Stanisław Pawłowski (ur. 11 maja 1910 w Łodzi, zm. 2 czerwca 1992 w Konstancinie k. Warszawy) – polski geolog i geofizyk, odkrywca złóż siarki w Tarnobrzegu, poseł na Sejm PRL IV i V kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys Urodził się w rodzinie Piotra (tkacza) i Bronisławy z KędzierskichPawłowski Stanisław, Giganci Nauki [dostęp 2024-06-16].. Wychował się w Łodzi, gdzie w 1928 ukończył Gimnazjum Miejskie. W latach 1929–1934 studiował na Wydziale Geodezji Politechniki Warszawskiej, uzyskując stopień inżyniera geodety z wynikiem bardzo dobrym, na podstawie pracy dyplomowej Pomiary grawimetryczne wahadłami w Warszawie w 1933 r. W latach 1934–1937 pracował w Biurze Pomiarowym Ministerstwa Komunikacji (w 1934–1935 także jako asystent na Politechnice Warszawskiej). Od 1937 był zatrudniony jako geofizyk w Państwowym Instytucie Geologicznym (okresowo: Instytut Geologiczny CUG). W 1937–1939, przy udziale Edwarda W. Janczewskiego, prowadził badania geofizyczne głównie na Podolu, Wołyniu, w Górach Świętokrzyskich oraz w Lubelskiem.
Podczas II wojny światowej pracował w Amt für Bodenforschung (dawny PIG). Czynnie działał w AK oraz w konspiracyjnych badaniach anomalii grawimetrycznych i magnetycznych.
Po wojnie, w latach 1945–1947 uczył matematyki i fizyki w Miejskim Gimnazjum w ŁodziKto jest kim w Polsce, Interpress 1984.. W 1948 doktoryzował się na Politechnice Warszawskiej, na podstawie rozprawy Anomalie magnetyczne w Polsce. Pracował w Państwowym Instytucie Geologicznym, gdzie do 1952 był geofizykiem, w latach 1952–1955 – kierownikiem Świętokrzyskiej Stacji Terenowej, w latach 1955–1968 – kierownikiem Zakładu Geofizyki, w latach 1968–1982 – kierownikiem Zespołu Geofizyki Złóż Siarki.
We wrześniu 1953 kierował wierceniami w okolicy Mokrzyszowa, podczas których odkryto złoża siarki. Był również współodkrywcą złóż gazu ziemnego k. Lubaczowa, wysadu solnego w Rogóźnie, fosforytów na Lubelszczyźnie oraz biłgorajskiej anomalii grawimetrycznej.
Na Uniwersytecie Łódzkim, w latach 1946–1947, był asystentem w Katedrze Fizyki Eksperymentalnej. W latach 1965–1967 kierował Katedrą Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Wykładał także fizykę litosfery, kartografię matematyczną oraz geologię surowcową w WAT i Politechnice Warszawskiej. Tytuł profesora uzyskał w 1954, a w 1976 został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. Członek Polskiego Towarzystwa GeologicznegoLista członków Polskiego Towarzystwa Geologicznego, stan na 31 stycznia 1971, Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego Tom XL-1970, Zeszyt 3–4, Kraków 1971 [dostęp 2024-06-16]..
Był bezpartyjnym posłem na Sejm PRL w latach 1965–1972.
Od 1940 jego żoną była córka Jana Czarnockiego – Katarzyna (1916–2020)Stanisław II Pawłowski, M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-06-16]., również geolog.
Wybrane prace naukowe Anomalie magnetyczne w Polsce (1947) Kredowy i jurajski rów lubelski (1961) Zarys budowy geologicznej okolic Chmielnika-Tarnobrzega (1965) Budowa geologiczna tarnobrzeskiego złoża siarki (1985)
Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej Order Sztandaru Pracy I klasy (1959)Najwyższe odznaczenia dla zasłużonych obywateli Polski Ludowej, „Trybuna Robotnicza”, nr 173, 22 lipca 1959, s. 7. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (21 czerwca 1955) („za wybitne osiągnięcia w dziedzinie prac geologicznych”). Złoty Krzyż Zasługi (1 października 1952) („za zasługi w pracy zawodowej”). Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1.
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Państwowa I stopnia za odkrycie złóż siarki o dużym znaczeniu gospodarczym (1955) Nagroda Prezesa Rady Ministrów (1955) Nagroda Komitetu Nauki i Techniki (1968, 1969) Nagroda Państwowa I stopnia (zespołowa) (1976) Wpis do „Księgi zasłużonych dla województwa tarnobrzeskiego” (1979) Źródło:.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Łodzi Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Geologicznego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Ludzie nauki związani z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Ludzie związani z Tarnobrzegiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Posłowie z okręgu Warszawa Śródmieście (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Warszawa Wola (PRL) Kategoria:Pracownicy Państwowego Instytutu Geologicznego Kategoria:Urodzeni w 1910 Kategoria:Zmarli w 1992