Wacław Budzyński (ur. 12 grudnia 1891 w Międzyrzecu Podlaskim, zm. w październiku 1939 w Baranowiczach albo w Kuropatach) – polski polityk, legionista, porucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, publicysta, poseł na Sejm IV kadencji w II RP.
Życiorys Urodził się 12 grudnia 1891 w Międzyrzecu Podlaskim, w rodzinie Juliana, naczelnika lasów białowieskich, i Katarzyny z Walczuków. Był starszym bratem Zygmunta ps. „Żelisław” (1897–1972).
Ukończył gimnazjum w Warszawie w 1910 roku. Rozpoczął studia w Krakowie, jednak przerwał je i wyjechał do Ameryki Południowej, gdzie w Urugwaju, Argentynie i Brazylii spędził 2 lata pracując początkowo jako robotnik, później jako samodzielny przedsiębiorca. Studiował również w Paryżu, gdzie dołączył do Związku Strzeleckiego.
W 1913 roku wrócił do Warszawy i zaczął drukować swe pierwsze prace literackie w „Tygodniku Polskim” Gustawa Simona.
W 1914 roku wstąpił do Legionów. Od 1915 roku służył w 1 pułku ułanów. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dobrym. Posiadał wówczas stopień kaprala. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie, a później w Łomży.
W 1920 roku zgłosił się ochotniczo do Wojska Polskiego. W latach 1920–1921 walczył w szeregach 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. W maju 1921 roku został przeniesiony do rezerwy. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów kawalerii. W latach 1923–1924 był oficerem rezerwy 9 pułku strzelców konnych we Włodawie. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział mobilizacyjny do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr I.
Tworzył wiersze, z których część opublikował.
Był założycielem i przewodniczącym Związku Teatrów Ludowych, szkoły dla instruktorów kultury ludowej, pisma „Teatr Ludowy” (1920), był współorganizatorem ruchu młodowiejskiego. W latach 1923–1933 przebywał we Francji, gdzie wydawał pismo dla polskich robotników tam pracujących. Był tam założycielem Związku Towarzystw im. J. Piłsudskiego, współwydawcą pisma „Gazeta Polska–Polonia Nova”, współwłaścicielem biura porad prawnych i dyrektorem „Dziennika Polskiego”.
Po powrocie do kraju współorganizował Porozumienie Młodej Prasy. W końcu lat 30. pracował jako dziennikarz w Łodzi, zajmował się także publicystyką. Należał również do prezydium Światowego Związku Polaków z Zagranicy.
W 1935 roku został posłem na Sejm z listy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem z okręgu nr 21 (Sieradz, Łask). Otrzymał 52 240 głosów. W Sejmie był współzałożycielem Grupy „Jutro Pracy", wraz z Juliuszem Dudzińskim i Janem Hoppe. Należał do Koła Rolników Sejmu i Senatu, Grupy „Jutro Pracy”, Parlamentarnej Grupy Łódzka i OZN. Pracował w komisjach: budżetowej (zastępca członka od grudnia 1936), prawnej (1937), spraw zagranicznych (od grudnia 1936). Był dwukrotnie wybierany do specjalnej Komisji do rozważenia projektu ustawy o upoważnieniu Prezydenta RP do wydawania dekretów (w październiku 1935 i marcu 1936) oraz do specjalnej komisji budowlanej (w marcu 1936).
W latach 1937–1938 należał do Obozu Zjednoczenia Narodowego. Został usunięty z OZN (formalnie 13 kwietnia 1938 roku za „naruszenie karności organizacyjnej”) przez szefa Obozu gen. Stanisława Skwarczyńskiego, gdy zarzucił kierownictwu OZN, że przeszkadza mu ono w walce z masonerią i żydowskim ubojem rytualnym. Gen. Skwarczyński oskarżył kierowaną przez Budzyńskiego gazetę „Jutro Pracy”, o to, że atakuje ona ozonową „Gazetę Polską”. Wykluczenie posła z OZN wywołało liczne protesty ze strony parlamentarzystów Obozu.
W czasie II wojny światowej w październiku 1939 roku został aresztowany przez NKWD jako „zażarty antysowietczyk”, zginął w niewyjaśnionych okolicznościach (być może w więzieniu w Baranowiczach lub w Kuropatach).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5414 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 15 kwietnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych trzykrotnie Medal 3 Maja
Przypisy
Bibliografia
Album skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935–1940, Drukarnia Ludowa, Kraków 1936.
Linki zewnętrzne
Wacław Budzyński – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Internowani w Łomży Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Ludzie urodzeni w Międzyrzecu Podlaskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem 3 Maja Kategoria:Ofiary represji ZSRR wobec Polaków i obywateli polskich Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego Kategoria:Oficerowie 9 Pułku Strzelców Konnych (II RP) Kategoria:Podoficerowie kawalerii Legionów Polskich Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Porucznicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej (województwo łódzkie) Kategoria:Posłowie na Sejm IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Posłowie z okręgu Sieradz (II RP) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1939 Kategoria:Dziennikarze związani z Łodzią