Sprawiedliwość ekologiczna (sprawiedliwość środowiskowa) – nurt badawczy i aktywistyczny, który zajmuje się społecznymi nierównościami w dostępie do korzyści środowiskowych (np. terenów zielonych) oraz stopniu narażenia na problemy środowiskowe (np. smog). Koncepcja, będąca m.in. elementem zielonej polityki, która podkreśla równy dostęp ludzi do wysokiej jakości, czystego środowiska naturalnego, niezależnie od narodowości, religii, rasy, statusu materialnego czy jakiegokolwiek innego czynnika. Uwzględnia ona także egalitarny dostęp do dóbr i usług wpływających na jakość życia, takich jak zdrowa żywność, zieleń miejska i tereny rekreacyjne, opieka zdrowotna czy edukacja.
Przykłady działań Wykluczenie społeczne występuje razem z wykluczeniem ekologicznym, czego przykładem jest słaba jakość przestrzeni publicznej na obszarach zdegradowanych i zanieczyszczonych przez przemysł, górnictwo czy rabunkową eksploatację zasobów naturalnych. Środowiskowe koszty rozwoju, czyli efekty uboczne rozwoju społeczno-gospodarczego powodujące degradację środowiska, ponoszone są w znacznym stopniu przez grupy o niższym statusie społecznym i ekonomicznym m.in. osoby ubogie czy bezrobotne.
W Europie Zachodniej i Ameryce-Północnej słaby dostęp do transportu zbiorowego czy zieleni miejskiej występuje szczególnie często w dzielnicach zamieszkiwanych np. przez mniejszości etniczne. Ruchy zajmujące się sprawiedliwością ekologiczną (w tym alterglobalistyczne) często zwracają uwagę na nierówny dostęp rdzennych grup ludności do zysków z eksploatacji lokalnych surowców naturalnych przez międzynarodowe koncerny (przykładem jest tu Delta Nigru).
Kontekst Polski Symbolem ożywienia ruchu ekologicznego w Polsce były protesty przeciwko wycince Puszczy Białowieskiej w 2017 roku.
W debacie publicznej tematyką sprawiedliwości ekologicznej zajmują się głównie partie Zielonych, stowarzyszenia budujące świadomość klimatyczną jak Młodzieżowy Strajk Klimatyczny oraz międzynarodowe organizacje ekologiczne, takie jak GreenpeaceZielony Instytut: Zielone Miasto Nowej Generacji czy WWF. W kontekście zmian klimatycznych ważnym elementem sprawiedliwości ekologicznej jest sprawiedliwość klimatyczna.
Zobacz też wykluczenie ekologiczne
Przypisy
Kategoria:Etyka Kategoria:Filozofia społeczna i polityczna Kategoria:Zielona polityka