Transuranowce – pierwiastki promieniotwórcze położone w układzie okresowym pierwiastków za uranem, tj. o liczbach atomowych większych niż 92. Należą do nich: aktynowce o liczbach atomowych od 93 do 103, transaktynowce, o liczbach atomowych powyżej 103.
Charakterystyka i zastosowania Ciężkie aktynowce są metalami o srebrzystej barwie, aktywnymi chemicznie. Występują głównie na stopniu utlenienia 3. Nie występują one w przyrodzie (oprócz niewielkich ilości neptunu i plutonu), większość z nich została otrzymana na drodze reakcji jądrowych. Niektóre zostały wykryte także w opadzie promieniotwórczym po wybuchu bomby atomowej. Od lat 60. XX wieku uzyskiwane i badane są także cięższe transaktynowce, nazywane też pierwiastkami superciężkimi.
Największe zastosowanie wśród transuranowców ma pluton, używany jako paliwo jądrowe i materiał rozszczepialny w broni jądrowej. Pewne zastosowanie znajduje również ameryk, używany w czujnikach dymu jako źródło cząstek alfa. Większość transuranowców, ze względu na krótki czas połowicznego rozpadu i trudność otrzymania, zapewne nigdy nie znajdzie zastosowania poza badaniami podstawowymi.
Badania Badania nad produkcją oraz właściwościami fizycznymi i chemicznymi transuranowców prowadzą głównie: Lawrence Berkeley National Laboratory przy Uniwersytecie w Berkeley w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych, Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych w Dubnej w Rosji, Instytut Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt w Hesji w Niemczech.
Lista znanych transuranowców LiczbaatomowaNazwa pierwiastkaSymbolpierwiastkaRok odkryciaLiczba masowanajbardziej stabilnego izotopu Transuranowce z grupy aktynowców93neptunNp194023794plutonPu1940/4124495amerykAm194424396kiurCm194424797berkelBk194924798kalifornCf195025199einsteinEs1952252100fermFm1952257101mendelewMd1955258102nobelNo1958259 Transaktynowce103lorensLr1961262104rutherfordRf1968267105dubnDb1970268106seaborgSg1974271107bohrBh1981270108hasHs1984277109meitnerMt1982276110darmsztadtDs1994281111roentgenRg1994280112kopernikCn1996285113nihonNh2003284114flerowFl1999289115moskowMc2003288116liwermorLv2000293117tenesTs2009294118oganesonOg2002294
Zobacz też Wyspa stabilności
Przypisy
Kategoria:Fizyka jądrowa Kategoria:Pierwiastki chemiczne Kategoria:Układ okresowy