Ferrari Berlinetta Boxer – rodzina supersamochodów produkowanych przez włoską firmę Ferrari w latach 1973–1984, do której należały modele: 365GT4 BB, 512BB i 512BBi. Za konstrukcję nadwozia odpowiedzialna była firma Pininfarina. Dostępny jako dwudrzwiowe dwumiejscowe coupé. Następca modelu 365 GTB/4. Do napędu użyto umieszczonego centralnie silnika V12 o kącie rozwarcia 180° i o pojemności w zależności od wersji 4,4 bądź 5,0 litra. Moc przenoszona była na koła tylne poprzez 5-biegową manualną skrzynię biegów. Został zastąpiony przez Ferrari Testarossa.
Historia Do początku lat 70. XX wieku Ferrari produkował nadal sztandarowe modele swoich samochodów w klasycznym układzie grand tourera: z silnikiem z przodu napędzającym tylne koła, jak Ferrari 365GTB/4 Daytona. Silnik umieszczony centralnie firma ta wprowadziła początkowo jedynie w samochodach wyścigowych i tańszym modelu sprzedawanym pod marką Dino. Presja rynkowa związana z pojawieniem się supersamochodu Lamborghini Miura z 12-cylindrowym silnikiem umieszczonym centralnie oraz pracami nad jego następcą Countach spowodowała jednak, że Ferrari zdecydował zbudować następcę modelu Daytona w układzie z umieszczonym tak silnikiem. Zdecydowano się przy tym na zastosowanie płaskiego silnika V12, wywodzącego się z doświadczeń z Formuły 1. Wbrew oznaczeniu modelu Berlinetta Boxer, silnik ten nie był typowym silnikiem bokser – tłoki w parach cylindrów nie poruszały się w nim przeciwbieżnie, lecz w istocie był „spłaszczonym” silnikiem V12, o kącie rozwarcia 180°, z tłokami poruszającymi się w parach na zewnątrz i dośrodkowo, przez co zachowano doskonałe zbalansowanie przy 12 cylindrach bez zbędnej komplikacji silnika.
Projektantem nadwozia był Leonardo Fioravanti ze studia Pininfarina, a budowała je firma Scaglietti. Mała wysokość płaskiego silnika umieszczonego wzdłużnie umożliwiła umieszczenie pod nim skrzyni biegów i przekładni głównej, co pozwoliło na uzyskanie obszerniejszego wnętrza niż u rywali (zwłaszcza Lamborghini Countach) bez wydłużania samochodu. Z drugiej strony, wysokie umieszczenie silnika nie było optymalne dla obniżenia środka ciężkości. Umieszczenie chłodnicy w wydłużonym nosie pozwoliło z kolei na zrównoważenie mas i uniknięcie problemów z chłodzeniem, jakie musiał pokonać Lamborghini. Z przodu umieszczono również koło zapasowe i mały bagażnik o pojemności 140 l. Między fotelami ciągnął się jedynie niewysoki tunel kryjący przewody chłodnicy. Niewielka przestrzeń na bagaż znajdowała się też za oparciami siedzeń. Przednie podwójne reflektory były wysuwane. Przed reflektorami umieszczone były dwa charakterystyczne dla tego samochodu duże prostokątne pochylone pomarańczowe szkła kierunkowskazów (białe na niektórych rynkach) mylnie podawał, że żółte szkła po odbiciu od nich świateł reflektorów spełniały funkcję świateł przeciwmgłowych.. Nadwozie miało nośną konstrukcję stalową w postaci ramy rurowej, a drzwi i duże pokrywy przednie i tyle, otwierane razem z błotnikami, wykonano ze stopów lekkich. Po raz pierwszy Ferrari zastosował integralne zderzaki ze wzmocnionej żywicy epoksydowej z przodu i tyłu. Koncepcyjny prototyp Ferrari BB został zaprezentowany na międzynarodowym salonie samochodowym w Turynie w roku 1971W tym samym 1971 roku wcześniej na salonie w Genewie zaprezentowano prototyp Lamborghini Countach ().
thumb|Ferrari 365GT4 BB thumb|Ferrari 365GT4 BB od tyłu Samochód wszedł do produkcji w 1973 roku pod oznaczeniem 365GT4 BB. Silnik F102A miał taką samą pojemność skokową (4390 cm³) i wymiary cylindrów i tłoków jak poprzedni silnik V12, stąd według starego systemu nazewnictwa zachowano oznaczenie: 365, od pojemności pojedynczego cylindra. Litery GT oznaczały Grand Tourismo, a cyfra 4 liczbę wałków rozrządu. Nowy skrót BB pochodził od Berlinetta Boxer – z włoskiego berlinetta to oznaczenie dwumiejscowego nadwozia coupé (zmniejszone nadwozie zamknięte berlina), a bokser był nieprecyzyjnym określeniem płaskiego silnika. Samochód zaprezentowano w 1973 roku na salonie w Paryżu. Od 1973 do 1976 roku zbudowano ich 387. Nadwozie lakierowane było dwukolorowo, na czarno w dolnej części obejmującej integralne zderzaki i najczęściej na czerwono na górze. Model ten wyróżniało od tyłu sześć okrągłych kloszy lamp na tylnym pasie. W literaturze popularnie model ten jest także określany skrótowo jako 365BB.
