Myśla (niem. do 1945 r. Mietzel) – rzeka w zachodniej Polsce, na Pojezierzu Myśliborskim, w województwie zachodniopomorskim i lubuskim, prawobrzeżny dopływ Odry. Całkowita długość 95,6 km, powierzchnia dorzecza 1334 km², II-III klasa czystości.

Obszar źródliskowy leży na wysokości 70 m n.p.m. na terenie Pojezierza Myśliborskiego w okolicach wsi Rychnów, rzeka uchodzi do Odry w jej 629,4 km koło miejscowości Chlewice.

Nazwa Mizzla 1232, Mizla 1234, Myzla 1259, Mizle 1260, Mizcele 1281, Mitzel 1298, 1335, Mietzel 1944, Myśla 1949, s. 8. (nazwa przyjęta od wypływu rzeki z jeziora Myśliborskiego).

Przebieg Rzeka w dużej części zachowała swój pierwotny bieg, dzięki czemu koryto często meandruje, tworząc liczne zakola, rozlewiska i stawy przyrzeczne. W górnym biegu przepływa przez obszar chronionego krajobrazu pod nazwą Pojezierze Myśliborsko-Barlineckie, w środkowym biegu przez obszar chronionego krajobrazu pod nazwą Wysoczyzna Gorzowska, a dolny bieg i ujście znajdują się na terenie Parku Krajobrazowego Ujście Warty.

Dorzecze Na system rzeczny Myśli składają się 24 cieki podstawowe. Najważniejsze dopływy Myśli:

prawe: Bronny Rów, Pyrzycki Rów, Przykopa, Ostrawica, Smolnica, Gniłka, Sienica, dopływ bezimienny koło Reczycy (niem. Teulones Fliess)

lewe: Gniłka, Pręga, Myślański Kanał, Ścieniawica, dopływy bezimienne: od Jeziora Postnego (niem. Botzesche flit) oraz koło Chwarszczan (niem. Batzlow Fliess)

Powyżej jeziora Myśliborskiego odcinki rzeki nazywane są kanałami: Kanał Nowogródek – od jeziora Myśliborskiego do jeziorze Łubie, Kanał Głazów – od jeziora Łubie do jeziora Będzin, Kanał Będziński – od jeziora Będzin do jeziora Kościelne, Kanał Spokojny – powyżej jeziora Kościelne.

W zlewni rzeki Myśli, a zwłaszcza w jej górnym biegu znajduje się dużo jezior.

Przyroda thumb|lewo|Myśla wypływająca z Jeziora Myśliborskiego w MyśliborzuPod względem obszarów chronionych Myśla w swoim górnym biegu przepływa przez obszar chronionego krajobrazu pod nazwą „B Myślibórz”, w środkowym biegu przez obszar chronionego krajobrazu „A Dębno – Gorzów”, a dolny bieg i ujście znajdują się na terenie Parku Krajobrazowego Ujście Warty.

Wokół rzeki znajduje się wiele ciekawych środowisk o randze lokalnej: lasów lęgowych, torfowisk, stawów i starorzeczy.

Spotykane ptaki: zimorodki, siniaki, bociany czarne, gęgawy, perkozy rdzawoszyje, żurawie, kania czarna i ruda, puszczyki, sowy pójdźki i płomykówki.

Zwierzęta: nietoperze, bobry, traszka grzebieniasta, wydra i żółw błotny oraz większość gatunków ryb typowych dla środowiska rzecznego.

Gospodarka Na rzece zlokalizowane są jazy i 6 małych elektrowni wodnych: Namyślin na ok. 6 km, Reczyce na ok. 12 km, Gudzisz na ok. 13 km, Chwarszczany na ok. 15 km, Dargomyśl na ok. 19 km, Barnówko na ok. 39 km od ujścia Myśli.

Atrakcje turystyczne Na rzece organizowane są spływy kajakowe. Szlak rozpoczyna się w Lipianach, przy plaży miejskiej nad jeziorem Wądół, a następnie wiedzie przez Myślibórz, gminę Dębno i Boleszkowice do ujścia Myśli do Odry. Spływ można zakończyć na Odrze w miejscowości Porzecze. Na rzece znajdują się stałe zapory, które wymagają od kajakarzy przenoszenia sprzętu brzegiem. Płynąc Myślą kajakarze muszą pokonać różne przeszkody, czasami o dużym stopniu trudności.

Promowaniem walorów turystycznych Myśli zajmuje się stowarzyszenie „Nad Myślą” z siedzibą w Myśliborzu i Stowarzyszenie „Z Biegiem Myśli” mające swoją siedzibę w Muzeum Pojezierza Myśliborskiego w Myśliborzu.

Historia Wzmiankowana po raz pierwszy pod nazwą Mizzla w 1232 r. w nadaniu księcia wielkopolskiego Władysława Odonica wsi Chwarszczany wraz z 1000 łanami ziemi (ok. 15–17 tys. ha) między Odrą, Wartą i Myślą„Insuper Chvartsane villam super Mizzlam fluvium sitam, cum mille mansis et foro infra terminos illorum habendo iure et more teutonicali”; . Kolejna wzmianka pod nazwą Mizla w 1234 r. w dokumencie fundacyjnym księcia pomorskiego Barnima I, w którym nadaje on wieś Dargomyśl i 200 łanów ziemi nad rzeką chwarszczańskim templariuszom„...Dargumiz in terra Chinz iuxta Aquam, que Mizla wlgari nomine appellatur, cum Ducentis mansis, cum omni libertate et utilitate, nec non Jure Teutonicali contulimus et donamus possidendam...” . Nazwy w kolejnych latach: Myzla 1259, Mizle 1260, Mizcele 1281, Mitzel 1298, 1335, Mitzel 1944.

W dolnym biegu poniżej Barnówka należała w latach 1232–1540 do komandorii templariuszy i następnie joannitów w Chwarszczanach. Wzmianka z 1560, że rzeka Myśla od ujścia rzeki Smolnicy i granic Barnówka po ujście Głębokiej i most na szlaku z Dębna do Lasu Bogusławskiego i Cychrańskiego, w połowie należy do margrabiego brandenburskiego Jana, a druga połowa należy do rodziny Kuhmeise, właścicieli Barnówka. Dalej na południe od "Nowego Mostu" rzekę eksploatowały (od 1540) domeny państwowe w Dębnie i Namyślinie, a na odcinku od starego młynu do Kutzdorfischen Berge należała do domeny w Namyślinie.

W 1755 r. na polecenie króla Fryderyka II założona została w Reczycach huta żelaza napędzana wodami Myśli. W 1758 r. w okolicach Sarbinowa rozegrała się bitwa pomiędzy wojskami rosyjskimi i pruskimi. W 1786 r. uregulowano dolny bieg rzeki od Buszowa do ujścia.

Przypisy

Kategoria:Powiat myśliborski Kategoria:Powiat pyrzycki