Święta

Imieniny obchodzą: Amfiloch, Felicyta, Fotyna, Grzegorz, Klemens, Lukrecja, Michał, Orestes, Przedwoj i Syzyniusz. Gruzja – Giorgoba (Dzień św. Jerzego, patrona Gruzji) Japonia – Dzień Dziękczynienia za Pracę (zob. kalendarz japoński) Polska – Święto Wojskowej Służby Prawnej Wspomnienia i święta w Kościele katolickim na brewiarz.katolik.pl. obchodzą: św. Grzegorz biskup AgrygentuSaint Gregory of Girgenti na CatholicSaints.Info . († 603) św. Klemens I (papież i męczennik) św. Kolumban (opat) (Kolumban Młodszy) (wspomnienie dowolne; zob. 21 listopada) bł. Michał Augustyn Pro (męczennik) (wspomnienie dowolne jezuitów) św. Trudo(n)Trudo, opat na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM). (†698, opat) Cecylia Yu So-sa (również wspomnienie w grupie męczenników koreańskich 20 września)

Wydarzenia w Polsce thumb|Nowy Zamek w Grodnie – miejsce obrad ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej

1287 – Książęta Bogusław IV, Mściwoj II i Przemysł II zawarli w Słupsku przymierze skierowane przeciwko Brandenburgii. 1379 – Książę Janusz I Starszy wydał przywilej, który zobowiązał mieszkańców do otoczenia Warszawy murem, w taki sposób, aby miasto było zamknięte w ich pierścieniu. 1520 – Wojna polsko-krzyżacka: wojska krzyżackie zdobyły po kilkudniowym oblężeniu Ornetę. 1619 – Wojna trzydziestoletnia: lisowczycy pokonali wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego I Rakoczego w bitwie pod Humiennem. 1672 – Została zawiązana Konfederacja szczebrzeszyńska. 1655 – IV wojna polsko-rosyjska: po przegranej bitwie pod Jezierną Bohdan Chmielnicki został zmuszony do podpisania traktatu zobowiązującego go do udzielenia pomocy Rzeczypospolitej i do zerwania ugody z Rosją. 1724 – Król August II Mocny nadał prawa miejskie Świętej Woli (obecnie na Białorusi). 1745 – II wojna śląska: oddziały pruskie zaskoczyły i rozbiły wojska saskie stacjonujące w Henrykowie Lubańskim (niem. Katholisch Hennersdorf). 1793 – Zakończyły się obrady Sejmu grodzieńskiego, ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej. 1800 – Odbyło się pierwsze zebranie Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk. 1809 – Przeprowadzono reorganizację armii Księstwa Warszawskiego. 1875 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się polska premiera Aidy Giuseppe Verdiego. 1906 – W Wilnie ukazało się pierwsze wydanie tygodnika w języku białoruskim „Nasza Niwa”. 1918 – Jan Radtke został wybrany na pierwszego polskiego wójta Gdyni. 1927 – W koszarach w Mińsku Mazowieckim padła Kasztanka, ulubiona klacz marszałka Józefa Piłsudskiego. 1930: Odbyły się wybory do Senatu RP. W Katowicach otwarto wystawę ok. 300 dzieł Adama, Jana i Tadeusza Styków. 1939 – Pijani Selbstschutzmani dokonali masakry 43 Polaków i Żydów w dzikim obozie koncentracyjnym w Łobżenicy w Wielkopolsce. 1939 – Hans Frank wydaje nakaz noszenia przez wszystkich Żydów powyżej 11 lat w Generalnym Gubernatorstwie opaski z gwiazdą Dawida. 1941 – W odwecie za wysłanie anonimu z groźbami do władz niemieckich, przed kościołem na poznańskich Krzesinach ciężko pobito spędzonych tam Polaków z Krzesin, Krzesinek i Szczepankowa. 1943: Władysław Gomułka został I sekretarzem PPR. W Miechowie w Małopolsce Niemcy rozstrzelali ok. 35 Żydów. W Woli Filipowskiej pod Krakowem Niemcy rozstrzelali 42 zakładników z więzienia Montelupich. 1944 – PKWN wydał dekret o organizacji samorządu terytorialnego. 1953 – Dokonano oblotu szybowca SZD-10 Czapla. 1964 – Zainaugurował działalność Teatr Dramatyczny im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu. 1966 – Na Wawelu odbyła się konferencja naukowa poświęcona Tysiącleciu Państwa Polskiego. 1971 – Rada Ministrów uchwałą nr 256/1 uchyliła uchwały Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z dnia 26 września 1946 roku pozbawiające obywatelstwa polskiego 76 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. 1981: Premiera filmu Dreszcze w reżyserii Wojciecha Marczewskiego. W katedrze płockiej umieszczono kopię średniowiecznych Drzwi Płockich. 1986 – Premiera 1. odcinka kostiumowego serialu telewizyjnego Przyłbice i kaptury w reżyserii Marka Piestraka. 1989 – Sejm kontraktowy zlikwidował Urząd do Spraw Wyznań i ORMO. 1997 – Premiera 1. odcinka serialu telewizyjnego Boża podszewka w reżyserii Izabelli Cywińskiej. 2007 – Premier RP Donald Tusk wygłosił w Sejmie najdłuższe w historii III RP exposé. 2019 – Oddano do użytku halę widowisko-sportową Suwałki Arena.

