Archiwum Państwowe Obwodu Lwowskiego – powstało w 1908 roku najpierw jako Archiwum Namiestnictwa Galicyjskiego, a w 1912 roku przekształcone w archiwum państwowe. Archiwum utworzono w celu przechowywania akt wytworzonych w urzędach Galicji, zarówno centralnych jak i terenowych.
Historia W 1867 roku o. Beda Dudík, historyk prowincjonalny, ogłosił drukiem sprawozdanie o archiwach galicyjskich „Archiwum im Konigreich Galizien und Lodomerien”, które wcześniej odwiedził na polecenie Ministerstwa Stanu Austrii. W 1869 roku w Wiedniu obradowała ankieta historyków nad sprawą organizacji archiwów państwowych w Austrii i swoje wnioski przedłożyła rządowi. W 1878 roku Galicja zorganizowała własne archiwa krajowe w Krakowie i Lwowie. W latach 1893–1894 staraniem dra Józefa Aleksandra Helwerta w sprawie utworzenia archiwów obradowała Izba Panów Austriackiej Rady Państwa, która uchwałę przedłożyła rządowi. W 1894 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych ustanowiło Radę archiwalną, która w latach 1895–1896 ustaliła zasady organizacji archiwów państwowych. 10 maja 1907 roku na sesji parlamentu członek Rady archiwalnej prof. Oswald Redlich przedstawił wniosek Namiestnictwa Galicji we Lwowie o utworzenie archiwum.
W 1912 roku Archiwum Namiestnictwa Galicyjskiego przekształcono w Archiwum Państwowe. W grudniu 1918 roku dyrektor archiwum Eugeniusz Barwiński zwrócił się do MWRiOP o przejęcie archiwum we Lwowie pod zarząd archiwalny w Warszawie. 1 października 1919 roku archiwum lwowskie zostało włączone do sieci archiwów państwowych - jako Archiwum Ziemskie we Lwowie. W 1933 roku po śmieci Oswalda Balzera dyrektora Archiwum Ziemskiego - zasób Archiwum Ziemskiego włączono do Archiwum Państwowego we Lwowie. Jednym z długoletnich tutejszych archiwistów był Karol Maleczyński.
W 1939 roku, po agresji ZSRR na Polskę aneksji Lwowa do ZSRR, archiwum lwowskie (po utworzeniu we Lwowie w listopadzie 1939 Centralnego Archiwum Akt Dawnych) znalazło się w gestii archiwistów USRR, a po 1991 niepodległej Ukrainy, zgodnie z zasadą terytorialności (pertynencji) zasobów archiwalnych"W międzynarodowej doktrynie prawnej ustaliła się zasada, że wszelkie dokumenty i archiwalia ze zbiorów publicznych są nieodwołalnie związane z ziemią, na której powstały i której tym samym dotyczą. Narodowość osób wytwarzających te archiwalia nie ma nic do rzeczy. Poparcie Polski dla zasady terytorialnej przynależności archiwaliów nie jest koniunkturalnie związane z faktem, że w granicach Polski znalazły się ziemie zachodnie i północne. Na polskich Kresach Wschodnich pozostały - na mocy tej samej decyzji wielkich mocarstw z Jałty - ogromne, bezcenne zbiory dokumentów wytworzonych przez polskie państwo." Włodzimierz Kalicki Czy oddamy Bibliotekę Pruską? , Gazeta Wyborcza, 12 października 2001Dariusz Matelski, Ochrona dziedzictwa kultury w prawodawstwie międzynarodowym po II wojnie światowej"Gromadzenie archiwaliów podlega dwóm podstawowym zasadom: zasadzie przynależności terytorialnej, mówiącej o poszanowaniu związku zespołów archiwalnych z terenem, na którym powstały oraz zasadzie przynależności zespołowej, mówiącej o niepodzielności zespołu archiwalnego."Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych.
Dyrektorzy archiwum 1908–1912. Alojzy Winiarz (w latach 1908–1910 kierownik). 1913–1939. Eugeniusz Barwiński. 1967–1992. Lidia Mihajewa. 1992–2012. Wiaczesław Kucynda. 2012–2015. Piotr Krawczuk. 2016– nadal Irina Martens.
Przypisy
Bibliografia Halina Robótka, Bohdan Ryszewski, Andrzej Tomczak, Archiwistyka, Warszawa, 1989 Alojzy Winiarz, Z dziejów archiwum Namiestnictwa we Lwowie, Lwów 1909
Kategoria:Archiwa w Ukrainie Kategoria:Lwów