Hernandiowate (Hernandiaceae) – rodzina drzew i lian z rzędu wawrzynowców (Laurales). Należą do niej 4 rodzaje z ok. 55 gatunkami. Występują na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej, zwłaszcza w pasie wybrzeży oraz w kompleksach tropikalnych lasów nizinnych. Rośliny drzewiaste zawierające olejki eteryczne i alkaloidy.
Drewno tych roślin ma lokalnie znaczenie użytkowe, służy m.in. do wyrobu łodzi i instrumentów (drewno Gyrocarpus wyróżnia się lekkością). Niektóre gatunki (Gyrocarpus americanus i Hernandia moerenhoutiana) wykorzystywane są w medycynie ludowej na wyspach Tonga. Hernandia nymphaeifolia sadzona jest przy ulicach w miastach strefy tropikalnej. thumb|Owoce Gyrocarpus
Morfologia Pokrój Drzewa, krzewy i liany, niektóre z silnie rozwiniętymi korzeniami szkarpowymi. U pnączy z rodzaju Sparattanthelium boczne odgałęzienia skierowane są w dół, funkcjonując jako zaczepy. Liście Skrętoległe, zwykle zimozielone, pojedyncze, zwykle całobrzegie, rzadko palczastosieczne (rodzaj Illigera). U niektórych przedstawicieli rodzaju Hernandia liście są tarczowate z ogonkiem osadzonym w środkowej części blaszki liścia. Przylistków brak. Kwiaty Zwykle pojedyncze i obupłciowe, czasem jednopłciowe i zebrane w szczytowe wierzchotki. Okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę z wolnymi lub zrośniętymi u podstawy listkami w liczbie od 4 do 10. Pręcików jest od 3 do 6, poza tym znajdują się w kwiecie prątniczki w liczbie od 8 do 10 ustawione w dwóch okółkach. Słupek dolny zbudowany jest z 7 do 10 owocolistków zrośniętych lub wolnych. Owoce Niepękające i suche. U części gatunków skrzydlaki, u innych otoczone zrośniętymi na kształt balonu przysadkami. Nasiona z bielmem zredukowanym, wypełnione niemal w całości zarodkiem. U części przedstawicieli nasiona mają wypełnione powietrzem przestwory międzykomórkowe ułatwiające ich rozprzestrzenianie za pośrednictwem wody.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina blisko spokrewniona jest z poleńcowatymi Monimiaceae i wawrzynowatymi Lauraceae, przy czym wskazywana jest jako siostrzana jednej lub drugiej rodzinie.
Podział rodziny
Podział na dwie podrodziny nastąpił ok. 76 milionów lat temu. Grupa koronna rodziny wyodrębniła się ok. 96–120 milionów lat temu.
podrodzina Hernandioideae – znamię tarczowate, brak cystolitów: Hernandia L. Illigera Blume podrodzina Gyrocarpoideae Pax – znamię główkowate, obecne cystolity, owoce ze skrzydełkami: Gyrocarpus Jacq. Sparattanthelium Mart.
Przypisy