Doktor ( = nauczyciel, mistrz; w skrócie: dr) – stopień naukowy nadawany przez jednostki naukowe (uniwersytety lub ich wydziały, instytuty itp.) osobom, które obroniły swoje rozprawy doktorskie. W Polsce stopień doktora może być stopniem naukowym lub stopniem w zakresie sztuki.
W różnych krajach stosowane jest różne nazewnictwo tego stopnia, a także może mieć on różne znaczenia, co może prowadzić do nieporozumień. Różnice występują zwłaszcza między Europą kontynentalną a Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi.
Kraje anglosaskie thumb|Ceremonia wręczenia dyplomów w . Dyplomy wręczane są przez senat uczelni (na scenie) zarówno studentom, jak i doktorantom (na widowni bezpośrednio przed sceną). Na balkonie widowni siedzą rodziny i znajomi absolwentów Odpowiednikiem polskiego stopnia doktora jest w krajach anglosaskich (USA i Wielka Brytania) stopień skracany jako , lub
Polska W Polsce w 20-leciu międzywojennym i w początkowym okresie PRL-u, w obszarze nauk humanistycznych, społecznych, ścisłych i przyrodniczych nadawano stopień doktora filozofii wraz z doprecyzowaniem dyscypliny.
Od 2019 r. stopień doktora nadaje się w drodze postępowania w sprawie nadania stopnia doktora (wcześniej był to przewód doktorski) osobie, która ma tytuł zawodowy magistra, lekarza lub inny równorzędny, wykazała się odpowiednią wiedzą (zdała egzaminy doktorskie lub ukończyła szkołę doktorską) i obroniła rozprawę doktorską (dysertację). Stopień doktora nadawany jest przez jednostki naukowe (np. uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk lub instytuty badawcze) mające odpowiednie uprawnienia, które dawniej były uzależnione m.in. od liczby zatrudnionych w nich osób z tytułem profesora lub stopniem doktora habilitowanego (tzw. samodzielnych pracowników nauki), a od 2021 r. od posiadanej kategorii naukowej – A+, A lub B+Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ( ze zm.)..
Dysertacja doktorska powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego lub artystycznego oraz wykazywać ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej. Rozprawa ta jest opracowywana i pisana pod kierunkiem promotora (łac. – „posuwać, przesuwać naprzód”), którym może być samodzielny pracownik nauki, wyznaczony przez uprawnione do tego gremium. Obrona dysertacji jest publiczna, tzn. termin jej jest ogłaszany i każdy ma prawo w niej uczestniczenia oraz zadawania pytań doktorantowi dotyczących tematu pracy doktorskiej. Formalnie nadanie stopnia doktora jest kończone przysięgą doktorską (w której treści zawarte jest przyrzeczenie poszukiwania prawdy i niesprzeniewierzania się zasadom etyki naukowej).
Zasady przyznawania stopnia naukowego doktora (oraz doktora habilitowanego) w Polsce do 2018 r. określała ustawa z 2003 r. o stopniach i tytułach (naukowych i w zakresie sztuki)Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki ( ze zm.)., uzupełniona rozporządzeniami Ministra Nauki i Szkolnictwa WyższegoOstatni akt prawny w tej sprawie to Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dn. 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora ().. Od 2018 r. obowiązuje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauceUstawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ( ze zm.)., uzupełniona w okresie przejściowym przepisami wprowadzającymi.
Rosja, Białoruś W byłym Związku Radzieckim, a następnie w niektórych krajach Wspólnoty Niepodległych Państw (Rosji, Białorusi) odpowiednikiem polskiego stopnia naukowego doktora jest kandydat nauk (). Natomiast stopień doktora nauk (ros. ) odpowiada polskiemu doktorowi habilitowanemu.
Zobacz też
doctor
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Stopnie i tytuły naukowe