Joanna Wnuk-Nazarowa, właśc. Joanna Maria Wnuk-Nazar (ur. 28 maja 1949 w Gdyni) – polska dyrygentka, kompozytorka, pedagożka i polityk, dyrektor instytucji kulturalnych, w latach 1997–1999 minister kultury i sztuki. Dama Orderu Orła Białego.

Życiorys Ukończyła studia na Akademii Muzycznej w Krakowie w zakresie dyrygentury i kompozycji. Dyplom obroniła w 1974 u Krzysztofa Pendereckiego. Brała udział w dyrygenckich kursach mistrzowskich pod kierunkiem Hansa Swarowsky’ego w Austrii (1971–1972). W latach 70. pracowała m.in. w krakowskich Teatrze Ludowym (1973–1974) i Teatrze Starym (1977–1978). Jest autorką muzyki do spektakli teatralnych oraz telewizyjnych, w tym spektakli w reżyserii Kazimierza Kutza i Krzysztofa Nazara.

W 1974 zaczęła prowadzić zajęcia na Akademii Muzycznej w Krakowie, została zatrudniona w Zakładzie Analizy i Interpretacji Muzyki. W pracy naukowej zajęła się m.in. sylwetką kompozytora Zygmunta Koniecznego. Brała udział jako dyrygentka m.in. w festiwalach Warszawskiej Jesieni. W 1991 objęła stanowisko dyrektora naczelnego Filharmonii Krakowskiej, zajmując się m.in. odbudową gmachu po pożarze z 11 grudnia 1991. Instytucją tą kierowała do 1997.

W wyborach parlamentarnych w 1993 z listy Unii Demokratycznej i w 1997 z ramienia Unii Wolności bez powodzenia ubiegała się o mandat poselski w województwie krakowskim (otrzymała odpowiednio 3111 głosów i 742 głosy). Od 31 października 1997 do 26 marca 1999 z rekomendacji tego ugrupowania była ministrem kultury i sztuki w rządzie Jerzego Buzka.

Od 2000 do 2018 pełniła funkcję dyrektora naczelnego i programowego Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach. Była w tym czasie pomysłodawczynią wielu projektów orkiestry, m.in. „Maratonu twórczości Góreckiego”, „Pociągu do muzyki Kilara”, „Muzycznych Podróży Morskich”, „Dnia Kilara”, „Nocy Kilara”, „Festiwalu Górecki–Penderecki” oraz biennale Festiwal Prawykonań – Polska Muzyka Najnowsza. Przyczyniła się do wybudowania nowej siedziby orkiestry; uroczyste otwarcie nowego gmachu miało miejsce w 2014 i zostało uznane za „Wydarzenie Roku” przez kapitułę nagrody Koryfeusz Muzyki Polskiej w 2015.

Została członkinią kapituły Nagrody im. Lecha Kaczyńskiego. Weszła również w skład Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.

Odznaczenia i wyróżnienia W 2023 prezydent RP Andrzej Duda, w uznaniu znamienitych zasług dla polskiej kultury, za wybitne osiągnięcia w pracy artystycznej i pedagogicznej, za działalność na rzecz upowszechniania dorobku rodzimej kultury muzycznej oraz konsekwentne wspieranie aktywnego w niej uczestnictwa, nadał Joannie Wnuk-Nazarowej Order Orła Białego.

Została odznaczona również Krzyżem Kawalerskim (2011) i Krzyżem Oficerskim (2018) Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi (2005), Srebrnym (2005) i Złotym (2011) Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”, litewskim Medalem Dariusa i Girėnasa i węgierskim Złotym Krzyżem Zasługi.

Wyróżniona tytułem honorowego obywatela Katowic (2021). W 2025 została uhonorowana tytułem „Ambasadora Śląska”. W 2018 otrzymała nagrodę ZAiKS-u za propagowanie polskiej muzyki współczesnej.

Życie prywatne Była żoną Krzysztofa Nazara i synową Krystyny Moszumańskiej-Nazar. Córka Włodzimierza Wnuka, praprawnuczka brata Sabały.

