Helene Gotthold, z domu Nieswand (ur. 31 grudnia 1896 w Dortmundzie, zm. 8 grudnia 1944 w Berlinie-Plötzensee) – niemiecka członkini wyznania Świadków Jehowy, w czasie II wojny światowej stracona przez nazistów za przynależność i prowadzenie działalności ewangelizacyjnej jako członek tego wyznania.
Życiorys Pielęgniarka Helene Gotthold początkowo mieszkała w Herne, a potem w Bochum w zachodnich Niemczech. Była żoną górnika Friedricha Gottholda, mieli dwoje dzieci – córkę Gisele i syna Gerda.
Gottholdowie początkowo należeli do Kościoła luterańskiego, ale rozczarowani postawą tego kościoła w czasie I wojny światowej, akceptującą działania wojenne, wystąpili z niego i w roku 1926 przyjęli wierzenia Badaczy Pisma Świętego, jak do 1931 roku nazywali się Świadkowie Jehowy. Konsekwentnie odrzucali każdą formę działalności związanej z wojskiem. W owym czasie brali udział w działalności kaznodziejskiej swojego wyznania. Po przejęciu władzy w Niemczech przez nazistów Świadkowie Jehowy spotkali się z ich strony z brutalnymi prześladowaniami. Mimo to nadal spotykali się w grupach na swoich zebraniach religijnych. Nie pozdrawiali Hitlera („Heil Hitler”), gdyż ich zdaniem tylko Bóg Jehowa jest godny czci i tylko jego uznawali za najwyższy autorytet. Mimo zakazu wydanego przez nazistów, nadal prowadzili działalność kaznodziejską. Helene Gotthold nie zrezygnowała też z udziału w chrześcijańskich zebraniach, gdy władze niemieckie wydały zakaz gromadzenia się Świadków Jehowy.
W związku z tym od 1936 roku Gottholdowie byli kilkakrotnie aresztowani – najpierw mąż w 1936 roku, a później w 1937 roku będąca w ciąży Helene. Podczas przesłuchań ciężko pobita, straciła dziecko. Następnie została skazana na 18 miesięcy więzienia. Po wypuszczeniu na początku 1940 Helene Gotthold ponownie podjęła zabronioną działalność ewangelizacyjną Świadków Jehowy.
W lutym 1944 roku została ponownie osadzona w więzieniu w Essen, a po jego zniszczeniu wskutek alianckich bombardowań została przeniesiona do więzienia w Poczdamie. 4 sierpnia 1944 w Berlinie Helene Gotthold, wraz z pięcioma innymi Świadkami Jehowy, którzy odmówili wyrzeczenia się swojej wiary, została skazana na karę śmierci. Sąd skazał ich za nielegalne uczestniczenie w spotkaniach biblijnych i osłabianie morale naroduNiektóre źródła podają, że należała do osób straconych za pomoc młodym mężczyznom, którzy nie chcieli walczyć i zabijać dla Hitlera:. Egzekucja przez zgilotynowanie odbyła się 8 grudnia 1944 roku w więzieniu Berlin-Plötzensee. Rodzina Helene Gotthold przeżyła II wojnę światową i powróciła do działalności kaznodziejskiej na terenie Niemiec.
Upamiętnianie Zdjęcie Helene Gotthold z dziećmi wykonane w 1936 roku oraz jej życiorys są prezentowane w zasobach United States Holocaust Memorial Museum w ramach Encyklopedii HolokaustuW sumie w marcu 2014 roku zaprezentowano tam około 20 życiorysów świadków Jehowy (zob. Jehovah's Witnesses: ID Cards, United States Holocaust Memorial Museum, Holocaust Encyclopedia )..
W Centrum Edukacyjne Wexnerów w Waszyngtonie, zamieszczono przykład o postawie Helene Gotthold.
Przykład jej osoby jako jednej z kobiet z wyznania Świadków Jehowy, która miała odwagę przeciwstawić się totalitarnej władzy hitlerowskiej, jest wykorzystywany w programach edukacyjnych, dotyczących upamiętniania ofiar Holocaustu.
Zobacz też August Dickmann Emmy Zehden Prześladowania Świadków Jehowy w III Rzeszy
Uwagi
Przypisy Amanda Thompson: Holocaust museum remembers victims, The Daily Collegian Mobile, 26 kwietnia 1993
Jehovah’s Witnesses – Victims of the Nazi Era, United States Holocaust Memorial Museum, Holocaust Encyclopedia
Bibliografia Monika Minninger: Eine bekennende Kirche. Zur Verfolgung von Zeugen Jehovas in Ostwestfalen und Lippe 1933–1945, Stadtarchiv und Landesgeschichtliche Bibliothek Bielefeld, Bielefeld, 2001 Kirsten John-Stucke; Michael Krenzer; Johannes Wrobel: 12 Jahre – 12 Schicksale. Fallbeispiele zur NS-Opfergruppe Jehovas Zeugen in Nordrhein-Westfalen. Hg. Arbeitskreis der NS-Gedenkstätten in NRW e.V., Münster 2006, s. 29, bez ISBN. List otwarty Urzędu Dzielnicy Berlin-Charlottenburg do zborów Świadków Jehowy w dzielnicy Berlin-Charlottenburg, 9.07.1992 r. Horst Schmidt: Der Tod kam immer montags. Verfolgt als Kriegsdienstverweigerer im Nationalsozialismus. Eine Autobiografie., Klartext-Verlagsgesellschaft 2003, , Hauptstaatsarchiv Düsseldorf, RW 58-66320, Bl. 82 f. Larry Blades: Studying the Holocaust: Resistance, Rescue and Survival, The Seattle Times Newspapers in Education, Washington State Holocaust Education Resource Center, 3. Mai 2005, Kapitel 5, s. 9 Johannes Wrobel:"Auf Wiedersehen!" Abschiedsbriefe von zum Tode verurteilten Zeugen Jehovas im NS-Regime. In Marcus Herrberger: Denn es steht geschrieben: "Du sollst nicht töten!" Die Verfolgung religiöser Kriegsdienstverweigerer unter dem NS-Regime mit besonderer Berücksichtigung der Zeugen Jehovas (1939–1945), Verlag Österreich, Wien 2005, Schriftenreihe Colloquium, Vol. 12, s. 237–326. In Herne. Stadtmagazin Nr. 4, 2006, s. 29, www.herne.de – wywiad z córką Helene Gotthold (Gisela Tillmanns)
Linki zewnętrzne
Als Zeugin Jehovas Mut bewiesen, www.derwesten.de – artykuł o córce Helene Gotthold, która prowadziła działania na rzecz upamiętniania swej matki
Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Ruch oporu w III Rzeszy Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Świadkowie Jehowy prześladowani w okresie Trzeciej Rzeszy Kategoria:Świadkowie Jehowy w Niemczech Kategoria:Ofiary prześladowań religijnych Kategoria:Niemcy (biografie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Dortmundzie