Monstersauria – klad jaszczurek z grupy Platynota. Został nazwany w 1997 roku przez Norella i Gao, którzy zdefiniowali nazwę Monstersauria jako odnoszącą się do kladu obejmującego ostatniego wspólnego przodka helodermy arizońskiej (Heloderma suspectum) i Gobiderma pulchrum. Według autorów do tak definiowanych Monstersauria należałyby – oprócz Heloderma i Gobiderma – również rodzaje Paraderma, Eurheloderma, Lowesaurus i Estesia. Analiza przeprowadzona przez Lee (1997) zasugerowała, że Gobiderma jest najbliżej spokrewniona z Parviderma i wraz z nią należy do Gobidermatidae, jednak według Norella i Gao jest ona bazalnym przedstawicielem Monstersauria odlegle spokrewnionym z Parviderma. W 2008 roku Conrad przedefiniował Monstersauria tak, by grupa ta obejmowała zwierzęta bliżej spokrewnione z helodermą meksykańską niż z waranem kolorowym. W 2010 roku Conrad i współpracownicy zmodyfikowali tę definicję, by nazwa Monstersauria odnosiła się do kladu obejmującego zwierzęta bliżej spokrewnione z helodermą meksykańską niż z waranem kolorowym, padalcem zwyczajnym lub Xenosaurus grandis, aby lepiej oddać sens nazwy Monstersauria w pierwotnej definicji według Norella i Gao.
Zawartość taksonomiczna grupy Monstersauria jest względnie stabilna, jednak jej dokładna pozycja filogenetyczna znacząco różni się w zależności od analizy. Badania morfologiczne sugerują bliskie pokrewieństwo z waranowatymi, podczas gdy molekularne – z padalcowatymi i Carusioidea. Analiza łącząca cechy morfologiczne i molekularne, wykorzystująca jedynie współczesne taksony, wskazuje na bliższe pokrewieństwo z waranami, jednak dodanie do niej taksonów kopalnych (u których kodowane są wyłącznie cechy morfologiczne) zmienia pozycję Monstersauria na kladogramie na bliższą padalcowatym i Carusioidea. Niektórzy autorzy sugerują jednak, że taksony tradycyjnie zaliczane do Monstersauria nie tworzą monofiletycznej grupy: według analizy Yi i Norella (2010) Heloderma, Lowesaurus i Eurheloderma znajdują się w politomii z kladem Varaniformes (do którego według nich należy Estesia).
Najstarszym znanym przedstawicielem Monstersauria jest opisana w 2000 roku Primaderma, żyjąca we wczesnej kredzie na obecnych terenach Ameryki Północnej. Jej skamieniałości odnaleziono w osadach formacji Cedar Mountain, datowanych na około 98–99 mln lat. Jedynymi żyjącymi obecnie przedstawicielami Monstersauria są dwa gatunki z rodzaju Heloderma: heloderma arizońska i heloderma meksykańska. Nazwa Monstersauria pochodzi od angielskiej nazwy zwyczajowej helodermy arizońskiej – Gila monster.
Helodermy i taksony blisko z nimi spokrewnione są tradycyjnie zaliczane do grupy Varanoidea, obejmującej również m.in. rodzinę waranowatych, jednak nazwa Varanoidea w definicji Gao i Norella odnosi się do znacznie mniej obszernego kladu, który prawdopodobnie nie obejmuje Monstersauria.
Kladogram Monstersauria według Conrada i współpracowników (2011)
Przypisy Analiza łącząca cechy morfologiczne i molekularne oraz taksony współczesne i kopalne.
Kategoria:Jaszczurki