Buteo – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w obrębie rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wszystkich kontynentach oprócz obszarów antarktycznych.
Morfologia Długość ciała 35–71 cm, rozpiętość skrzydeł 74–161 cm; masa ciała samic 320–2050 g, samców 310–1400 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1799 roku francuski przyrodnik Bernard Germain de Lacépède w publikacji własnego autorstwa poświęconej klasyfikacji systematycznej ptaków. Gatunkiem typowym jest (absolutna tautonimia) myszołów zwyczajny (B. buteo).
Etymologia Buteo: epitet gatunkowy Falco buteo Linnaeus, 1758; , buteonis ‘myszołów’. Asturina: nowołac, asturina ‘jastrząb, jak jastrząb’, od nazwy rodzaju Astur (jastrząb). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Asturia cinerea (= Falco nitidus ). Limnaetus: gr. λιμνη limnē ‘bagno, mokradło’; αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Buteo buteo harterti . Archibuteo: gr. αρχων arkhōn ‘szef’, od αρχω arkhō ‘rządzić’; rodzaj Buteo Lacépède, 1799. Gatunek typowy (wirtualne oznaczenie monotypowe): Falco lagopus Pontoppidan, 1763. Triorchis: łac. triorchis ‘myszołów’, gr. τριορχης triorkhēs ‘myszołów’, od τρεις treis, τρια tria ‘trzy’; ορχις orkhis ‘jądro’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco lagopus Pontoppidan, 1763. Butaetes: rodzaj Buteo ; gr. αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco lagopus . Cerchne: gr. κερχνη kerkhnē ‘sokół, rodzaj jastrzębia’. Craxirex: albo na podstawie nazwy rodzajowej Caracara (karakara) (od zwyczajów jedzenia padliny) albo nazwy rodzajowej Crax (czubacz) (od naziemnych nawyków, ogólnego wyglądu oraz czarno-brązowego upierzenia); łac. rex, regis ‘król’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Polyborus galapagoensis . Butaquila: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Buteo Lacépède, 1799 oraz Aquila Brisson, 1760 (orzeł). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Buteo leucocephalus Hodgson, 1845 (= Falco rufinus Cretzschmar, 1829). Lagopus: epitet gatunkowy Falco lagopus Pontoppidan, 1763; gr. λαγωπους lagōpous, λαγωποδος lagōpodos ‘zającostopy, szorstkostopy’, od λαγως lagōs ‘zając’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco lagopus Pontoppidan, 1763. Hemiaetus (Hemiaetos): gr. ἡμι- hēmi- ‘pół, mały’, od ἡμισυς hēmisus ‘połowa’; αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Butaquila strophiata Hodgson, 1844 (= Falco lagopus Pontoppidan, 1763). Poecilopternis: gr. ποικιλος poikilos ‘srokaty, barwny’ (cf. ποικιλις poikilis ‘rodzaj zięby’); πτερνις pternis ‘jastrząb’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Falco latissimus (= Sparvius platypterus ). Butaetos: rodzaj Buteo Lacépède, 1799; gr. αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Buteo leucurus J.F. Naumann, 1853 (= Falco rufinus Cretzschmar, 1829). Buteola: rodzaj Buteo ; łac. przyrostek zdrabniający -ola. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Buteo brachyurus . Limnosalus: gr. λιμνη limnē ‘bagno, mokradło’; σαλη salē ‘opieka’ (por. σαλος salos ‘podrzucanie’). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco rufinus . Onychotes: gr. ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur’ (por. ονυχοειδης onukhoeidēs ‘jak paznokieć’). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Onychotes gruberi Ridgway, 1870 (= Buteo solilarius Peale, 1848). Circobuteo: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: rodzaj Circus (błotniak) oraz Buteo . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Buteo plumipes (= Buteo refectus ). Asturisca: rodzaj Asturina ; łac. przyrostek zdrabniający -isca. Dromolestes: gr. δρομος dromos ‘biegacz’, od τρεχω trekhō ‘biegać’; λῃστης lēistēs ‘pirat, złodziej’, od λῃστευω lēisteuō ‘kraść’. Pterolestes: gr. πτερον pteron ‘skrzydło’; λῃστης lēistēs ‘pirat, złodziej’, od λῃστευω lēisteuō ‘kraść’. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Falco (Buteo) augur . Brewsteria: William Brewster (1851–1919), amerykański ornitolog. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Falco ferruginous (= Archibuteo regalis ). Praedo: łac. praedo, praedonis ‘złodziej’, od praeda ‘łup’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Falco buteo . Coryornis: Charles Barney Cory (1857–1921), amerykański przedsiębiorca, kolekcjoner, ornitolog; gr. ορνις ornis, ορνιθος ornithos ‘ptak’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Rupornis ridgwayi . Amplibuteo: łac. amplus ‘duży’; buteo, buteonis ‘myszołów’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): †Amplibuteo hibbardi .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki:
Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu Kuby Buteo sanfelipensis
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Jastrzębiowate