Swarzędz – gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie poznańskim.

Siedziba gminy to Swarzędz.

Według stanu na 2016 rok, gminę zamieszkiwało 48 405 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 49 727 osób.

Na terenie gminy funkcjonuje lotnisko Poznań-Kobylnica.

Podział administracyjny thumb|250px|mapa z 1887 roku odpowiadająca obszarowi dzisiejszej gminy Na terenie gminy znajduje się miasto Swarzędz i dodatkowo wydzielonych zostało 20 sołectw: Bogucin, Garby, Gortatowo, Gruszczyn, Janikowo Dolne, Janikowo Górne, Jasin, Karłowice, Kobylnica, Kruszewnia, Łowęcin, Paczkowo, Puszczykowo-Zaborze, Rabowice, Sarbinowo, Sokolniki Gwiazdowskie, Uzarzewo, Wierzonka, Wierzenica, Zalasewo.

Miejscowości bez statusu sołectwa: Katarzynki, Ligowiec, Mechowo, Święcinek.

Do 31 grudnia 1950 w skład gminy wchodziły również następujące osiedla z gromady Nowa Wieś, które włączono do miasta PoznaniaRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1950 r. w sprawie zmiany granic miast: Poznania, Gniezna, Torunia i Zawiercia. ().: Antonin, Główieniec, Nowy Młyn, Zieliniec.

Struktura powierzchni Według danych REGIOsetu i GUS-u z roku 2005, gmina Swarzędz ma obszar 101,99 km², w tym: użytki rolne: 68,38% użytki leśne: 12,95% tereny zabudowane: 7,74%

Gmina stanowi 5,37% powierzchni powiatu.

Środowisko przyrodnicze thumb|Rozlewisko w dolinie Cybiny w okolicach Gortatowa Przez gminę przepływają ze wschodu na zachód dwie rzeki: Cybina i Główna, uchodzące na wysokości miasta Poznania do rzeki Warty. Na terenie gminy znajduje się Jezioro Swarzędzkie oraz Jezioro Uzarzewskie, a także liczne pomniejsze zbiorniki wodne. W Katarzynkach znajduje się rajsko.

Demografia Dane z 31 grudnia 2014: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 47 160 100 22 901 48,6 24 259 51,4gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 384,8 197,7 187,1

Dane z 31 grudnia 2006: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 40 891 100 21043 51,46 19 848 48,54Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 401 206,35 194,65

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Swarzędz w 2014 roku

Transport Przez gminę przechodzi droga krajowa nr 92, droga wojewódzka nr 194 (z Poznania do Gniezna) oraz linia kolejowa, prowadzące od granicy polsko-niemieckiej w Słubicach przez Poznań i Warszawę do granicy polsko-białoruskiej w Terespolu.

Gmina posiada własną komunikację autobusową, prowadzoną przez Swarzędzkie Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. W jej zakres wchodzi 17 linii dziennych (wewnątrzgminnych oraz łączących gminę z Poznaniem, Tulcami w gm. Kleszczewo, Siekierkami Wielkimi w gm. Kostrzyn i Pobiedziskami) oraz jedna linia nocna do Poznania. Na terenie gminy kursują także 5 linii organizowanych przez ZTM Poznań: 416 do Gruszczyna, 425 do Zalasewa, 173 do Bogucina i Janikowa oraz 323 i 388, przecinające gminę w Karłowicach i Wierzonce.

Oświata Do 31 sierpnia 2017 na terenie gminy Swarzędz funkcjonowało siedem szkół podstawowych i pięć gimnazjów (również w ramach zespołu szkół), jedno samodzielne liceum oraz dwa zespoły szkół ponadgimnazjalnych: Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Staszica w Swarzędzu Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Brzechwy w Swarzędzu Szkoła Podstawowa nr 5 im. prof. Adama Wodziczki w Swarzędzu Szkoła Podstawowa im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Kobylnicy Szkoła Podstawowa w Wierzonce Szkoła Podstawowa w Zalasewie Gimnazjum nr 1 w Swarzędzu (niepubliczne, Fundacji „Ekos”) Gimnazjum nr 2 im. Królowej Jadwigi w Swarzędzu Gimnazjum nr 3 im. Polskich Noblistów w Swarzędzu Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Zalasewie Zespół Szkół w Paczkowie Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Paczkowie Gimnazjum im. św. Jana Pawła II w Paczkowie I Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu (niepubliczne, Fundacji „Ekos”) Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich w Swarzędzu: Technikum w Swarzędzu Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Swarzędzu Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna w Swarzędzu I Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu Szkoła Policealna nr 1 w Swarzędzu Zespół Szkół nr 2 w Swarzędzu: II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Staniewskiego w Swarzędzu Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu II Szkoła Policealna im. Tadeusza Staniewskiego w Swarzędzu

W wyniku reformy systemu oświaty od 1 września 2017 na terenie gminy Swarzędz funkcjonuje jedenaście szkół podstawowych, jedno samodzielne liceum oraz dwa zespoły szkół ponadpodstawowych: Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Staszica w Swarzędzu Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi w Swarzędzu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Polskich Noblistów w Swarzędzu Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Brzechwy w Swarzędzu Szkoła Podstawowa nr 5 im. prof. Adama Wodziczki w Swarzędzu Szkoła Podstawowa im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Kobylnicy Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Paczkowie Szkoła Podstawowa w Wierzonce Szkoła Podstawowa nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Zalasewie Szkoła Podstawowa nr 2 w Zalasewie Szkoła Podstawowa Fundacji „Ekos” w Swarzędzu (dotychczasowe Gimnazjum nr 1 w Swarzędzu – niepubliczne, Fundacji „Ekos”) I Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu (niepubliczne, Fundacji „Ekos”) Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich w Swarzędzu: Technikum w Swarzędzu Branżowa Szkoła I Stopnia w Swarzędzu Branżowa Szkoła I Stopnia Specjalna w Swarzędzu III Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu I Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu Szkoła Policealna nr 1 w Swarzędzu Zespół Szkół nr 2 w Swarzędzu: II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Staniewskiego w Swarzędzu II Szkoła Policealna im. Tadeusza Staniewskiego w Swarzędzu

Sąsiednie gminy Czerwonak, Kleszczewo, Kostrzyn, Pobiedziska, Poznań

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Strona poświęcona historii miasta i gminy Swarzędz