thumb|upright=1.3|Nowe dialekty mieszane na mapie dialektów polskich według Stanisława Urbańczyka Nowe dialekty mieszane – ogólne określenie na nowsze gwary języka polskiego uformowane w wyniku wymieszania się dialektów przyniesionych przez osadników polskich na Ziemie Odzyskane po roku 1945. Z powodu odmienności językowej, jaka występowała pomiędzy ludnością nowych terenów Polski, często uniemożliwiającej swobodną komunikację, język ogólnopolski (zwany również literackim), zastępował gwary regionalne wyjątkowo szybko. W rezultacie na terenach tych występuje obecnie właściwie tylko język literacki z niewielkimi naleciałościami regionalnymi, o charakterystyce zależnej od pierwotnej gwary przeniesionej przez nowe grupy ludności. Współcześnie dialekty mieszane obejmują większy obszar niż wskazują na to mapy dialektologiczne i pojawiają się na terenach, na których używa się innych polskich gwar, np. warmińskiej i mazurskiej.
Dialekty mieszane tworzyły: gwary przyniesione przez ludność wcześniej zamieszkującą kresy – północnokresowe (Litwa, Białoruś) i południowokresowe (Ukraina) gwary ludności zamieszkującej wcześniej Polskę – mazowieckie, małopolskie, wielkopolskie szczątki polskich gwar, które pozostały na Ziemiach Odzyskanych mimo wpływów języka niemieckiego.
Mowa polska pojawiła się: na Pomorzu Zachodnim, zastępując gwarę zachodniopomorską języka dolnoniemieckiego na Dolnym Śląsku, zastępując dialekt śląski języka niemieckiego na terenie byłych Prus Wschodnich, zastępując dialekt dolnopruski języka dolnoniemieckiego.
Stanisław Urbańczyk dzieli nowe dialekty mieszane na trzy grupyStanisław Urbańczyk: Zarys dialektologii polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976, s. 72.: południową z dominacją chłopów małopolskich północno-zachodnią z dominacją chłopów wielkopolsko-kujawsko-pomorskich i Polaków z Ukrainy północną z dominacją chłopów mazowieckich i Polaków z Litwy i Białorusi.
Zobacz też tygiel językowy koiné (językoznawstwo) niwelacja dialektów
Przypisy
Kategoria:Migracje ludności w Polsce