Wydarzenia na świecie

  176 – Cesarz Marek Aureliusz odbył w Rzymie triumf po pokonaniu Germanów i Sarmatów.   955 – Edwin został królem Anglii. 1248 – Rekonkwista: król Kastylii Ferdynand III Święty wyzwolił Sewillę spod panowania islamskiego. 1343 – W Qrendi na Malcie utworzył się lej krasowy Maqluba o powierzchni ok. 6000 m². 1407 – Książę Ludwik Orleański został zamordowany w Paryżu na polecenie swego rywala, księcia Burgundii Jana bez Trwogi. 1450 – Wojska osmańskie sułtana Murada II zakończyły nieudane oblężenie twierdzy Kruja, bronionej przez albańskich powstańców pod wodzą Skanderbega (14 maja-23 listopada). 1471 – Mikołaj Tron został dożą Wenecji. 1499 – Został powieszony Perkin Warbeck, pretendent do tronu Anglii w czasie rządów Henryka VII Tudora, podający się za księcia Ryszarda, syna Edwarda IV Yorka, a w rzeczywistości Flamandczyk z Tournai. 1541 – Zostało unieważnione małżeństwo króla Anglii Henryka VIII Tudora z piątą żoną Katarzyną Howard. 1589 – Król Szkocji Jakub I Stuart poślubił w Oslo księżniczkę Annę Duńską. 1620 – Wojna trzydziestoletnia: po klęsce stanów czeskich w bitwie na Białej Górze cesarz Ferdynand II Habsburg ogłosił, że gwarantujący wolność wyznania w Czechach i na Śląsku tzw. List majestatyczny przestał obowiązywać. 1644: Angielski pisarz i poeta John Milton opublikował traktat przeciwko cenzurze dzieł drukowanych Areopagitica. Wojna trzydziestoletnia: wojska szwedzkie pod wodzą marszałka Lennarta Torstenssona pokonały armię cesarską w bitwie pod Jüterbogiem. 1700 – Kardynał Giovanni Francesco Albani został wybrany na papieża i przyjął imię Klemens XI. 1784 – Poświęcono sobór Objawienia Pańskiego w Tomsku. 1789 – W USA ustanowiono Święto Dziękczynienia. 1791 – Zostały odkryte niezamieszkane Wyspy Snares leżące na południe od Nowej Zelandii. 1795 – I koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Loano między wojskami francuskimi a austriacko-włoskimi. 1808 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: wojska francusko-polskie pokonały Hiszpanów w bitwie pod Tudelą. 1815 – Założono Kurlandzkie Towarzystwo dla Badania Literatury i Sztuki z siedzibą w Mitawie (Jełgawie). 1837 – Rebelia patriotyczna w Dolnej Kanadzie: zwycięstwo rebeliantów nad wojskami brytyjskimi w bitwie pod St. Denis. 1843 – Francuski astronom Hervé Faye odkrył kometę okresową 4P/Faye. 1847 – Szwajcarska wojna domowa: zwycięstwo wojsk związkowych nad katolickimi w bitwie pod Gisikon. 1863 – Wojna secesyjna: rozpoczęła się III bitwa pod Chattanoogą. 1867: Niemiecki astronom Robert Luther odkrył planetoidę (95) Arethusa. W Manchesterze powieszono publicznie trzech irlandzkich nacjonalistów skazanych za zabójstwo policjanta w czasie ucieczki z więzienia (tzw. męczenników z Manchesteru). 1877 – Gaëtan de Rochebouët został premierem Francji. 1880 – Do Białego Domu przywieziono biurko stojące do dzisiaj w Gabinecie Owalnym, będące darem królowej brytyjskiej Wiktorii dla prezydenta USA Rutherforda Hayesa. 1889 – W Palais Royale Saloon w San Francisco zainstalowano pierwszą szafę grającą. 1890: Luksemburg odzyskał niepodległość (od Holandii). Wilhelmina została królową Holandii. 1891 – Pierwszy prezydent Brazylii Deodoro da Fonseca został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska. Jego miejsce zajął dotychczasowy wiceprezydent Floriano Peixoto. 1892 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (345) Tercidina. 1897 – Auguste Charlois odkrył planetoidę (429) Lotis. 1899: II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w . W Pradze odbyła się premiera opery komicznej Diabeł i Kasia Antonína Dvořáka. 1903 – Włoski tenor Enrico Caruso wystąpił po raz pierwszy w Metropolitan Opera w Nowym Jorku. 1904 – Zakończyły się III Letnie Igrzyska Olimpijskie w amerykańskim Saint Louis. 