thumb|200px|Filippino Lippi, Alegoria muzyki thumb|200px|Jan Vermeer, Alegoria malarstwa (ok. 1665)
Malarstwo alegoryczne (gr. allos agoreio – wypowiadać inaczej) – gatunek malarski przedstawiający obrazowo abstrakcyjne pojęcia lub idee, ukazane pod postacią ludzką (personifikacja), zwierzęcą lub w formie grupy figur, której postacie – poprzez swe cechy, atrybuty, stroje, pozy, gesty i zachowania – oznaczają określoną sytuację, będącą tematem uogólnienia. O znaczeniu alegorii decydują: postawa, czynność lub umowne emblematy i atrybuty przedstawionych postaci.
Alegoryczne przedstawienia występują już w starożytności. Rozpowszechniają się w czasach renesansu. W okresie baroku występują szczególnie często jako samodzielny temat sztuk plastycznych.
Rodzaje przedstawień alegorycznych pojęcia i koncepcje moralne (np. cnoty i występki) pojęcia i koncepcje religijne (np. Kościół) pojęcia kosmologiczno-przyrodnicze (np. pory roku) cechy ludzkie (np. temperamenty) pojęcia społeczne (np. sztuki i nauki) pojęcia moralno-polityczne (np. pokój lub wojna)
Zobacz też Alegoria atrybut Emblemat Symbol
Bibliografia Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. S. Kozakiewicz, Warszawa 2007,
Kategoria:Tematyka w malarstwie