Mary Read

Mary Read (ur. ok. 1695 w Anglii, zm. w kwietniu 1721 na Jamajce) – angielska piratka, członkini załogi Johna Rackhama w 1720 roku. Wraz z Anne Bonny została osądzona za piractwo i 28 listopada 1720 roku skazana na śmierć. Wykonanie wyroku wstrzymano po tym, jak obie kobiety oświadczyły przed sądem, że są w ciąży.

Źródła dotyczące życia Bezpośrednie dokumenty z epoki dotyczą przede wszystkim krótkiego okresu działalności Read jako członkini załogi Rackhama w 1720 roku. Jej nazwisko występuje w proklamacji gubernatora Bahamów Woodesa Rogersa z 5 września 1720 roku, a szczegółowe informacje o działalności pirackiej, procesie i wyroku zachowały się w wydanym na Jamajce w 1721 roku druku procesu.

Znacznie obszerniejsza historia jej wcześniejszego życia została opublikowana dopiero w 1724 roku w A General History of the Pyrates, dziele przypisywanym autorowi występującemu jako kapitan Charles Johnson. Współcześni badacze podchodzą do tej relacji ostrożnie. Historyk John C. Appleby wskazuje na literacki charakter opowieści o Read i Bonny oraz możliwość, że część szczegółów dotyczących ich pochodzenia została wymyślona, natomiast Neil Rennie zwraca uwagę na różnicę między romantyczną narracją A General History a obrazem obu kobiet wynikającym z zachowanych materiałów procesowych.

Wczesne życie w relacji Johnsona Według A General History of the Pyrates Mary Read urodziła się w Anglii. Jej matka była żoną marynarza, który wyruszył w podróż i nie powrócił. Miała z nim syna, który później zmarł, natomiast Mary miała być córką innego mężczyzny. Johnson twierdził, że kiedy środki finansowe matki zaczęły się wyczerpywać, przebrała Mary za zmarłego syna i przedstawiła ją swojej teściowej jako jej wnuka. Kobieta zgodziła się wówczas wypłacać tygodniowo koronę na utrzymanie dziecka.

Johnson podawał dalej, że po śmierci domniemanej babki i ustaniu wsparcia finansowego trzynastoletnia Read została oddana na służbę francuskiej damie jako chłopiec. Następnie miała służyć na okręcie wojennym, po czym udać się do Flandrii, gdzie kolejno służyła w piechocie i kawalerii. Według tej relacji zakochała się w flamandzkim żołnierzu, ujawniła mu swoją płeć i wyszła za niego za mąż. Po odejściu z wojska małżonkowie mieli prowadzić gospodę Three Horse-Shoes w pobliżu Bredy. Po śmierci męża Read miała ponownie zacząć nosić męski strój, wstąpić do pułku piechoty w Holandii, a następnie zaciągnąć się na statek płynący do Indii Zachodnich.

Według Johnsona statek ten został zdobyty przez angielskich piratów, którzy zatrzymali Read w swojej załodze. Po ogłoszeniu królewskiego ułaskawienia załoga miała się poddać, a Read następnie udać się na New Providence, aby uczestniczyć w wyprawie korsarskiej przeciwko Hiszpanom. Johnson twierdził, że część załogi wkrótce zbuntowała się i ponownie zajęła piractwem, a wśród tych osób znajdowała się Read. Szczegóły tej części jej życiorysu nie znajdują niezależnego potwierdzenia w dokumentach dotyczących jej działalności z 1720 roku.

W załodze Rackhama mały|Proklamacja Woodesa Rogersa z 5 września 1720 roku, wymieniająca Mary Read i Anne Bonny wśród członków załogi Rackhama.

Pierwsze jednoznaczne dokumenty łączące Read z załogą Johna Rackhama pochodzą z sierpnia 1720 roku. 22 sierpnia Rackham, Read, Anne Bonny i pozostali członkowie grupy przejęli na New Providence slup William, należący do kapitana Johna Hama. 5 września gubernator Woodes Rogers wydał proklamację, w której wymienił z nazwiska Rackhama, Bonny i Read oraz uznał ich grupę za piratów i wrogów Korony brytyjskiej.

Akt oskarżenia przeciwko Read i Bonny obejmował cztery epizody pirackie z września i października 1720 roku. Dotyczyły one napadów na łodzie rybackie w pobliżu Harbour Island, jednostki handlowe w rejonie Hispanioli, szkuner dowodzony przez Thomasa Spenlowa w pobliżu Port Maria oraz slup Mary, którego kapitanem był Thomas Dillon.

Podczas procesu Dorothy Thomas, która została obrabowana przez załogę Rackhama, zeznała, że Read i Bonny podczas napadu nosiły męskie kurtki i długie spodnie oraz były uzbrojone w maczety i pistolety. Dwaj inni świadkowie, John Besneck i Peter Cornelian, zeznali, że obie kobiety aktywnie uczestniczyły w działaniach załogi i nie sprawiały wrażenia osób przetrzymywanych na statku wbrew swojej woli. Według ich zeznań podczas pościgów za innymi jednostkami kobiety nosiły męskie ubrania, natomiast w innych sytuacjach także stroje kobiece.

Pod koniec października 1720 roku slup Rackhama został przechwycony u zachodnich wybrzeży Jamajki przez jednostkę dowodzoną przez Jonathana Barneta. Rackham i jego załoga zostali następnie przewiezieni do St. Jago de la Vega, obecnego Spanish Town.

Proces i śmierć Read i Anne Bonny stanęły przed sądem Admiralicji w St. Jago de la Vega 28 listopada 1720 roku. Obie nie przyznały się do winy. Po wysłuchaniu świadków sąd uznał je za winne piractwa i skazał na śmierć przez powieszenie.

Po ogłoszeniu wyroku obie kobiety poinformowały sąd, że są w ciąży, i zwróciły się o wstrzymanie egzekucji. Sąd odroczył wykonanie wyroków i nakazał zbadanie ich stanu. Zachowany druk procesu nie zawiera wyniku tego badania ani dalszego orzeczenia dotyczącego Read i Bonny. Manushag N. Powell zwraca uwagę, że na podstawie zachowanych dokumentów nie można stwierdzić, czy ciąża którejkolwiek z kobiet została rzeczywiście potwierdzona.

Johnson podał w 1724 roku, że po procesie Read zachorowała na gwałtowną gorączkę i zmarła w więzieniu. W rejestrze pochówków parafii St Catherine na Jamajce znajduje się wpis dotyczący pochówku „Mary Read, pirate” z 28 kwietnia 1721 roku. Jest to data pochówku, nie zaś jednoznacznie ustalona data zgonu. Przyczyna jej śmierci nie jest znana; relacja o gorączce pochodzi od Johnsona.

Przypisy

Kategoria:Angielscy piraci Kategoria:Piratki Kategoria:Urodzeni w XVII wieku Kategoria:Zmarli w 1721