1905 – W miejscowości Aniche w północno-wschodniej Francji otwarto jedno z najstarszych działających kin „L’Idéal Cinéma”. 1910 – Wykonano ostatni wyrok śmierci w Szwecji. 1911 – W tygodniku „” opublikowano listy miłosne Marii Skłodowskiej-Curie i Paula Langevina. 1916: Aleksandr Triepow został premierem Rosji. I wojna światowa: Grecja wypowiedziała wojnę Niemcom i Bułgarii. 1917 – Bolszewicy utworzyli Rewolucyjny Sztab Polowy do Walki z Kontrrewolucją. 1923 – Rozpoczęła nadawanie pierwsza australijska stacja radiowa 702 ABC Sydney. 1929 – Premiera musicalu filmowego Hollywood Revue w reżyserii . 1935 – Georgi Kjoseiwanow został premierem Bułgarii. 1937 – W górach Piryn w Bułgarii rozbił się należący do PLL LOT samolot Douglas DC-2, w wyniku czego zginęło wszystkich 6 osób na pokładzie. 1939 – Brytyjski krążownik pomocniczy HMS „Rawalpindi” został zatopiony na północnym Atlantyku przez niemieckie pancerniki „Scharnhorst” i „Gneisenau”, w wyniku czego zginęło 279 członków załogi. 1940: Rumunia przystąpiła do Paktu trzech. W wyniku niemieckiego nalotu bombowego na Southampton zginęło 77 osób, a ponad 300 zostało rannych. 1941 – Atak Niemiec na ZSRR: wojska niemieckie zdobyły miasto Klin pod Moskwą. 1942: Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-172 storpedował i zatopił w odległości 750 mil morskich na wschód od ujścia Amazonki brytyjski statek handlowy SS „Belmond”. Spośród 54-osobowej załogi uratował się prawdopodobnie tylko chiński steward Poon Lim, który po 133 dniach dotarł na tratwie do Brazylii. Front wschodni: w ramach operacji „Uran” wojska radzieckie zamknęły w kotle pod Stalingradem niemiecką 6. Armię pod dowództwem gen. Friedricha Paulusa, część 4. Armii Pancernej oraz jednostki rumuńskie (łącznie około 260-270 tysięcy żołnierzy, w tym 9 590 Rumunów i 20 300 tzw. Hilfswillige). Niemcy rozstrzelali ok. 1,5 tys. Żydów z getta w Bracławiu na Ukrainie. 1943: Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie o Wyspy Gilberta. Wszedł do służby japoński lotniskowiec eskortowy „Kaiyō”. 1944 – Front zachodni: francuska 2. Dywizja Pancerna pod dowództwem gen. Philippe’a Leclerca wyzwoliła Strasburg. 1948 – I wojna izraelsko-arabska: rozpoczęła się izraelska operacja wojskowa przeciwko armii egipskiej w północno-wschodniej części pustyni Negew. 1953 – Chan Nak został premierem Kambodży. 1955 – Australia objęła zwierzchnictwo nad Wyspami Kokosowymi. 1958 – Utworzono Unię Ghany i Gwinei. 1959 – Została przyjęta flaga Nigru. 1961 – 54 osoby zginęły w brazylijskim Campinas w katastrofie samolotu de Havilland Comet 1963 – Wyemitowano premierowy odcinek brytyjskiego serialu science-fiction Doctor Who. 1964 – Mający odlecieć do Aten Boeing 707 amerykańskich linii TWA rozbił się podczas próby startu z lotniska Fiumicino pod Rzymem, w wyniku czego zginęło 50 osób, a 23 zostały ranne. 1967 – Wojna wietnamska: zwycięstwem wojsk amerykańsko-połudiowowietnamskich zakończyła się bitwa pod Dak To (3–23 listopada). 1971 – Chiny zostały stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ, zastępując Tajwan. 1972: Nieudana próba wystrzelenia radzieckiej rakiety N1 z planowanym sztucznym satelitą Księżyca. W Paryżu została sporządzona Konwencja o ochronie światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. 1973 – Amerykanka Marjorie Wallace zdobyła w Londynie tytuł Miss World. 1974: Aldo Moro został po raz drugi premierem Włoch. We Władywostoku rozpoczęło się dwudniowe spotkanie sekretarza generalnego KPZR Leonida Breżniewa z prezydentem USA Geraldem Fordem. W więzieniu Kerchele w Addis Abebie, z polecenia Dergu, stracono 54 członków rządu byłego cesarza Etopii Hajle Syllasje I. 1975 – W Dolinie Poległych pod Madrytem został pochowany gen. Francisco Franco. 1976: 50 osób zginęło w katastrofie greckiego samolotu pasażerskiego NAMC YS-11 w mieście Kozani.