200px|right|thumb|Sergiusz z Radoneża ze scenami z żywota, ikona Dionizego 250px|right|thumb|Św. Mikołaj z Miry, fresk Dionizego w Monasterze Terapontowskim
Dionizy, oryg. Дионисий (ur. ok. 1440 – zm. po 1503 lub ok. 1450 – ok. 1520) – ruski ikonograf.
Dionizy urodził się ok. 1450; wiadomo, iż miał trzech synów: Teodozjusza, Włodzimierza i Andrzeja, z których dwaj pierwsi również zajmowali się pisaniem ikonDionisy (Dionisius). c.1450–c.1520.
Okres aktywnej działalności twórczej mnicha określają w przybliżeniu daty 1480–1500W. Molé, Ikona ruska, ss.47–48. Dionizy zyskał sławę po wykonaniu zespołu fresków dla monasteru w Borowsku. Swoją działalność artystyczną kontynuował w Moskwie, gdzie napisał ikony dla soboru Zaśnięcia Matki Bożej w Kremlu moskiewskim. W 1481, w czasie pracy nad wymienionymi wizerunkami, napisał m.in. ikony Metropolita Piotr ze scenami z żywota oraz Metropolita Aleksy ze scenami z żywota. Następnie Dionizy malował freski w monasterach: św. Pawła w Obnorsku, Chrystusa Zbawiciela w Pryłuce, Cyrylo-Biełozierskim oraz monasterze św. Józefa Wołokołamskiego k. Moskwy. Jego ostatnią większą realizacją malarską był zespół fresków w Monasterze Terapontowskim. Jest to również jedyne dzieło Dionizego (z zakresu malarstwa ściennego), które w praktycznie niezmienionej formie przetrwało do naszych czasów.
Wojsław Molé nazywa Dionizego drugim po Andrieju Rublowie wielkim staroruskim ikonografem: chociaż podkreśla, iż dzieła Rublowa miały większą wartość artystyczną, przyznaje obydwu artystom równe miejsce w historii sztuki ruskiejW. Molé, Ikona ruska, s.48. Zdaniem tego samego autora Dionizy rozwinął nowy rodzaj monumentalnych kompozycji oraz nowy wzorzec postaci, oparty na perfekcji rysunku. Sztuka Dionizego była zarazem wyrazem tendencji artystycznych panujących w okresie jednoczenia księstw ruskich przez Wielkie Księstwo Moskiewskie.
Przypisy
Bibliografia W. Molé, Ikona ruska, "Sztuka", Warszawa 1956
Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w XVI wieku Kategoria:Monaster św. Józefa Wołokołamskiego Kategoria:Monaster Terapontowski Kategoria:Rosyjscy ikonografowie