Twórczość Wybrane kompozycje: Głos miłego mego, pieśń na 3-głosowy chór żeński (1968), Wszech-kanon non-stop na dowolną liczbę instrumentów dętych (1970), D.Z.W.M na 13 wykonawców (1973), Oh, dr Jekyll, oh, Mr Hyde na obój, organy i organy elektryczne (1973), Lady Macbeth, pieśń na głos kobiecy oraz flet, klarnet, obój, fagot i perkusje (1974), Solution na czterech aktorów i perkusje (1974), Requiem II na sopran lub mezzosopran i wielką orkiestrę symfoniczną (1974), Kwadryptyk podwójnostroikowy na obój, rożek angielski, fagot i kontrafagot (1975), Precz?, utwór kwadrofoniczny (1980), Życie i miłość poety, 10 pieśni romantycznych na alt, baryton i fortepian (1981–1982), Lamento na obój i instrumenty smyczkowe (1983–1984), Morze Śródziemne, żegnaj. Próba rekonstrukcji na dwie gitary i orkiestrę (1986), Muzyka do spektaklu Operetka w reż. Krystyny Meissner na śpiewających aktorów i małą orkiestrę symfoniczną (1988), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Kolacja na 4 ręce w reż. Kazimierza Kutza (1990), Muzyka do spektaklu Król umiera, czyli ceremonie w reż. Krzysztofa Nazara (1991), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Mizantrop w reż. Krzysztofa Nazara (1993), Liedchen ohne Worte na harfę, klawesyn i fortepian (1994), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Sen srebrny Salomei w reż. Krzysztofa Nazara (1994), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Wujaszek Wania w reż. Kazimierza Kutza (1994), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Ziarno zroszone krwią w reż. Kazimierza Kutza (1994), Miniatury na kwartet smyczkowy (1995), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Urodziny w reż. Krzysztofa Nazara (1995), Muzyka do spektaklu Wesele w reż. Krzysztofa Nazara (1995), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Emigranci w reż. Kazimierza Kutza (1995), Muzyka do spektaklu telewizyjnego Antygona w Nowym Jorku w reż. Kazimierza Kutza (1995), Muzyka do spektaklu Kolacja na 4 ręce w reż. Krzysztofa Jasińskiego (1998), Muzyka do spektaklu Ryszard III w reż. Krzysztofa Nazara (2000), Psalmy przyszłości? na chór do słów Zygmunta Krasińskiego (2009), Planctus – pamięci 96-ciu na chór i zespół kameralny (2011), Se je chant – chace na sopran, flet i obój (2012), Scherzo na kwintet smyczkowy (2013), Psalm dobrej woli na chór do słów Zygmunta Krasińskiego (2015), Quintetto per archi – per Krzysztof Penderecki (2018), Preludē et Grande Fugue „La Catastrophe” na wielką orkiestrę symfoniczną, sopran chłopięcy i harfę haczykową (2019), Słuchaj, Neronie! na alt i wielką orkiestrę symfoniczną (2020), Il tempo passa, passacaglia na wielką orkiestrę symfoniczną (2020), Wanda, opera na solistów, chór mieszany, chór dziecięcy, balet i orkiestrę symfoniczną (2021), Dziewczyna, pieśń na chór mieszany do słów Bolesława Leśmiana (2022), Nie odwracaj się, dyptyk: Orfeusz i Eurydyka, Lot i żona Lota na 2 flety solo i orkiestrę kameralną (2022), Quintetto per archi II – Krzysztof Penderecki in memoriam (2023), Koncert skowronkowy na klawesyn amplifikowany i orkiestrę kameralną (2023), Siedem grzechów głównych, suita tragikomiczna na wielką orkiestrę symfoniczną (2024), Kołysanki na sopran, klarnet, perkusję, skrzypce i fortepian (2024), Tryptyk na trąbkę i perkusję solo (2024), Ciacona na carillon (2024), Kwadryptyk powstańczy na 6-głosowy chór mieszany (2024), Gloria na orkiestrę symfoniczną, chór mieszany i chór dziecięcy (2025), Leonora czwarta, uwertura symfoniczna (2025), Dwa sonety na 18-głosowy chór mieszany do słów Rainera Marii Rilkego (2025), Zwiastowanie na kontratenor, wielką orkiestrę symfoniczną i dawne instrumenty, do słów Rainera Marii Rilkego (2026).

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Honorowi obywatele Katowic Kategoria:Ludzie związani ze Studiem Muzyki Elektroakustycznej Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Ministrowie kultury III Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dariusa i Girėnasa Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Zasługi (Węgry) Kategoria:Politycy Unii Demokratycznej Kategoria:Politycy Unii Wolności Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki teatralnej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej w Krakowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdyni Kategoria:Urodzeni w 1949