thumb|Zdjęcie rentgenowskie wypełnionego zęba z dwoma kanałami Leczenie kanałowe, leczenie endodontyczne, endodoncja – metoda leczenia nieodwracalnych zapaleń miazgi zęba. Polega na usunięciu (w znieczuleniu) chorobowo zmienionej miazgi z komory i kanałów zęba, zdezynfekowaniu ich i wypełnieniu odpowiednim materiałem, najczęściej gutaperką. Całe leczenie powinno odbywać się pod kontrolą radiologiczną, a w niektórych przypadkach w powiększeniu (pod mikroskopem operacyjnym).
Diagnostyka Diagnostyka jest kluczowym etapem w leczeniu endodontycznym, pozwalającym na określenie konieczności oraz zakresu interwencji. Obejmuje ona ocenę objawów klinicznych oraz wykonanie badań obrazowych.
Najczęściej stosowanym narzędziem obrazowania w endodoncji jest rentgenografika tradycyjna (RTG). Umożliwia ona zobrazowanie liczby i układu kanałów korzeniowych oraz identyfikację anatomii korzeniowej. Badanie pozwala ocenić stan kości wokół wierzchołka korzenia, co pomaga w identyfikacji obszarów resorpcji kości, zmian zapalnych czy ropni, mogących sugerować obecność infekcji lub przewlekłego zapalenia.
Przebieg leczenia thumb|300px|Fazy leczenia kanałowego Metoda leczenia zależy od rozpoznania klinicznego. Procedura leczenia kanałowego obejmuje zazwyczaj następujące etapy:thumb|200px|Ząb podczas zabiegu endodoncji Izolacja pola zabiegowego – zalecane jest założenie koferdamu, który izoluje leczony ząb od śliny, chroni pacjenta przed aspiracją narzędzi oraz zapewnia suchość i sterylność pola pracy. Otwarcie komory zęba i usunięcie martwej lub żywej miazgi (żywą usuwa się w znieczuleniu miejscowym). Opracowanie kanałów korzeniowych – odbywa się przy użyciu narzędzi kanałowych z jednoczesnym obfitym płukaniem. Etap ten ma na celu całkowite usunięcie miazgi oraz toksyn bakteryjnych z kanalików zębinowych i przygotowanie poszerzonego kanału do wypełnienia. Do płukania stosowany jest między innymi podchloryn sodu. Osuszenie kanałów.
Wypełnienie kanałów materiałami biozgodnymi – czynność ta ma na celu szczelne zamknięcie światła kanału na całej długości do otworu fizjologicznego, aby uniemożliwić przenikanie bakterii z jamy zęba do tkanek okołowierzchołkowych. Materiały wypełniające dzieli się na czasowe i ostateczne. Powszechnie stosowanym materiałem do ostatecznego wypełniania jest gutaperka. Wypełnienie ubytku – prawidłowo przeleczony ząb odbudowuje się materiałami stomatologicznymi, do których należą m.in. materiały kompozytowe, kompomerowe i ormocerowe.
Powikłania Leczenie kanałowe jest zabiegiem, w którym nie ma pewności powodzenia, jednak często stanowi jedyną metodę pozwalającą na zachowanie zęba i uniknięcie ekstrakcji. Powikłania mogą wystąpić w trakcie leczenia lub po jego zakończeniu.
Do powikłań śródzabiegowych należą: brak możliwości pełnego opracowania kanału ze względu na zwapnienie (obliterację) światła kanału; perforacja (przebicie) ściany kanału lub komory; złamanie narzędzia endodontycznego w kanale; ukruszenie korony zęba; wystąpienie dolegliwości bólowych, obrzęku lub ropnia; przepchnięcie materiału wypełniającego lub płynu płuczącego poza wierzchołek korzenia.
Powikłania odległe (pojawiające się po wypełnieniu kanałów): dolegliwości bólowe (np. spowodowane materiałem przepchniętym do zatoki szczękowej); brak wygojenia zmian okołowierzchołkowych.
Rokowanie Prawidłowo wyleczony ząb może funkcjonować w jamie ustnej przez długi czas bez objawów niepożądanych. Efekt leczenia w postaci cofających się zmian kostnych jest widoczny na zdjęciu rentgenowskim zazwyczaj po około sześciu miesiącach. Nieprawidłowe leczenie endodontyczne może prowadzić do zapalenia tkanek okołowierzchołkowych, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ekstrakcji zęba.
Zęby ze zmianami okołowierzchołkowymi mogą mieć pomyślne rokowanie. Czynnikami sprzyjającymi powodzeniu terapii są: zachowanie sterylności, obfite płukanie środkami dezynfekcyjnymi, precyzyjne opracowanie kanałów (z pomiarem długości endometrem) oraz szczelne wypełnienie uszczelniaczem z gutaperką.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Zabiegi stomatologiczne