Wanda Paulina Żeleńska z domu Grabowska (ur. 1 września 1841 w Warszawie, zm. 27 marca 1904 w KrakowieNekrologia Czas 1904 nr 71 z 28 marca s.3) – polska pisarka i tłumaczka. Matka Tadeusza Boya-Żeleńskiego.
Życiorys Pochodziła z rodziny żydowskich uszlachconych frankistów – neofitówNeofici Polscy, T.Jeske-Choiński, s. 76, Warszawa, 1904.. Była córką Jana Andrzeja Grabowskiego (1808–1880) i Izabelli z domu JasińskiejNa podstawie akt stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej Przemienienia Pańskiego w Warszawie, akt nr 22/1872, dostęp: 2016-03-06.
Wyszła za mąż za kompozytora Władysława Żeleńskiego (1837–1921), z którym miała synów: Stanisława Gabriela (ur. 1873), Tadeusza (ur. 1874) i Edwarda Narcyza (ur. 1878).
Była zaprzyjaźniona – mimo różnicy wieku – z Narcyzą Żmichowską „Gabryellą” (1819–1876), o czym świadczy zachowana korespondencja – 185 listów. Cztery siostry Grabowskie mieszkały w Warszawie w tym samym domu przy ulicy Miodowej, w którym znajdowało się mieszkanie Gabryelli, co stało się początkiem przyjaźni. Dla wcześnie osieroconej Wandy Gabryella stanowiła wzór do naśladowania. Tej przyjaźni Boy-Żeleński poświęcił znaczną część książki Ludzie żywi. Korespondencję Gabryelli z Wandą wydał Boy drukiem w 1930 pod tytułem Narcyssa i Wanda.
Była prezeską Stowarzyszenia nauczycielek w KrakowieW stowarzyszeniu nauczycielek Kurier Lwowski 1890 nr 57 s.4. Pochowana na Cmentarzu Rakowickim w KrakowiePogrzeb ś.p. Wandy z Grabowskich Żeleńskiej Czas 1904 nr 73 z 30 marca s. 1.
Twórczość Autobiografia zastanawiającej się nad sobą kobiety (powieść w rękopisie) Czy to powieść? (1876, powieść) Znakomite niewiasty (1877, tom szkiców, http://dlibra.ujk.edu.pl/dlibra/doccontent?id=304) Lirnik Polski (1883, zbiór poezji, ilustrowany rycinami W. Gersona http://pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=44025) tłumaczenie książki Georga Gervinusa o Szekspirze
Przypisy
Bibliografia Barbara Winklowa: Narcyza Żmichowska i Wanda Żeleńska, Wydawnictwo Literackie Kraków, 2004 Tadeusz Boy-Żeleński: Ludzie żywi, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975 Narcyza Żmichowska: Narcyssa i Wanda, wydały Barbara Winklowa i Helena Żytkowicz, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2007,
Linki zewnętrzne Znakomite niewiasty : szkice w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Polscy tłumacze literatury niemieckojęzycznej Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Szlachta neoficka w Polsce Kategoria:Urodzeni w 1841 Kategoria:Zmarli w 1904