiagnozowano u niego raka trzustki.

Zmarł 1 lipca 1991 w Malibu w Kalifornii w wieku 54 lat. Na wieść o jego śmierci przerwano uroczystą premierę filmu „Terminator 2: Dzień sądu”.

Landon miał dużo zainteresowań: wędkarstwo, karate, malarstwo, budowanie mozaik stolikowych, gry, golf, pływanie, podnoszenie ciężarów, gotowanie, tenis, narty wodne i lotnictwo. Miał 175 cm wzrostu.

Filmografia thumb|W programie „The Match Game” (1964) thumb|W „Bonanzie” (1967) thumb|W „Domku na prerii” (1974) thumb|Na rozdaniu Nagród Emmy (1990)

Filmy fabularne 1956: „Szalone lata” (These Wilder Years) 1957: „Walka dla tytułu” (Fight for the Title) jako bokser Kid Lombard 1958: „Poletko Pana Boga” (God’s Little Acre) jako Dave Dawson 1959: The Legend of Tom Dooley jako Tom Dooley 1970: Swing Out, Sweet Land (TV) jako Peter Minuit 1972: The Special London Bridge Special (TV) jako tenisista 1976: The Loneliest Runner (TV) jako dorosły John Curtis 1979: „Dawno, dawno temu, był sobie mały domek…” (Little House Years; TV) jako Charles Ingalls 1983: „Domek na prerii: Spojrzenie w przeszłość” (TV) jako Charles Ingalls 1983: Love Is Forever jako John Everingham 1984: „Domek na prerii: Błogosław wszystkim dzieciom” (TV) jako Charles Ingalls (głos w tle) 1984: Sam’s Son (TV) jako Gene Orman 1984: „Domek na prerii: Ostatnie pożegnanie” (TV) jako Charles Ingalls 1990: „Tam, gdzie odlatują gołębie” (TV) jako dorosły Hugh 1991: „My” (Us; TV) jako Jeff Hayes

Seriale TV 1958: The Rifleman, 1958–1963 jako Will Fulton (1 odcinek) 1959: Johnny Staccato, 1959−1960 jako Freddie Tate (1 odcinek) 1959: The Rifleman, 1958–1963, jako Billy Mathis (1 odcinek) 1959: Playhouse 90, 1956-1961, jako Arthur Doner (1 odcinek) 1959-73: „Bonanza” jako Joe Cartwright 1970: The Red Skelton Show, 1951-2013, jako najbogatszy chłopiec świata (1 odcinek) 1974-83: „Domek na prerii” jako Charles Ingalls 1984–1989: „Autostrada do nieba” jako Jonathan Smith

Twórca 1991: „My” (Us; TV) - producent, reżyser, scenarzysta 1990: „Tam, gdzie odlatują gołębie” (film telewizyjny) - producent, reżyser, scenarzysta 1984-89: „Autostrada do nieba” (serial) - producent, reżyser, scenarzysta 1984: „Domek na prerii: Błogosław wszystkim dzieciom” (film telewizyjny) - producent, 1984: „Domek na prerii: Ostatnie pożegnanie” (film telewizyjny) - producent, reżyser, scenarzysta 1984: Sam’s Son (film telewizyjny) - reżyser, scenarzysta 1983: „Domek na prerii: Spojrzenie w przeszłość” (film telewizyjny) - producent, 1983: „Miłość na zawsze” (Love Is Forever; film telewizyjny) - producent 1981-1983: „Ojciec Murphy” (Father Murphy; serial) - producent, reżyser, scenarzysta 1980: Where Have All the Children Gone (film telewizyjny) - reżyser, 1979: „Dawno, dawno temu, był sobie mały domek…” (Little House Years; film telewizyjny) - producent, reżyser, scenarzysta 1978: „Zabić Stone’a” (Killing Stone; film telewizyjny) - producent, reżyser, scenarzysta 1976: The Loneliest Runner (film telewizyjny) - producent, reżyser, scenarzysta 1974-1983: „Domek na prerii” (serial) - producent, reżyser, scenarzysta 1974: The Jackie Robinson Story (film telewizyjny) - producent, reżyser 1974: It’s Good to Be Alive (film telewizyjny) - reżyser 1974: „Domek na prerii (Pilot)” (film telewizyjny) - producent, reżyser 1973: Love Story (serial) - reżyser, scenarzysta 1968-73: „Bonanza” (serial) – reżyser, scenarzysta

Nagrody i nominacje Rok Nagroda Kategoria Film Inni wykonawcy Rezultat 1969Bambi Awardmiędzynarodowy serial TV„Bonanza”Lorne Greene, Dan Blocker, Pernell Roberts Wygrana1970Brązowy Kowbojdramat telewizyjny„Bonanza” odc.: „The Wish” – Wygrana1979Złoty GlobNajlepszy aktor telewizyjny - dramat„Domek na prerii” – Nominacja1980Spur AwardNajlepszy skrypt TV„Domek na prerii” odc.: „May We Make Them Proud” – Wygrana1984Hollywood Walk of FameTelevision Star przy 1500 N. Vine Street – Wygrana1984Złoty ButZnaczący wkład w western – Wygrana1991Youth in Film AwardMichael Landon AwardWybitny wkład dla młodzieży poprzez rozrywkę – Wygrana1995Television Hall of FameZnaczący wkład w dziedzinie telewizji – Wygrana1998National Cowboy & Western Heritage MuseumWestern Performers Hall of Fame – Wygrana2004TV Land AwardNajbardziej zapamiętana rola„Domek na prerii” – Nominacja2005TV Guide50 Gwiazd Wszech czasów (#33) – –

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Aktorzy związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Reżyserzy związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Scenarzyści związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Zmarli na raka trzustki Kategoria:Pochowani w Kalifornii Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 1991