thumb|Sylwetka Ferrari 512BBi W kolejnym modelu 512BB produkowanym od 1976 roku zwiększono pojemność skokową silnika do 4943 cm³. Zastosowanie nowego silnika o zwiększonym skoku tłoka wymusiły normy emisji spalin wymagane od producentów w połowie lat 70. Ferrari zmienił przy tym system nazewnictwa samochodu i liczba 512 teraz oznaczała pojemność skokową 5 litrów i liczbę 12 cylindrów. Należy zaznaczyć, że na plakietce z tyłu stylizowane oznaczenie było zapisane w formie: „BB 512”. Moc silnika pozostała taka sama (360 KM), lecz osiągana była przy niższych obrotach, a silnik miał większy moment obrotowy, i mimo większej o 95 kg masy samochód stał się nieco szybszy, przekraczając granicę 300 km/h. Z zewnątrz odróżniał się spojlerem pod przednim zderzakiem oraz dwoma chwytami powietrza o profilu NACA przed tylnymi kołami, do chłodzenia hamulców. Na tylnym pasie były teraz cztery okrągłe lampy zespolone. Wśród ulepszeń mechanicznych było lepiej działające i lżejsze sprzęgło. Był to ostatni model Ferrari z silnikiem gaźnikowym. Od 1976 do 1981 roku wyprodukowano 929 samochodów.
W ostatnim modelu 512BBi zastosowano wtrysk paliwa Bosh K-Jetronic dla dalszej redukcji emisji spalin. Moc silnika nieco spadła do 335 KM i obniżyła się prędkość maksymalna. Widoczną zmianą stało się jednokolorowe malowanie, z dolną częścią w kolorze nadwozia. Nieco zmieniono także przedni zderzak z atrapą chłodnicy i spojlerem oraz koła, obecnie takiego samego rozmiaru na obu osiach. Między 1981 a 1984 rokiem zbudowano 1007 sztuk.
Samochody kosztowały na rynku brytyjskim: w 1974 roku 16 380 funtów (365 GT4 BB), w 1977 roku 26 000 funtów (512 BB), w 1982 roku 39 991 funtów (512BBi). Obecnie mają status kolekcjonerski i osiągają ceny rzędu 150–400 tys. funtów (2025).
Samochód był uważany za stosunkowo łatwy w prowadzeniu i przyjazny dla kierowcy; łatwiejszy w prowadzeniu od przedniosilnikowego Ferrari Daytona, a niebezpieczny dla przeciętnych kierowców jedynie przy prędkościach zbliżonych do maksymalnej. Widoczność ze stosunkowo obszernej kabiny była uznawana za dobrą, także do tyłu. Pozycja kierowcy była także oceniana jako wygodna w porównaniu z konkurencją, z kierownicą umieszczoną na wprost kierowcy; jedynie pedały z uwagi na wnęki kół przednich były przesunięte w kierunku osi podłużnej samochodu. Dzięki zmianie przełożeń i obniżeniu obrotów silnika, 512 BB stał się mniej męczący w prowadzeniu przy dużych prędkościach.
Dane techniczne + Wersja Silnik: Układ zasilania: Śr. × skok tłoka: St. sprężania: Moc maks: Maks. moment obrotowy 365GT4 BB V12 180° 4,4 l (4390 cm³), DOHC cztery gaźniki Weber 81,00 mm × 71,00 mm 8,8:1 360 KM (264,7 kW) przy 7700 obr./min 410 N•m przy ? obr./min 512BB V12 180° 5,0 l (4942 cm³), DOHC cztery gaźniki Weber 40 IF3 82,00 mm × 78,00 mm 8,8:1 360 KM (264,7 kW) przy 6800 obr./min 450 N•m przy 4600 obr./min 512BBi V12 180° 5,0 l (4942 cm³), DOHC wtrysk 82,00 mm × 78,00 mm 9,2:1 335 KM (246 kW) przy 6000 obr./min 451 N•m przy 4200 obr./min
Osiągi + Model Przyspieszenie 0-100 km/h: Prędkość maksymalna: 365GT4 BB 6,5 s 299 km/h 512BB 5,7 s 303 km/h 512BBi 5,6 s 288 km/h
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Berlinetta Boxer Kategoria:Samochody tylnonapędowe Kategoria:Samochody z lat 70. Kategoria:Samochody z lat 80. Kategoria:Coupé Kategoria:Supersamochody